گفتگوی صمیمانه با «صفیه مدرس»
همسفر زندگی «مهدی باکری»، سردار بزرگ دفاع مقدس
یک عاشقانه‌ی آرام
وقتی پیشنهاد این گفتگو مطرح شد یک‌دفعه پرت شدم به اوایل دوران پر شور جوانی. به آن زمان که دست تقدیر پایم را کشاند به یک سفر رؤیایی، سفر به سرزمینی که هنوز بوی باروت و خون می‌داد... چیزهایی که آنجا شنیدم و دیدم معادلات ذهنی‌ام را بهم ریخت و فهمیدم زندگی فارغ از آنچه تا آن روز دیده‌ام روی دیگری دارد... آنجا آسمان خیلی به زمین نزدیک بود و انگار در قطعه‌ای از بهشت گام برمی‌داشتم. به نظرم بهترین توصیفش همان آیه‌ای بود که در جای جای آن سرزمین روی تابلوهای چوبی به چشم می‌خورد: «فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى...» واقعاً آنجا سرزمین مقدسی بود آن هم به‌واسطه‌ی کسانی که روزگاری در آنجا نفس کشیده بودند که گفته‌اند: «شرف المکان بالمکین...» آن سفر مرا با مردانی از تبار آسمان آشنا کرد که هر جا نشانی از آن‌ها می‌یافتم دنبالش می‌رفتم... کم‌کم عکس‌شان روی دیوار اتاقم نقش بست و کتاب‌هایی که درباره‌شان نوشته شده بود کتابخانه‌ام را پر کرد و حسابی دلم گره خورد به یاد و نام‌شان... در کمال ناباوری حالا قرار بود دوباره آن خاطرات برایم زنده شود و من بنشینم پای صحبت «صفیه مدرس» تا برایم از بزرگ‌مردی چون «مهدی باکری» سخن بگوید... زنگ در خانه را که زدیم، با لبخند در را به رویمان باز کرد و با ته‌لهجه‌ی شیرین ترکی به ما خوش‌آمد گفت... خیلی زودتر از آنچه فکر می‌کردم صحبت‌مان گل انداخت... تصورم این بود بعد از گذشت این همه سال ممکن است گرد فراموشی بر برخی خاطراتش نشسته باشد اما سخت در اشتباه بودم... ما با یک بانوی تمام عیار ایرانی طرف بودیم که همه چیز را تر و تازه نگه داشته بود، چه روایت زندگی را، چه عکس‌ها و دست نوشته‌ها را و چه حتی لباس‌های آقامهدی را که لای بقچه‌‌ای سفید پیچیده شده بود... ما سرپا گوش بودیم و او با شهد شیرین سخنش، برایمان یک عاشقانه آرام را روایت کرد...
مصاحبه گر :
فاطمه اقوامی
موقعیت مهدی اصلی
دلش پر بود و قبل از هر کلام و سخنی زبانش به گلایه و اعتراض باز شد. می‌گفت برای ساخت فیلم سینمایی «موقعیت مهدی» که بعدها سریالش هم از صداوسیما پخش شد یکبار هم به سراغ او نرفته‌اند! حرفش این بود اگر فقط وجه فرمانده بودن آقامهدی به تصویر کشیده شده بود، باز این‌قدر دلخور و ناراحت نمی‌شد و به نظرش این بخش را هم‌رزمانش بهتر روایت می‌کردند اما وقتی پای زندگی شخصی آقامهدی در میان بود طبیعی است که اولین نفر باید به سراغ او می‌رفتند و روایت دست اول را می‌شنیدند! می‌گفت اگر قرار است چیزی از زندگی خانوادگی شهدا به جوانان امروز بیاموزیم، او نکات بهتری از زندگی با آقامهدی در گنجینه‌ی خاطراتش داشته که می‌شد در فیلم‌نامه گنجانده شود. حتی به عقیده‌اش دیدار و نشست و برخاست بازیگر زن فیلم که ایفای نقش صفیه مدرس را به‌عهده داشت با او به به‌عنوان شخصیت اصلی و واقعی این نقش، یک روند طبیعی و عقلانی برای بالا بردن کیفیت فیلم و اصیل‌تر بودن روایت بوده که متأسفانه عوامل و دست‌اندرکاران فیلم چشم بر آن بسته‌اند!
و حالا ما آنجا بودیم تا این‌بار نه از قاب تلویزیون و پرده سینما بلکه از میان خاطرات همسفر و شریک زندگی، آقا مهدی را بشناسیم و بدانیم این قهرمان فراموش‌نشدنی روزهای آتش و دود، چگونه زیسته است.
