کد خبر: ۷۸۸۸
۱۴۰۵/۰۸/۳۰ ۱۰:۲۵
گفتگو با جانباز جنگ رمضان «لیلا راسخ»؛ مادر شهید آوین امیرکاشانی

آویـن و مادری که از پا نیفتاد

وقتی وارد اتاق آوین شدم، چشمم به دفترها و نوشته‌هایش افتاد؛ به وسایلی که با دقت مرتب کرده بود و آرزوهایی که هنوز فرصت نکرده بود برایشان قدم بردارد. آوین هشت‌ساله بود؛ درست هم‌سن دختر من. همین شباهت کافی بود تا در تمام لحظات گفتگو، خودم را به‌جای مادرش تصور کنم و هر خاطره را با حسی متفاوت بشنوم. روبروی مادری نشسته بودم که در همان حادثه، خودش هم جانباز شده و یکی از پاهایش را از دست داده بود؛ اما وقتی از دخترش حرف می‌زد، نه در کلامش نشانی از عجز و ناتوانی بود و نه در نگاهش تسلیم و شکایت. با آرامش و استواری از آوین می‌گفت؛ از دختری که عاشق زندگی بود، برای آینده‌اش آرزو داشت و حالا جای خالی‌اش در خانه، میان دفترها و وسایل مرتب اتاقش، بیش از هر جا به چشم می‌آمد. شنیدن روایت این مادر و تماشای دنیای کوچک آوین، برای من فقط یک مصاحبه نبود؛ مواجهه‌ای نزدیک با قصه دختری بود که می‌توانست هم‌بازی دختر من باشد.

مرضیه ولی حصاری
نویسنده :

مرضیه ولی حصاری

ندختری که پرچم ایران را برافراشت
من «لیلا راسخ» مادر شهید آوین امیرکاشانی هستم. آوین دختری بود که تنها یک روز پیش از شهادتش خبر از آن داد و در نهایت، دعوت پروردگارش را اجابت کرد و به دیدار او شتافت.
آوین دانش‌آموز کلاس دوم دبستان بود. دختری پرنشاط، باانگیزه و پرشور که با علاقه درس می‌خواند. او به درس «پرچم» رسیده بود، اما فقط به خواندن آن اکتفا نکرد؛ خودش پرچم ایران را برافراشت. درس «ایران من» را هم با علاقه دنبال می‌کرد، اما متأسفانه به‌دلیل شهادت رهبر و تعطیلی مدارس، فرصت پیدا نکرد آن درس را به پایان برساند.
آوین به رهبر انقلاب علاقه‌ی بسیار زیادی داشت و با وجود سن کم، به مسائل کشور و موضوعات سیاسی توجه نشان می‌داد.

دختری مهربان، منظم و دوست‌داشتنی
آوین در ۲۰ مهرماه سال ۱۳۹۶ در یکی از بیمارستان‌های تهران به دنیا آمد. با آمدنش، زندگی ما رنگ تازه‌ای گرفت و دنیایمان زیباتر شد. مثل همه‌ی مادرها که اولین تجربه‌ی مادری را با شور و شوقی خاص به یاد می‌آورند، تولد آوین نیز برای ما سرآغاز روزهای متفاوت و شیرینی بود.
آوین دختری بسیار مهربان بود. همیشه به فکر کمک کردن به دیگران بود و مهربانی‌اش زبان‌زد اطرافیان شده بود. هر کسی را که دوست داشت، تلاش می‌کرد به‌نوعی به او خدمتی برساند. جذابیت و روحیه‌‌ی دوست‌داشتنی‌اش به‌گونه‌ای بود که تقریباً همه را به‌سمت خودش جذب می‌کرد. روحیه‌ای حمایت‌گر داشت، بچه‌ها را بسیار دوست داشت و نسبت به آن‌ها مراقب و دلسوز بود.
یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی آوین، نظم و انضباطش بود. هیچ‌وقت لازم نبود به او تذکر بدهم که وسایلش را جمع کند یا مرتب بگذارد. همه‌چیز را با دقت سر جای خودش قرار می‌داد؛ دفترهایش مرتب بود، کیفش همیشه نظم خاصی داشت و اتاقش آن‌قدر منظم و زیبا چیده شده بود که به ویترین یک مغازه شباهت داشت. این نظم حتی در نوشتن‌هایش هم دیده می‌شد. خطی بسیار زیبا، خوانا و تمیز داشت و معلمش همیشه از نوشته‌ها و مشق‌های مرتب او تعریف می‌کرد. حتی در انتخاب رنگ خودکار و مداد هم دقت داشت و معلمش به‌خاطر تمیزی و زیبایی نوشته‌هایش از او رضایت داشت.

