روکم‌کنی
هنوز حرفش تمام نشده بود که سعید با تمام قدرت هلش داد داخل آب. آب سرد یک‌باره دورش پیچید و صدای خنده‌ی سعید در فضا پیچید. صدایش را می‌شنید و با خودش گفت باید برای انتقام آماده شود.
نویسنده :
حسنا احمدی
محکم با دست روی ساعت کوبید. صدای زنگ ساعت برایش مثل سوهان روح بود؛ صدایی تیز و بی‌امان که آرامش شیرین سحرگاهی را خط می‌انداخت و اعصابش را خط‌خطی می‌کرد. دلش نمی‌خواست بیدار شود. خواب همیشه برایش بهترین تفریح و آرامش بود؛ پناهگاهی امن که می‌توانست در آن از هیاهوی دنیا فاصله بگیرد. در رختخوابش غلتی زد و پتو را تا روی سرش کشید تا شاید دوباره خوابش ببرد، اما درست در همان لحظه صدای زنگ موبایلش بلند شد و سکوت اتاق را شکست. دلش می‌خواست گوشی را بردارد و محکم به دیوار بکوبد. حدس می‌زد سعید باشد. زیر لب به خودش لعنت می‌فرستاد که چرا با سعید شرط «روکم‌کنی» بسته است. آخر او را چه به باشگاه رفتن؟ این همه سال ورزش نکرده بود، از این به بعد هم نمی‌کرد. اما سرشکستگی پیش دوستانش را چه می‌کرد؟ بالأخره صدای موبایل قطع شد. مستأصل بلند شد و نشست. صدای پیامک توجهش را جلب کرد: «نیم ساعت دیگه پایین باش». دندان‌هایش را از خشم به هم فشرد؛ باید بی‌خیال خواب می‌شد.
پیامبر اکرمصلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «امْنُنْ عَلَيْنَا بِالنَّشَاطِ وَ أَعِذْنَا مِنَ الْفَشَلِ وَ الْکَسَلِ وَ الْعَجْزِ وَ الْعِلَلِ وَ الضَّرَرِ وَ الضَّجَرِ وَ الْمَلَلِ؛ خدایا نعمت سرزندگی و کوشایی را به ما ارزانی دار و از سستی، تنبلی، ناتوانی، بهانه‌آوری، زیان، دل‌مردگی و ملال محفوظ‌مان دار.»
(میزان‌الحکمه، ج ۱۱، ص ۵۱۸۴)
از خانه بیرون آمد. هوای صبح سرد و گزنده بود. کلاه کاموایی‌اش را تا پایین روی پیشانی کشید و دست‌هایش را در جیب فرو برد. سعید چند متر آن‌طرف‌تر داخل ماشین نشسته بود و از نیش بازش معلوم بود که از اینکه توانسته او را این وقت صبح از خانه بیرون بکشد، حسابی خوشحال است. در را باز کرد و بدون سلام روی صندلی جلو نشست. سعید که کیفش کوک بود، با خنده گفت:
ـ به‌به! سلام به آقا ایرج ورزشکار! نبینم پکر باشی. ببین اگر نمی‌خوای بیای، همین الان پیاده شو. من تو باشگاه حوصله‌ی اخلاق مزخرف تو رو ندارم. به هیچ‌کسم هم نمی‌گم شرط رو باختی.
ایرج بدون اینکه حرفی بزند، فقط با دست به خیابان اشاره کرد تا سعید راه بیفتد. سعید ماشین را روشن کرد و در حالی که هنوز لبخند روی لبش بود گفت: «روزی رو می‌بینم که میای می‌گی عجب رفیق بامرامی هستی!»
ایرج با خودش فکر کرد کاش می‌توانست با یک مشت دهانش را ببندد؛ اما حیف که نمی‌شد و فقط باید سکوت می‌کرد و حرص می‌خورد.
حضرت محمدصلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «المُؤمِنُ القَوِیُّ خَیرٌ و أحَبُّ إلَی اللَّهِ مِنَ المُؤمِنِ الضَّعیفِ؛ مؤمن نیرومند نزد خداوند بهتر و محبوب‌تر است از مؤمن ضعیف.»
