زن روز

فضاهای مجازی واقعیت دارند! حقیقت‌شان را از میزان تأثیرشان بر زیست عفیفانه‌ی مردم می‌شود فهمید. تغییر سبک زندگی‌‌‌، حریم‌ها و حتی تنوع‌طلبی‌های فوق‌العاده برای چیدمان، دکوراسیون، زندگی زناشوئی و سفره‌های بسیار تجملی و رنگین مردم نمونه‌های بارز این استحاله‌اند. وقتی رسانه کاری می‌کند که حریم‌های انسانی جابه‌جا می‌شود پس چرا انتظار نداریم نسل‌های جدید بخواهند در کوچه و خیابان برهنه باشند؟!

پای‌مان را در خم اول کوچه تاریخ می‌گذاریم، آسه‌آسه و با احتیاط روی سنگ‌فرش‌های کاغذی نسخه‌های خطی و چاپی قدم برمی‌داریم تا مبادا در تاریک و روشن وقایع و حوادث چیزی از قلم بیفتد و اتفاقی نگفته بماند. تاریخ معاصر ایران پر است از ناگفته‌هایی که روی دیگر سکه را به ما نشان می‌دهد. در این میان آدم‌های جریان‌ساز و جریان‌های آدم‌سازی هستند که گذشته و حال و آینده را ساخته‌اند، کافی است آن‌ها را مثل قطعه‌های پازل کنار هم بچینیم و بعد سر فرصت معمای حل شده را تماشا کنیم و بالأخره در جریان‌شناسی تاریخی سرکی به مهم‌ترین وقایع فرهنگی، اجتماعی و سیاسی می‌کشیم و با نگاهی نو در کنار جریان‌ها به شخصیت‌های اثرگذار می‌پردازیم. هر جریان نفوذی برای ماندگاری به یک پیاده‌نظام اجتماعی نیاز دارد. نخبگان را می‌شود در محفل‌های بسته جذب کرد اما تغییر الگوی زیست یک ملت از راه محفل‌های بسته ممکن نیست. برای این کار باید به خانه رسید و خانه را از راه زن تغییر داد. جریان‌هایی که در دو قرن اخیر در پی دگرگون‌کردن هویت فرهنگی ایران بوده‌اند، این نکته را خوب می‌دانستند. به همین دلیل زن ایرانی در ادبیات و عمل آنان هم هدف بود، هم ابزار و هم ویترین. در این شماره تلاش کردیم مسیر شکل‌گیری و گسترش فراماسونری در ایران را مرور کنیم و نشان دهیم در هر مرحله از چه ظرفیت‌هایی از جامعه‌ی زنان بهره گرفته شده است.

شهادت زنان و..

یکی از باورهای ریشه‌دار درباره‌ی مادری این است که مادر خوب کسی است که فرزندانش را در اولویت قرار می‌دهد. این جمله در نگاه اول منطقی و حتی دوست‌داشتنی به نظر می‌رسد. کودکان به مراقبت نیاز دارند و مسئولیت والدین در قبال آن‌ها جدی است. اما وقتی این اولویت دادن به معنای نادیده گرفتن دائمی نیازهای خودمان باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟ مادری را تصور کنید که مدت‌هاست به سینما نرفته، کتابی را که دوست داشته تمام نکرده، با دوستانش قرار نگذاشته و حتی برای چند دقیقه استراحت هم باید مطمئن شود همه‌ی کارهای خانه و همه‌ی مسائل مربوط به بچه‌ها انجام شده‌اند. وقتی فرصتی برای خودش پیدا می‌کند، به‌جای لذت بردن از آن، نگران است که مبادا وقتش را از فرزندش گرفته باشد یا آن‌قدر خسته است که ترجیح می‌دهد هیچ کاری نکند. او ممکن است حتی وقتی دیگران مسئولیت مراقبت از کودک را بر عهده گرفته‌اند، نتواند ذهنش را از کارهای خانه و نیازهای فرزندش جدا کند. بدنش استراحت می‌کند، اما ذهنش همچنان در حال برنامه‌ریزی و مراقبت است. مسئله این نیست که مادر باید به‌اندازه‌ی فرزندش به خودش توجه کند یا مسئولیت‌هایش را کنار بگذارد. مسئله این است که نیازهای او هم بخشی از واقعیت زندگی‌اند. نیازهایی که انگار با مادر شدن ناپدید نمی‌شوند. پژوهش‌های مربوط به فشارهای مادری نشان می‌دهند که انتظارِ فداکاری دائمی و مسئولیت انحصاری برای رشد و خوشبختی کودک می‌تواند با احساس گناه و استرس بیشتر همراه باشد. از طرف دیگر، تقسیم مسئولیت‌های مراقبتی و برخورداری از حمایت اجتماعی می‌تواند به کاهش بخشی از این فشارها کمک کند. به همین دلیل، گاهی آنچه مادر به آن احتیاج دارد، نه یک توصیه‌ی تربیتی دیگر، بلکه چند ساعت مسئولیت کمتر است. شاید لازم باشد پدر سهم بیشتری از کارهای خانه و مراقبت از فرزند را بر عهده بگیرد. شاید مادر به حمایت خانواده، دسترسی به خدمات مراقبتی یا فرصت بازگشت به علایق شخصی‌اش نیاز داشته باشد. نمی‌توان تمام این مسائل را با تغییر نگرش مادر حل کرد. زنی که با کمبود وقت، فشار اقتصادی، نبود حمایت یا تقسیم ناعادلانه‌ی کارهای خانه مواجه است، صرفاً با مثبت‌اندیشی از این شرایط بیرون نمی‌آید. اگر می‌خواهیم از احساس ناکافی بودن مادران حرف بزنیم، باید از خودمان هم بپرسیم چرا این‌همه مسئولیت به دوش آن‌ها گذاشته شده و چرا در بسیاری از خانواده‌ها، حتی وقتی پدر مشارکت دارد، مدیریت و به خاطر سپردن کارها همچنان بر عهده‌ی مادر است. گاهی مادر احساس می‌کند به‌اندازه‌ی کافی خوب نیست، چون واقعاً منابع کافی برای انجام تمام کارهایی که از او انتظار می‌رود در اختیار ندارد. در چنین شرایطی، راه‌حل فقط تلاش بیشتر او نیست. بخشی از راه‌حل، تغییر شرایطی است که او را فرسوده کرده‌اند.