یک آشنای دور
اولین آشنایی من با خانواده آقامهدی به قبل از ماجرای خواستگاری و ازدواج برمی‌گردد. من و یکی از دوستانم در واحد فرهنگی جهاد مشغول فعالیت بودیم و به‌واسطه‌ی آن به روستاهای مختلف سرکشی می‌کردیم. روستای کارخانه قند محل زندگی خانواده آقامهدی، یکی از روستاهایی بود که به آن سر زدیم. وقتی در روستا مستقر شدیم از اهالی سراغ کسی را گرفتیم که بتواند کمک‌مان کند و اطلاعات خوبی از موقعیت خانواده‌های روستا به ما بدهد که به ما گفتند اینجا خانواده باکری که یک شهید (شهیدعلی باکری) تقدیم انقلاب کرده‌اند می‌توانند به شما کمک کنند. با مراجعه به خانه‌ی آن‌ها با خواهر آقامهدی آشنا شدیم که ما را به مسجد برد و راهنمایی و کمک کرد تا کارمان انجام شود.
البته باید این را هم بگویم که آقاحمید باکری هم مربی تیراندازی ما بودند و از این طریق هم‌آشنایی با این خانواده پیدا کرده بودم.
اما آقامهدی را نمی‌شناختم حتی نمی‌دانستم که دوست برادرم هستند. سال ۵۸ یک روز قبل از فوت آیت‌الله طالقانی ما در باغ پدری بودیم که برادرم گفت امشب چند نفر از بچه‌های سپاه قرار است مهمان ما باشند. آقامهدی هم جزو آن‌ها بود ولی من خبر نداشتم و او را نمی‌شناختم.
یک به علاوه یک مساوی یک قوی
اواخر شهریور ماه وقتی تازه جنگ شروع شده بود و آقامهدی در کنار سپاه، به‌عنوان شهردار ارومیه هم مشغول فعالیت بودند، به فکر ازدواج می‌افتند. یکی از دوستانم که همسرش از دوستان آقامهدی بود مرا به ایشان پیشنهاد می‌دهند. از آنجایی که خانواده ما در بازار و مسجد و محله سرشناس بود و همه از جمله آقامهدی می‌دانستند پدرم در خصوص نماز و حجاب بسیار حساس هستند، به‌محض اینکه دوست‌شان مرا معرفی کرده بود، آقا مهدی پذیرفته بودند.
خلاصه قرار شد من و آقامهدی صحبتی با هم داشته باشیم. وقتی من وارد شدم بعد از سلام و احوال‌پرسی معمول، اول کمی درباره‌ی وضعیت جامعه و شرایطی که وجود دارد و اینکه وظیفه‌ی ما در مقابل انقلاب چیست، صحبت کرد و بعد هم گفت دیدگاه من درباره‌ی ازدواج این نیست که یک به یک بشود دو بلکه باید یک به‌علاوه یک بشود یک قوی در همه جهات. من و شما باید در همه جهات زندگی یکی باشیم.
بعد از صحبت‌ها من گفتم اجازه بدهید من موضوع را با خانواده مطرح کنم. از آنجایی که با برادرم راحت‌تر بودم می‌خواستم قضیه را اول با او در میان بگذارم اما به‌خاطر درگیری‌های مهاباد، با بچه‌های سپاه به آن منطقه رفته بود و یک هفته‌ای طول کشید تا برگشت. وقتی آمد قرار شد آقامهدی به خانه ما بیاید و با پدرم صحبت کند. من به بهانه اینکه در مسجد سخنرانی است در خانه نماندم. خلاصه پدرم به‌خاطر سابقه فعالیت آقامهدی در شهرداری و شناختی که از قدیم نسبت به او داشت، موافقت کردند که ما پای سفره عقد بنشینیم.
روز آخری که قرار بود جواب نهایی را بدهیم برادرم به من گفت زندگی با آقامهدی کار سختی است. گفتم من انتخابم را کردم. بالأخره هر دختری وقتی به سن ازدواج می‌رسد برای انتخاب شریک زندگی‌اش معیارهایی دارد. برای من اصلاً مسائل مادی یا اینکه چقدر تحصیلات دارد اصلاً اهمیتی نداشت فقط به خدا می‌گفتم کسی باشد که تو تأییدش می‌کنی. مرد خدا باشد که دقیقاً هم همین بود.
یک جلد کلام‌ا... مجید و یک کلت کمری!
یک روز خواهرآقامهدی و همسر آقاحمید آمدند دنبالم که برویم خرید عقد و عروسی اما من مخالفت کردم و گفتم نیازی به خرید نیست. دو، سه روز بعد دوباره آقامهدی به همراه همان معرف‌مان به خانه ما آمدند که مرا به خرید ببرند. من حرفم را تکرار کردم که خرید لازم نیست ولی آقامهدی گفت می‌گویند حلقه‌ی عروسی لازم است. آخر ساعت روز بود و مغازه‌ها داشتند کم‌کم تعطیل می‌کردند. من و آقامهدی وارد اولین مغازه شدیم و من یک حلقه به قیمت ۸۰۰ تومان انتخاب کردم و همان را خریدیم.