(صحیح مسلم، ج ۸، ص ۵۶)
لبه‌ی استخر نشسته بود و پاهایش را در آب آویزان کرده بود. سطح آب زیر نور سفید سالن برق می‌زد و موج‌های کوچک به دیواره می‌خورد. یک ماه می‌شد که باشگاه رفتن را شروع کرده بود. خودش هم باورش نمی‌شد که طی یک ماه نظرش تا این حد عوض شود. روزهای اول که بدن‌درد شدید داشت، چند بار تصمیم گرفته بود بی‌خیال شود؛ اما اصرارهای سعید جلویش را گرفته بود. حالا دیگر آن مقاومت اولیه کمتر شده بود، هرچند هنوز غر می‌زد. در فکر خودش بود که چشمش به سعید افتاد که به سمتش می‌آمد. در دلش کمی حسودی‌اش شد؛ مثل ماهی در آب شنا می‌کرد، سبک و رها. وقتی نزدیک رسید، دستانش را روی لبه‌ی استخر حائل کرد و کنار ایرج نشست. آب از سر و صورتش می‌چکید.
ـ چطوری داداش؟ نمی‌خوای یه دست و پایی بزنی؟ همین‌طوری مثل جغد می‌خوای بقیه رو نگاه کنی؟
ایرج پوزخند زد و گفت: «چیه؟ می‌خوای مثل آجر برم پایین، با بچه‌ها دست بگیری بخندی؟ خیر، کور خوندی!»
سعید با صدای بلند شروع کرد به خندیدن.
ـ مرد حسابی، تو چرا همش توهم توطئه داری؟ نه، نمی‌خوام بخندم. با احمد حرف زدم، گفت اگر بخوای می‌تونه بهت شنا یاد بده. می‌خوای؟
ایرج که نمی‌خواست خیلی خودش را مشتاق نشان دهد، سرش را تکان داد و گفت:
ـ بدم نمیاد.
هنوز حرفش تمام نشده بود که سعید با تمام قدرت هلش داد داخل آب. آب سرد یک‌باره دورش پیچید و صدای خنده‌ی سعید در فضا پیچید. صدایش را می‌شنید و با خودش گفت باید برای انتقام آماده شود.
پیامبر گرامی اسلام‌صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «خَیرُ لَهوِ المُؤمِنِ السِّباحَهُ؛ بهترین سرگرمی مؤمن، شناست.»
(کنزالعمّال، ح ۴۰۶۱۱)
اللَّهَ اللَّهَ فِي جِيرَانِكُمْ، فَإِنَّهُمْ وَصِيَّةُ نَبِيِّكُمْ مَا زَالَ يُوصِي بِهِمْ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُمْ. وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي الْقُرْآنِ لَا يَسْبِقُكُمْ بِالْعَمَلِ بِهِ غَيْرُكُمْ. وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي الصَّلَاةِ فَإِنَّهَا عَمُودُ دِينِكُمْ. وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي بَيْتِ رَبِّكُمْ لَا تُخَلُّوهُ مَا بَقِيتُمْ، فَإِنَّهُ إِنْ تُرِكَ لَمْ تُنَاظَرُوا. وَ عَلَيْكُمْ بِالتَّوَاصُلِ وَ التَّبَاذُلِ، وَ إِيَّاكُمْ وَ التَّدَابُرَ وَ التَّقَاطُعَ (نامه/47)
اللَّهَ اللَّهَ فِي جِيرَانِكُمْ، فَإِنَّهُمْ وَصِيَّةُ نَبِيِّكُمْ مَا زَالَ يُوصِي بِهِمْ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُمْ. وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي الْقُرْآنِ لَا يَسْبِقُكُمْ بِالْعَمَلِ بِهِ غَيْرُكُمْ. وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي الصَّلَاةِ فَإِنَّهَا عَمُودُ دِينِكُمْ. وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي بَيْتِ رَبِّكُمْ لَا تُخَلُّوهُ مَا بَقِيتُمْ، فَإِنَّهُ إِنْ تُرِكَ لَمْ تُنَاظَرُوا. وَ عَلَيْكُمْ بِالتَّوَاصُلِ وَ التَّبَاذُلِ، وَ إِيَّاكُمْ وَ التَّدَابُرَ وَ التَّقَاطُعَ (نامه/47)
امیرمؤمنان‌عليه‌السلام در اين بخش از وصیت نامه‌شان به چند توصيه‌ی مهم درباره‌ی مسائل اجتماعى و عبادى و اخلاقى اشاره مى‌فرمایند.
