چرا به توجه دیگران نیاز داریم؟ و چگونه از آن دست برداریم؟
مرا ببین
همه‌ی آدم‌ها گهگاه نیاز به توجه دارند. این یک تمایل طبیعی و انسانی است. آیا کسی را پیدا می‌کنید که هرگز تمایلی به دریافت تحسین در خود احساس نکرده باشد؟ یا نخواهد که مورد توجه دیگران واقع شود؟ دریافت اعتماد و تمجید، خواسته‌ای است که اغلب انسان‌ها دارند. با این حال نیاز به توجه نشان می‌دهد که نمی‌توانیم بدون توجه و تأیید دیگران کار کنیم. اگر این نیاز از حد طبیعی‌اش خارج شود، ممکن است دست به رفتارهای توجه‌طلبانه بزنیم تا آنچه می‌خواهیم را به دست آوریم. بنابراین در حالی که این کاملاً طبیعی است که بخواهیم از دوستان، عزیزان و افرادی که برایمان مهم هستند تحسین و توجه دریافت کنیم، نباید از اینکه نیاز به توجه مداوم، امری ناسالم است، غافل شویم و همچنین باید بدانیم که نیاز مدام به توجه می‌تواند نشانه‌ای از یک وضعیت سلامت روانی باشد.
مشاور :
مریم کمالی
نشانه‌هایی که می‌گویند نیاز به توجه دیگران دارید
احتمالاً اغلب آدم‌های توجه‌طلب که بدون توجه دیگران نمی‌توانند دست به هیچ کاری بزنند و نیاز مداوم به توجه دارند، چندان متوجه رفتارهای توجه‌طلبانه‌ی خود نیستند. این افراد معمولاً نیاز خود را با روش‌های مختلف ابراز می‌کنند، برخی از رایج‌ترین رفتارهایی که افراد نیازمند به توجه، نشان می‌دهند عبارتند از:
تظاهر به درماندگی: یکی از روش‌هایی که افراد نیازمند به توجه نشان می‌دهند، تظاهر به درماندگی است که نوعی رفتار توجه‌طلبانه در موقعیت‌های مختلف است. موقعیت‌هایی که خود فرد کاملاً مهارت نجات از آن را دارد. تظاهر به درماندگی به افراد راهی برای جلب توجه دیگران می‌دهد.
درگیری: ایجاد درگیری در اجتماعات خصوصی یا عمومی برای ساختن صحنه‌ای که توجه اطرافیان جلب شود، نوعی روش دیگر است. افراد توجه‌طلب معمولاً در چنین شرایطی خود را در مرکز درگیری قرار می‌دهند.
همدردی: این افراد مدام به‌دنبال گرفتن همدردی از سوی دیگران هستند. مثلاً: بزرگ جلوه دادن یک اتفاق کوچک تا حدی که نزدیکان به‌خاطر آن درگیری، سروصدا راه بیندازند. یا ابراز احساسات شدید برای یک مورد کوچک مثل یک جفت کفش.
نیاز به تعریف و تمجید: طبیعی است که بخواهید از شما تعریف شود. با این حال نیاز به تعریف و تمجید می‌تواند باعث شود که رفتارهای ناسالمی از خود نشان دهید تا به‌دنبال گرفتن آن باشید. گاهی نیاز به تعریف و تمجید ناشی از عدم اطمینان است. با این حال دست زدن به رفتارهای توجه‌طلبانه یک راه ناسالم است.
دروغ گفتن و اغراق کردن: ساختن داستان‌های عجیب و غیرمنتظره که مطمئناً واکنش مردم را در پی دارد، روش دیگر برای افرادی است که نیاز به توجه دیگران دارند. حتماً شما هم مواردی را در ذهن دارید که فردی حسابی در یک داستان ساده دست برده است تا از شما چند «نچ‌نچ» یا یک «وای» حسابی بشنود.