ماجرای ثبت تولد آوین
ماجرای ثبت تولد آوین هم برایمان خاطره‌ی جالبی دارد. پدرش برای دریافت شناسنامه و ثبت تولد او اقدام کرد و روزی که برای گرفتن شناسنامه رفته بودند مصادف شده بود با شهادت حضرت رقیه‌سلام‌الله‌علیها؛ اتفاقی که آن زمان از آن اطلاعی نداشتیم.

روزی که خبر شهادت رهبر را شنیدیم
وقتی خبر حمله به بیت رهبری منتشر شد، همه‌ی ما شوکه شده بودیم. نمی‌دانستیم باید چه‌کار کنیم. تنها چیزی که به ذهن‌مان رسید این بود که هرچه زودتر خودمان را به مدرسه برسانیم و بچه‌ها را به خانه بیاوریم.
وقتی به مدرسه رسیدم، معلم برای اینکه بچه‌ها متوجه شرایط جنگی نشوند، آن‌ها را سرگرم کرده بود. جلوی تخته با هم بازی می‌کردند. در کلاس را باز کردم و از معلم پرسیدم: «آوین کجاست؟» وقتی آوین صدایم را شنید و برگشت، گفت: «مامان...» آن لحظه، چهره‌اش را هیچ‌وقت فراموش نمی‌کنم. با شنیدن خبر شهادت رهبر، حال و هوای عجیبی بر همه‌ی ما حاکم شده بود. به نظرم شهادت بسیاری از شهدای جنگ رمضان، از همان لحظه در تقدیر رقم خورد. به نظر من آوین همان روز شهید شد.
آن روزها ماه رمضان بود و تجمع‌ها هم معمولاً بعد از افطار برگزار می‌شد. مدارس نیز به مناسبت شهادت رهبر تعطیل شده بودند. آوین از این اتفاق بسیار ناراحت بود و مرتب درباره‌اش صحبت می‌کرد. می‌پرسید: «مامان، چرا رهبر را شهید کردند؟ حالا قرار است چه اتفاقی برای ما بیفتد؟» صدای انفجارها و خبر حمله‌ها را می‌شنید و از اینکه همه‌جا را می‌زدند، نگران بود.
آوین دفتر خاطراتی داشت. از ابتدای جنگ، هر شب اتفاقات آن روز را در دفترش می‌نوشت. این کار را از روزهای آغازین ماه رمضان و هم‌زمان با شروع برنامه‌های مربوط به تولد امام زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف آغاز کرده بود. هر شب یکی از صفحه‌های دفتر را پر می‌کرد و نوشته‌هایش را برای ما می‌خواند. اما شب پانزدهم، یک روز پیش از شهادتش، وقتی چیزی در دفتر نوشت، به پدرش گفت: «فردا شب دفترم را بخوان.» آن شب نوشته‌اش را برای ما نخواند و ما هم پیگیر نشدیم که چه چیزی نوشته است.