در راه برگشت آقامهدی گفت ما همه حرفی زدیم الا حرف مهریه! درست هم می‌گفت ما مراسمی مثل بله‌بران که در آن مهریه و مسایل دیگر تعیین می‌شود، نداشتیم.
من در جواب گفتم هر چه شما بگویید همان را قبول دارم. آقا مهدی گفت اگر موافقید یک جلد کلام‌الله مجید و یک‌کلت کمری را برای مهریه در نظر بگیریم؟ گفتم خدا شاهده دقیقاً در ذهن من هم همین بود.
که عشق آسان نمود اول...
آقامهدی روز عقد همان‌طور با اورکت سپاه و پوتین سر مراسم عقد آمد و خبری از کت و شلوار دامادی نبود. من هم پشت درب اتاقی که عاقد و بقیه مردها بودند ایستادم تا بله را بگویم و خطبه عقد جاری شود. بعد از برگزاری مراسم کم‌کم همه مهمان‌ها رفتند و فقط آقامهدی ماند. وارد اتاقی که او تک و تنها نشسته بود شدم و‌سلام کردم. تا مرا دید سرش را پایین انداخت. نشستیم کنار هم، بعد از چند دقیقه حلقه‌ای که خریده بودیم از جیبش درآورد و به من داد و خودم حلقه را دستم کردم. بعدها همیشه سر این قضیه با آقامهدی شوخی می‌کردم و می‌گفتم واقعاً چرا آن روز من خودم حلقه‌ام را دست کردم؟!
مشغول حرف زدن بودیم که در منزل را زدند. آقامهدی بلند شد و گفت من باید بروم، فردا عازم جبهه هستیم. اصرار کردم که شب برای شام برگردند که قبول کرد. بعد از شام آقامهدی خداحافظی کرد و به جبهه رفت و تا ۳ ماه برنگشت. متأسفانه نه تلفن داشتیم نه امکان نامه‌نگاری بود تا اینکه یک روز حمیدآقا خبر دادند که فلان روز آقامهدی تماس می‌گیرد. مابین صحبت‌ها آقامهدی از من پرسید آیا نبودن من دلخوری ایجاد کرده و مشکلی در خانواده پیش آمده؟ من هم خیالش را راحت کردم که اصلاً این‌طور نیست و هیچ اتفاقی نیفتاده. بعدها فهمیدم علت نگرانی آقامهدی این بوده همان دوست‌شان که واسطه‌ی ازدواج ما بودند، به او گفته بود که این رسمش نیست چرا دختر مردم را بعد از عقد تنها گذاشتی!
شروع زندگی مشترک
ایام دهه‌ی فجر بود که آقامهدی از جبهه برگشت. بلافاصله از من خواستند تا لیست لوازمی که برای زندگی مشترک لازم است خریداری کنیم، بنویسم. من گفتم مادرم تقریباً همه‌ی لوازم را تهیه کردند. آقامهدی ناراحت شد و گفت این کار به عهده خودمان بود و کسی نباید زحمت می‌کشید. فقط موکت و پرده و کمی لوازم شخصی مثل چادر مشکی، مانتو و... مانده بود که یک روز با هم رفتیم و خریدیم.
بعد از چند روز، آقامهدی و خواهرش با یک ماشین ژیان دنبال من آمدند و با هم به منزل مادرشان رفتیم. مادر آقامهدی گفتند یک هفته مهمان من هستید و بعد در طبقه‌ی پایین ساکن می‌شوید.
طبقه‌ی پایین دو اتاق داشت که بعد از ازدواج آقاحمید در اختیار او و همسرشان بود که قرار شد ما هم به آن‌ها بپیوندیم. این طبقه یک هال بزرگ داشت که برای راحتی و جداسازی فضای زندگی ما وسط آن یک پرده زدند. آشپزخانه هم که به‌صورت اشتراکی استفاده می‌کردیم. جالب اینجاست که همان روزهای اول زندگی مشترک‌مان آقا مهدی تعدادی از دوستانش را به همراه خانواده برای ناهار دعوت کرد. هنوز یخچال هم نداشتیم و اصلاً مانده بودم چطور آشپزی کنم. متأسفانه آخر هم کار خوب پیش نرفت و برنجی که درست کردم حسابی شفته شد. خیلی خجالت می‌کشیدم اما وقتی مهمان‌ها آمدند و سفره را پهن کردیم آقامهدی گفت همسر من آشپزی‌اش درجه یک هست منتهی این برنج خارجی بوده و برای همین خوب درنیامده است.