چرا نیاز به توجه دائمی پیدا می‌کنیم؟
عوامل متعددی می‌تواند باعث ایجاد رفتار توجه‌طلبانه شود. بیایید نگاهی به آنچه ممکن است پشت این رفتارها باشد بیندازیم؛
عزت نفس پایین
ناامنی‌های جسمی و عاطفی می‌تواند باعث ایجاد شخصیت توجه‌طلب در فرد شود. اگرچه ممکن است بی‌ضرر به نظر برسد اما روشی ناسالم برای مقابله با ناامنی‌هاست. همچنین می‌تواند بر روابط خانوادگی ما اثر بگذارد و بر دوستان و حتی غریبه‌ها فشار وارد کند.
همچنین آدمی‌که دچار عدم عزت نفس است، در خودش چیزی برای معنایافتن پیدا نمی‌کند و معنای زندگی‌اش به نظر و رفتار دیگران وابستگی دارد.
اختلال شخصیت
برخی اختلالات شخصیتی نیز می‌تواند باعث رفتار توجه‌طلبانه شود. افراد مبتلا به خودشیفتگی یا اختلال شخصیت مرزی، اغلب رفتارهای توجه‌طلبانه از خود نشان می‌دهند.
یکی از علائم اولیه افراد مبتلا به اختلال شخصیت هیستریک، نشان دادن رفتارهای توجه‌طلبانه علاوه بر داشتن واکنش‌های هیجانی شدید است.
اضطراب و اختلال دوقطبی نیز می‌توند باعث شود که فردی رفتارهای توجه‌طلبانه از خود نشان دهد.
چگونه در مقابل نیاز شدید به توجه دیگران بایستیم؟
اولین گام برای توقف نیاز به توجه دیگران، تشخیص این نکته است که رفتارهای توجه‌طلبانه از خود نشان می‌دهید. برخی از افرادی که نیاز به توجه دارند متوجه نمی‌شوند که رفتارشان به چه معناست یا اینکه این رفتارها ناسالم است. کار بر روی ایجاد اعتمادبه‌نفس و خلاص شدن از شر ناامنی‌های روانی از اولین قدم‌های مهمی است که کمک می‌کند تا ولع توجه را متوقف کنیم.
در ادامه به چند راه برای ایجاد اعتمادبه‌نفس اشاره خواهیم کرد:
درمان را جدی بگیرید: صحبت با یک متخصص بهترین راه برای مقابله با ناامنی‌ها و ایجاد اعتمادبه‌نفس است. آن‌ها به شما کمک می‌کنند ریشه‌های ناامنی‌های خود را کشف کنید و راه‌هایی برای از بین بردن آن‌ها بیابید. اگر منشأ رفتار توجه‌طلبانه‌ی شما نیز نتیجه یک وضعیت سلامت روان باشد، رواندرمانگر نیز می‌تواند در این زمینه به شما کمک کند.
دفتر خاطرات داشته باشید: خودآگاهی بیشتر از رفتار توجه‌طلبانه به شما کمک می‌کند تا بر آن‌ها غلبه کنید. داشتن یک دفترچه روزانه می‌تواند به شما کمک کند به خودآگاهی بیشتری دست یابید. وقتی درباره‌ی اتفاقات روزانه‌مان یادداشت‌برداری کرده یا به‌اصطلاح خاطرات‌مان را یاداشت می‌کنیم، توجه‌مان به رفتارهای خودمان هم جلب می‌شود و چه‌بسا که در همین پروسه به توجه‌طلبانه بودن برخی از آن‌ها پی ببریم. به‌طور کلی نوشتن خاطرات به خودآگاهی کمک می‌کند. اگر مطمئن نیستید که یک حادثه خاص یک رفتار توجه‌جویانه است، می‌توانید آن را توسط درمان‌گر خود بررسی کنید.
عزت نفس خود را بسازید: برای بسیاری از افراد نیاز توجه دائمی و همیشه در مرکز توجه بودن، ناشی از عزت نفس پایین است. با این حال، رفتارهای توجه‌طلبانه هیچ کمکی به ایجاد عزت نفس سالم نمی‌کند. استفاده از جملات تأکیدی مثبت روزانه و احاطه کردن خود با افراد واقعاً حامی، نقطه بسیار خوبی برای شروع است.