عیدی که آوین ندید
روز شهادت آوین، بعد از افطار تصمیم گرفتیم برای خرید لباس عید بچه‌ها بیرون برویم. نزدیک عید بود و ما همیشه لباس‌های عید بچه‌ها را از همان مغازه‌ی همیشگی تهیه می‌کردیم. آن شب هم مثل سال‌های قبل، بعد از افطار به خرید رفتیم.
بعد از خرید، به خانه‌‌ی مادرم رفتیم تا لباس‌ها را به بچه‌ها بپوشانیم. آوین همیشه خوش‌لباس بود و لباس‌ها به تنش جلوه‌ی خاصی پیدا می‌کردند؛ اما آن شب، لباس‌هایی که خریده بودیم، به نظرم اصلاً زیبا نبودند. با خریدهای قبلی فرق داشتند؛ خریدهایی که همیشه یکی از لباس‌ها بیشتر از بقیه به آوین می‌آمد و زیبایی‌اش را دوچندان می‌کرد. اما این‌بار هیچ‌کدام آن‌طور که انتظار داشتم به دل نمی‌نشست.
آن لباس‌ها هیچ‌وقت پوشیده نشدند؛ عیدی که آوین ندید...

آخرین حضور آوین در میدان
بعد از آن، مادرم گفت تجمعی در میدان شهرری شکل گرفته است. بچه‌ها هم دوست داشتند از خانه بیرون برویم. به‌سمت میدان امام حسن‌علیه‌السلام رفتیم. در مسیر، در میدان عکس‌های حضرت آقا را پخش می‌کردند، ما هم نفری یک عکس گرفتیم. نذری هم می‌دادند یک کلوچه هم داشتیم که نصفش کردم و به آوین دادم و نصف دیگر را به سه قسمت تقسیم کردم تا من و امیرعلی و مادر بخوریم. موکب امام حسن مجتبی‌علیه‌السلام هم در همان حوالی برپا بود. چایی هم گرفتیم.
عکس‌ها را در دست گرفتیم و به‌سمت دیگر میدان رفتیم. جمعیت زیادی باقی نمانده بود. چند نفر از خانم‌ها همراه بچه‌های کوچک‌شان آنجا بودند و شعار می‌دادند. آن روز پالایشگاه را هدف قرار داده بودند و مردم نگران بودند که موج انفجار دوباره به‌سمت خیابان بیاید. ما هم روی سکو نشستیم؛ بچه‌ها خسته بودند و کمر مادرم هم درد می‌کرد. با این حال، همراه خانم‌ها شعار دادیم: «ای رهبر، شهادتت مبارک!»
هرچه می‌گذشت، صدای انفجارها و شدت حمله به پالایشگاه بیشتر می‌شد. تصمیم گرفتیم به‌سمت منزل مادرم برگردیم. هنوز چند قدمی دور نشده بودیم که ناگهان انفجار مهیبی رخ داد. شدت موج انفجار به حدی بود که ساختمان‌ها می‌لرزیدند و انگار زمین و آسمان به حرکت درآمده بود. ورق‌های آلومینیومیِ اطراف محل احداث مترو کنده می‌شدند و به اطراف پرتاب می‌کردند. همه‌جا صدای انفجار و فریاد بود.آوین مرتب با صدای بلند می‌گفت: «مامان، بدو!»
ناگهان همه‌جا را سیاهی گرفت. وقتی غبار کمی فرو نشست، شرایط به‌شدت آشفته بود. دستم آسیب دیده بود و نمی‌توانستم درست حرکت کنم. مادرم آوین را در آغوش گرفته بود و با اضطراب تکانش می‌داد و صدایش می‌کرد تا به هوش بیاید. آوین نیمه‌هوش بود و نفس‌های ضعیفی می‌کشید. مادرم مدام تلاش می‌کرد او را به خودش بیاورد. آوین همان‌جا در آغوش مادربزرگش آخرین نفس را کشید.
من فقط می‌دیدم که مردی آوین را در آغوش گرفته و می‌برد. با تمام وجود خواهش می‌کردم: «نبرش! نبرش! کجا داری می‌بریش؟» می‌خواستم بلند شوم و دنبالش بروم، اما خودم هم توان حرکت نداشتم. در آن لحظات، افرادی که در سمت دیگر و نزدیک ایستگاه صلواتی بودند، به‌طرف ما دویدند تا کمک کنند. وقتی به من رسیدند، پرسیدند: «خانم، خودت چی شدی؟ حواست به خودت نیست؟» تازه آن موقع بود که متوجه شدم پاهایم قطع شده ولی برایم اهمیتی نداشت فقط نگران آوین بودم.
مادرم آوین را بسیار دوست داشت؛ از همه نوه‌هاییش بیشتر. آن شب تولد مادرم بود، آوین درست در آغوش مادرم بود؛ مادری که سال قبل برای تولدش جشن گرفته بودیم و با کیک و شادی دور هم جمع شده بودیم. اما این بار، در همان شب، تولد و شادی جای خود را به انفجار، خیابان و بیمارستان داده بود.