در نخستین توصيه مؤکّد خود از حق همسايگان سخن مى‌گويند: «خدا را خدا را، که در مورد همسايگان خود خوش‌رفتارى کنيد، چرا که آنان مورد توصيه‌ی پيامبر شما هستند و او همواره نسبت به همسايگان سفارش مى‌فرمود تا آنجا که ما گمان برديم به‌زودى آن‌ها را در ارث شريک خواهد کرد».
همسايگان در اسلام احترام خاصى دارند زيرا اسلام دينى است کاملاً اجتماعى؛ اجتماع خانواده، اجتماع خويشاوندان، اجتماع همسايگان، اجتماع اهل يک شهر و اجتماع يک ملت و هر کدام در اسلام جايگاه مخصوصى دارند و اگر واقعاً همسايگان در فکر يکديگر باشند و غم‌ها و شادى‌ها را ميان خود تقسيم کنند، زندگى بسيار گواراتر خواهد شد و رنج‌ها و دردها و مشکلات، هيچ‌کس را از پا در نمى‌آورد.
پيغمبر اکرم‌صلى‌الله‌عليه‌وآله فرمودند: «آيا مى‌دانيد حق همسايه چيست؟ (مى‌دانم که) حق همسايه را جز به مقدار کم نمى‌دانيد. آگاه باشيد کسى که همسايگانش از مزاحمت و آزار او در امان نباشند ايمان به خدا و روز قيامت نياورده است. بايد هنگامى که از او وام مى‌خواهد به او وام دهد و اگر خير و خوبى به او برسد تبريک بگويد و اگر مصيبتى به او رسد تسليت بگويد و خانه‌ی خود را در کنار او آن‌قدر بلند نکند که مانع جريان هوا شود مگر به اجازه‌ی او و هنگامى که ميوه‌اى مى‌خرد، هديه‌اى از آن براى او بفرستد و اگر هديه‌اى نمى‌فرستد به‌صورت پنهان ميوه را وارد منزل کند و آشکارا چيزى از آن را به دست کودکان خود ندهد که مايه‌ی ناراحتى کودکان همسايه شود.»
در دومین توصيه سخن از قرآن به ميان مى‌آورد و مى‌فرمايد: «خدا را خدا را، که عمل به احکام قرآن را فراموش ننماييد، نکند ديگران در عمل به آن بر شما پيشى گيرند.
اين سخن اشاره به آن است که نکند شما تنها به تلاوت قرآن قناعت کنيد و محتواى آن را به فراموشى بسپاريد در حالى که بيگانگانِ از اسلام به محتواى آن عمل کنند. مثلاً آن‌ها در ارائه‌ی اجناس خود به بازار، صدق و امانت را رعايت کنند؛ ولى شما چنين نباشيد يا آن‌ها به پيمان‌هاى خود عمل کنند و شما راه پيمان‌شکنى پيش گيريد. آن‌ها در تحصيل علوم مختلف، نظم و انضباط بکوشند و شما بى‌اعتنا باشيد و عقب بمانيد.