چگونه با فردی که دائماً به توجه نیاز دارد رفتار کنیم؟
اگر دوست یا عزیزی دارید که دائماً نیاز دارد در مرکز توجه باشد، می‌توانید به او کمک کنید تا متوجه این رفتار شود. با این حال شما درمان‌گر نیستید و بهترین کمک این است که او را راضی کنید به رواندرمانگر مراجعه کنید.
در اینجا بهترین راه‌ها برای کمک به افرادی که دائماً نیاز به توجه دارند وجود دارد که بدانند رفتارهای ناسالم از خود نشان می‌دهند:
حد و مرزها را تعیین کنید: اغراق مدام در خواسته‌های شخصی کسی که به‌دنبال جلب توجه است، تنها نیاز او را به توجه افزایش می‌دهد. تعیین مرزهای واضح زمانی که رفتارهای توجه‌طلبانه از خود نشان می‌دهند می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا متوجه شوند که رفتار نامناسبی دارند.
با آن‌ها ارتباط برقرار کنید: گاهی اوقات، فردی که به‌دنبال جلب توجه است ممکن است نداند که به‌گونه‌ای عمل می‌کند که توجه‌طلبانه است. به‌آرامی در مورد آنچه متوجه شده‌اید با آن‌ها صحبت کنید.
درک کنید: توجه‌طلبان اغلب به‌دلیلی عمیق‌تر از نیاز به توجه است که دست به این‌گونه رفتارها می‌زنند. آن‌ها ممکن است یک اختلال روانی زمینه‌ای داشته باشند یا مشکلات عزت نفس آزارشان می‌دهند. با فهم این موضوع و درک آن بهتر می‌توانید به آن‌ها کمک کنید.
تشویق به داشتن استقلال: به آن‌ها کمک کنید تا مهارت‌های اجتماعی و استقلال‌شان را تقویت کنند. برای این کار خوب است که آن‌ها را به‌سمت فعالیت‌ها و علایق شخصی‌شان سوق دهید. وقتی افراد در کاری تخصص پیدا می‌کنند یا به کاری می‌پردازند که به آن علاقه دارند اعتمادبه‌نفس‌شان تقویت می‌شود و نیازشان به توجه کاهش پیدا می‌کند.
گفتگو در مورد احساسات: اگر برایتان مقدور است با آن‌ها در مورد احساسات و نیازهایشان صحبت کنید. این کار می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا بفهمند که نیاز به توجه نه‌تنها یک نیاز طبیعی و انسانی است بلکه باید در چارچوب‌های سالمی مدیریت شود.
توجه مثبت: وقتی که یک فرد توجه‌طلب، در جمع از خود رفتاری مثبت نشان می‌دهد و به‌خوبی عمل می‌کند، به آن‌ها توجه کنید و تشویق‌شان کنید. نه فقط زمان‌هایی که رفتارهای هیستریک برای جلب توجه انجام می‌دهند.
چه زمانی نیاز به توجه خطرناک می‌شود؟
نیاز به توجه گاهی آن‌قدر شدید و مدیریت نشده است که می‌تواند خطرناک باشد. به‌ویژه زمانی که این نیاز به رفتارهای غیرسالم و آسیب‌زا منجر می‌شود. به‌طور مثال:
خودآزاری: اگر فردی به‌دنبال جلب توجه دست به خودآزاری بزند یا به خودکشی فکر کند، در این شرایط فرد نیاز به دریافت کمک حرفه‌ای دارد.
تخریب روابط: اگر نیاز به توجه در فرد به حدی کنترل نشده باشد که باعث ایجاد مشکلات جدی در روابط شخصی، خانوادگی یا کاری شود این مسئله می‌تواند خطرناک بوده و نیاز به مداخله جدی داشته باشد.
وابستگی شدید: اگر فرد به‌شدت به توجه دیگران وابسته شده و بدون آن احساس بی‌ارزشی و ناکامی‌کند، این وضعیت به سلامت روان او آسیب جدی وارد می‌کند.
رفتارهای پرخاشگرانه: در صورتی که فرد برای جلب توجه اقدام به رفتارهای پرخاشگرانه یا تحریک‌آمیز کند، این موضع می‌تواند روی خود فرد و اطرافیان اثر منفی بگذارد.
سال شصتم.شماره2899