نآخرین نوشته‌های آوین
بعد از انتقال به بیمارستان، شرایط بسیار سختی داشتم. نمی‌دانستم آوین شهید شده است و نمی‌توانستم این احتمال را باور کنم. مرتب تماس می‌گرفتم و پیگیر وضعیتش می‌شدم، اما چیزی به من نمی‌گفتند. فقط می‌گفتند تحت نظر پزشک است و حالش خوب است.
بالأخره خبر را به من دادند نمی‌خواستم بپذیرم، سرفه‌های شدید و حالت تهوع به سراغم آمد. ریه‌هایم به‌شدت درگیر شده بود. وارد اتاقم که شدم، پرستارها را دیدم که با اضطراب درباره‌ی وضعیت من صحبت می‌کردند و کد می‌زدند تا به بخش مراقبت‌های ویژه منتقل شوم. غبار و مواد سمی ناشی از انفجار هم شرایط جسمی‌ام را بدتر کرده بود. در همان شرایط، خبر شهادت آوین را به من دادند. شوک بزرگی بود. احساس کردم همه‌چیز تمام شده است؛ دختر عزیزم دیگر نیست. دیگر از بازی‌ها، مدرسه، کیف و کتاب و روزهای کودکی‌اش خبری نیست.
بعد از شهادت آوین، نوشته‌هایی از او به دست‌مان رسید؛ نوشته‌هایی که حالا برای ما ارزش و معنای دیگری دارند. یکی از آن‌ها نامه‌ای بود که با کاغذهای به‌هم‌چسبیده و به شکل نواری درست کرده بود. در بخشی از نوشته‌هایش خطاب به رهبر شهید، از ناراحتی‌اش بابت شهادت ایشان گفته بود و نوشته بود که دوست دارد خودش هم مانند ایشان شهید شود. در پایان نیز با امید به پیروزی بر آمریکا و رژیم صهیونیستی و ظهور امام زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، از آینده‌ای روشن نوشته بود.

آرزوهای بزرگی که در دل داشت
آوین دختری پرتلاش و بااستعداد بود. در رشته‌ی شنا به‌صورت حرفه‌ای فعالیت می‌کرد و عملکرد بسیار خوبی داشت. مربی‌اش همیشه از توانایی و استعداد او تعریف می‌کرد و معتقد بود می‌تواند در آینده خودش مربی شنا شود. آوین به درس و یادگیری هم علاقه داشت و برای آینده‌اش آرزوهای بزرگی در سر می‌پروراند.
دوست داشت در آینده جراح قلب شود. حتی برای برادرش هم آرزوی پزشکی داشت. در اتاقش نوشته بود: «امیرعلی، دکتر مغز و اعصاب» و برای خودش نوشته بود: «بهترین جراح قلب». حالا که به سرنوشت آوین فکر می‌کنم، این آرزوها برایم معنای دیگری دارند؛ دختری که می‌خواست جراح قلب شود، امروز در قلب بسیاری از آدم‌ها جا گرفته است.