زياد بن لبيد نزد پيغمبر اکرم‌صلى‌الله‌عليه‌وآله بود، حضرت مطلبى فرمود سپس اضافه کرد: «اين موضوع هنگامى رخ مى‌دهد که علم از ميان شما برچيده مى‌شود.» زياد مى‌گويد: «گفتيم چگونه علم برچيده مى‌شود در حالى که ما قرآن مى‌خوانيم و فرزندان و فرزندان فرزندان ما تا روز قيامت قارى قرآن خواهند بود.» پيغمبر اکرم‌صلى‌الله‌عليه‌وآله فرمود: «واى بر تو زياد. من تو را از افراد با فضيلت مدينه مى‌دانستم (اين چه سخنى است که مى‌گويى؟) آيا يهود و نصارا تورات و انجيل را نمى‌خوانند در حالى که عمل به چيزى از دستورات آن نمى‌کنند. (بترسيد از اينکه شما هم به همين سرنوشت گرفتار شويد).
امام‌عليه‌السلام در سومین توصيه‌ی خود به سراغ نماز مى‌روند «خدا را خدا را، که نماز را برپا داريد، چرا که ستون دين شماست».
نماز، انسان را پيوسته به ياد خدا مى‌اندازد و روح تقوا را در انسان زنده مى‌کند، لذا او را از فحشا، منکرات و ترک طاعات باز مى‌دارد و به اين ترتيب خيمه دين برپا مى‌ماند. امام باقرعليه‌السلام می‌فرمایند: «نماز ستون دين است مانند ستون خيمه؛ هنگامى که ستون خيمه ثابت و برقرار باشد طناب‌ها و ميخ‌ها کارآيى دارند و اگر ستون خيمه کج شود يا بشکند از ميخ‌ها و طناب‌ها کارى ساخته نيست».
امام‌عليه‌السلام در چهارمین توصيه‌ی خود درباره‌ی زيارت خانه‌ی خدا مى‌فرمايد: «خدا را خدا را، که خانه‌ی پروردگارتان را به فراموشى نسپاريد و تا زنده هستيد آن را خالى نگذاريد، که اگر زيارت خانه‌ی خدا ترک شود به شما مهلت داده نخواهد شد (و بلاى الهى نازل مى‌گردد)».
در حديثى از امام صادق‌عليه‌السلام مى‌خوانيم که فرمود: «اين دين برپاست تا آن زمانى که کعبه برپا باشد». اين جمله نيز از يکى از سياست‌مداران انگليسى به نام گلادستون معروف است که مى‌گويد: «مادام که مسلمانان قرآن مى‌خوانند و طواف خانه‌ی خدا مى‌کنند و نام محمّد را هر صبح و شام بر مأذنه‌ها بر زبان مى‌رانند، نصرانيّت در خطر بزرگى است بر شما باد که قرآن را بسوزانيد و کعبه را ويران کنيد و نام محمّد را از اذان محو سازيد.»
امام در ادامه‌ی سخن به چهار امر مهم ديگر توصيه مى‌فرمايند: «و بر شما لازم است پيوندهاى دوستى، محبّت، بذل و بخشش را فراموش نکنيد» «و بر حذر باشيد از اينکه به يکديگر پشت کنيد و رابطه‌ی خود را با هم قطع نماييد.»
«تواصل» هر گونه ارتباط، پيوند معنوى، مادى، عقلانى و عاطفى را شامل مى‌شود و «تدابر» به معناى پشت کردن به هم و قهر کردن و دشمنى با يکديگر نمودن است. مسأله پيوندهاى دوستى و محبّت که گاه با زبان و از طريق ملاقات و امثال آن انجام مى‌شود در اسلام بسيار مهم است همان‌گونه که بى‌محبتى‌ها و جدايى‌ها و قطع پيوندها منفور است.
رسول خداصلى‌الله‌عليه‌وآله فرمودند: «هر گاه دو مسلمان از هم قهر کنند و سه روز بگذرد و آشتى نکنند اگر در آن حال از دنيا بروند خارج از اسلام خواهند بود و ولايت و پيوند اخوت اسلامى در ميان آن‌ها قطع مى‌شود و به هنگام آشتى کردن هر کدام پيشى گيرد او در قيامت براى رفتن به بهشت پيشى خواهد گرفت».
منبع: نهج‌البلاغه / شرح پیام امیرالمؤمنین‌علیه‌السلام
سال شصتم.شماره2940