دختری که بر دوش سرداران تشییع شد
آوین در شمار شهدای این حادثه اعلام شد و مراسم تشییع او نیز بسیار باشکوه و متفاوت برگزار شد. تصویر دختری که بر دوش سرداران بزرگ کشورمان قرار گرفت، برای من تصویری فراموش‌نشدنی است؛ دختر کوچکی که حالا به نمادی از دختران ایران تبدیل شده بود؛ دختری که دیگر فقط متعلق به خانواده‌اش نبود و انگار به همه مردم ایران تعلق داشت.
یک بار در میدان انقلاب، پیکر آوین بر دوش سرداران پاکپور و نصیری‌زاده تشییع شد و بار دیگر در شهرری، با حضور خادمان امام رضاعلیه‌السلام، مراسم باشکوهی برای او برگزار کردند. این مراسم‌ها برای ما بسیار ویژه و تأثیرگذار بود.
من عادت دارم هر چیزی را که از دیگران به یادگار می‌ماند، در دفترم بنویسم. هر کس به ما می‌رسد و حرفی می‌زند یا التماس دعایی دارد، آن را یادداشت می‌کنم. نمی‌دانم خدا چه سرنوشتی برای این نوشته‌ها رقم می‌زند و هر کدام از این آدم‌ها را کجا قرار می‌دهد؛ اما امیدوارم آوین وسیله‌ی خیر و شفاعت برای دیگران باشد.

دست‌نوشته‌ای به رنگ پرچم ایران
آوین به نوشتن و کاردستی علاقه‌ی زیادی داشت. خودش کاغذها را طراحی می‌کرد، می‌برید و به هم می‌چسباند و روی آن‌ها با رنگ‌های مختلف می‌نوشت. یکی از این دست‌نوشته‌ها برای من بسیار عزیز است. روی آن نوشته بود:
«نظامیان ایران همیشه پاینده‌اند و اسرائیل همیشه بازنده است.»
کنار نوشته‌اش سه قلب کشیده بود و با اطمینان از پیروزی ایران و شکست رژیم صهیونیستی نوشته بود: «مطمئن باشید این اتفاق حتماً می‌افتد و اسرائیل شکست می‌خورد.»
این نوشته‌ها نشان می‌دهد که آوین با وجود سن کم، چقدر به سرنوشت کشورش اهمیت می‌داد. او اخبار و اتفاقات را دنبال می‌کرد و نسبت به دشمنی آمریکا و رژیم صهیونیستی بی‌تفاوت نبود.

نچند خط از دل کوچک آوین
دفتر صورتی‌ای داشت که خاطراتش را در آن می‌نوشت. دوست دارم آخرین دست‌نوشته‌اش را بخوانم. دفتر را باز می‌کنم و به سراغ آخرین نوشته‌اش می‌روم؛ نامه‌ای که برای رهبر شهیدش نوشته بود. با همان زبان ساده و کودکانه، نوشته بود:
«خدایا، رهبری را که شهید شده است، پیش خودت سالم نگه دار. رهبرجانم، من هم دوست دارم مثل تو شهید شوم. رهبر من، از اینکه شهید شدی ناراحتم. من آمریکا و اسرائیل را شکست می‌دهم. رهبرجانم، آقای خامنه‌ای، در بهشت سالم و سلامت باشی.»

امیرعلی و دلتنگی برای خواهرش
این روزها برای امیرعلی خیلی سخت می‌گذرد. آوین فقط خواهرش نبود؛ هم‌بازی، رفیق و هم‌دمش بود. شب شهادت آوین، امیرعلی هم همراه من و مادربزرگش مجروح شد. حالا علاوه بر آن جراحت‌ها، باید دوری خواهرش را هم تحمل کند. با این حال، انگار خدا همان صبری را که به دل من داده، به دل امیرعلی هم بخشیده است. او هم با وجود همه‌ی این اتفاق‌ها، دارد این روزها را پشت سر می‌گذارد.»

آوین، تو این‌جا چه‌کار می‌کنی؟
اولین باری که به مزار آوین رفتم، با آمبولانس به بیمارستان منتقل شدم؛ توان جسمی نداشتم که خودم به آنجا بروم. وقتی با آن صحنه روبرو شدم، انگار برای اولین بار بود که آن مکان را می‌دیدم. اصلاً نمی‌توانستم باور کنم آوین آن‌جاست. مدام با او حرف می‌زدم و می‌گفتم: «آوین، یادت هست همیشه به من می‌گفتی مامان، پیر نشوی، مامان، نمیری؟ چقدر نگرانم بودی. حالا من اینجا چه‌کار می‌کنم؟ تو خودت اینجا چه‌کار می‌کنی؟»
شرایط بسیار سخت و تلخی بود. واقعاً امیدوارم هیچ‌کس چنین روزهایی را تجربه نکند.

دلتنگی‌های پدرانه
پدر آوین بسیار عاطفی است و وابستگی زیادی به بچه‌ها دارد. هنوز نتوانسته شهادت آوین را بپذیرد و همچنان لباس مشکی به تن دارد. البته این باور که آوین به شهادت رسیده و اکنون در بهترین جای ممکن، در حال سپری کردن حیات برزخی خود است، تا حدودی به او آرامش می‌دهد؛ اما با وجود این، هنوز نمی‌تواند رفتن آوین را باور کند. مدام می‌گوید: «منتظرم بروم دنبالش از مدرسه» یا «منتظرم به خانه برگردد».
از طرفی، همسرم همیشه روحیه‌ی حمایت‌گری داشته و خدا را شکر در این روزهای سخت هم پشتیبان من بوده است. در تمام مراحل درمان و مراقبت از من، همراهی و حمایت زیادی داشته و به لطف خدا کارها را به‌خوبی پیش برده است. واقعاً قدردان زحمات و همراهی او هستم.

نلطف خدا در جانبازی
شرایط جانبازی با وضعیتی که فرد در یک حادثه به‌طور ناگهانی عضوی از بدنش را از دست می‌دهد، بسیار متفاوت است. درست است که آن عضو دیگر از نظر جسمی وجود ندارد و دردش را هم احساس می‌کنم، اما پذیرش این شرایط برایم حال و هوای دیگری دارد. انگار با تمام وجود می‌توانم این وضعیت را بپذیرم. حتی احساس می‌کنم توانایی و نیرویی چند برابر در وجودم شکل گرفته و جای خالی آن عضو را پر کرده است.
واقعاً فکر می‌کنم این موضوع فقط لطف خدا و امام حسین‌علیه‌السلام است. شرایطی که یک جانباز تجربه می‌کند، با شرایط طبیعی و تجربه‌ای که ممکن است فرد در یک حادثه یا سانحه از سر بگذراند، قابل مقایسه نیست. این تجربه، حال و جنس دیگری دارد.

آوین؛ هنوز هم کنار منی
دوست دارم بخشی از دل‌نوشته‌هایی را که برای آوین می‌نویسم، بخوانم. گاهی دلم می‌خواهد با او حرف بزنم و از دلتنگی‌هایم برایش بگویم. در یکی از این نوشته‌ها خطاب به آوینم نوشته‌ام: «آوین جان، دل همه‌ی ما برایت تنگ شده است و دل‌خوشی همه‌ی ما این است که تو در بهترین جای خلقت زندگی می‌کنی. آوین جان، ما چشم‌انتظار آمدنت با ظهور منجی عالم بشریت، حضرت بقیةالله‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف هستیم. آوین عزیزم، برای همه‌ی ما دعا کن که مثل خودت عاقبت‌به‌خیر شویم و در کنار تو و در مسیر تو باشیم. آوین جان، دوستت دارم و آرزو دارم در کنار تو باشم؛ در همان بهشت زیبا و بی‌نظیری که خداوند در قرآن وعده داده است؛ وعده‌ای که به‌راستی حق است. با تمام وجودم به تو افتخار می‌کنم و خودم را خوشبخت‌ترین مادر دنیا می‌دانم. خوشا راهی که پایانش حسین است. مطمئنم تو سلام ما را به حضرت زهراسلام‌الله‌علیها و امیرالمؤمنین‌علیه‌السلام می‌رسانی. آوین جان، تو همه‌جا کنار من هستی؛ در قلبم، پشت پلک‌هایم و همه‌جا. گویی ناظر نوشته‌هایم، زندگی‌ام و تمام احوال من هستی. دیگر از مدرسه و با صدای زنگ آخر به خانه برنمی‌گردی. تو فقط هشت سال داشتی، فرشته‌ی زمینی من! با تمام وجودم دوستت دارم. آمین، در بهشت در کنار رهبر، سالم و سلامت باشی.»

سال شصت ویکم.شماره2969

گزارش خطا