بافته‌ای از عشق
۲۴ اسفندماه زندگی دونفره من و آقامهدی شروع شد. زمستان بود و هوا سرد. خیلی ناراحت بودم که آقامهدی لباس گرم درست و حسابی ندارد. یک کاموا خریدم و دست به کار شدم و برایش یک پلیور گرم بافتم که عکس‌های زیادی با این لباس دارد. اتفاقاً خانم حمیدآقا هم از این لباس خیلی خوشش آمد و طبق چیزی که به او یاد دادم یکی شبیهش را برای آقاحمید بافت.
بعد از عید، اقوام یکی‌یکی ما را به منزل‌شان دعوت می‌کردند تا به‌اصطلاح مهمانی پاگشا برگزار کنند اما آقامهدی تقریباً همه دعوت‌ها را رد می‌کرد مگر دعوت یکی از بستگان که به لحاظ اقتصادی وضعیت خوبی نداشت و در سطح پایین‌تری بود. آقامهدی همیشه خودش را با قشر پایین جامعه هم‌سطح می‌کرد و می‌گفت این افراد نباید فکر کنند از بقیه کمتر و پایین‌تر هستند.
آقامهدی با شما صحبت میکند؟!
درباره‌ی خصوصیات اخلاقی و رفتاری آقامهدی اگر بخواهم صحبت کنم در وهله‌ی اول باید بگویم خیلی مهربان، خوش‌رو، خوش‌اخلاق و خون‌گرم بود. در جمع خانواده سر به سر همه می‌گذاشت و شوخی می‌کرد. وقتی او بود همه خوشحال بودند. اما در مواجهه با نامحرم، محجوب، سربه‌زیر و آرام بود طوری که برخی از اقوام از من می‌پرسیدند آقامهدی با شما صحبت میکند؟! یا یادم می‌آید شب شکست حصر آبادان ما در باغ بودیم و آقامهدی هم آمده بود، وقتی رادیو خبر این پیروزی را اعلام کرد، آقامهدی روی پشت‌بام رفت و با اسلحه خودش چند تیرهوایی شلیک کرد و بعد هم صدای الله‌اکبرش بلند شد. زن‌‌داداشم گفت پس آقامهدی همچین صدایی هم دارد!
آقامهدی برای خانواده اهمیت زیادی قائل بود و سعی می‌کرد در هر فرصتی با آن‌ها دیدار داشته باشد. مثلاً یادم هست در یکی از اعیاد که اگر درست یادم مانده باشد عید قربان بود ۲۴ ساعته به ارومیه رفت تا خواهر و بردارانش را ببیند.
وقتی دلتنگ می‌شوم عکست را نگاه می‌کنم
یک روز به خانه که آمد دیدم کیفش خراب شده، پیشنهاد دادم برویم یک کیف بخریم. وقتی خرید کردیم و به خانه آمدیم وسایلش را از کیف قدیمی به کیف جدید انتقال می‌دادم که یک‌دفعه یک عکس ۶ در ۴ زمان مجردی خودم را در میان وسایل او دیدم. گفتم عکس من در کیف تو چه کار میکند؟ آقامهدی گفت فکر می‌کنی فقط دل تو برای من تنگ می‌شود؟! من هم وقتی دلتنگ می‌شوم عکست را نگاه می‌کنم. جواب دادم اگر این‌طور است چرا این‌قدر مرا تنها می‌گذاری؟ گفت باور کن من اگر می‌دانستم ازدواج این‌قدر خوب است زودتر به فکر ازدواج می‌افتادم. ای کاش زودتر با هم آشنا می‌شدیم و من زودتر ازدواج می‌کردم.
کسی که قرار بود تو را بپسندد، پسندیده
آقامهدی خیلی تمیز و مرتب بود و به سر و وضعش اهمیت می‌داد. مدام جلوی آینه می‌ایستاد و مو و ریشش را مرتب می‌کرد. به شوخی به او می‌گفتم خوشگل هستی، آن کسی که باید تو را می‌پسندید، پسندیده است. آقامهدی هم جواب می‌داد مسلمان باید مرتب و منظم باشد.
جلوه بندگی
یکی از خصوصیات آقا مهدی تعبد او و تقیدش به انجام واجبات و مستحبات بود. یکی از این مستحبات نماز غفیله بود که خیلی به آن تأکید داشت و می‌گفت این نماز زینت نمازهای واجب است. از آنجا که دعاهای نماز را حفظ نبودم با دستخط خودش عبارت‌های این نماز را نوشت تا من راحت‌تر بخوانم.
در مورد دیگران هم احساس مسئولیت می‌کرد و تا جایی که می‌توانست به طرق مختلف دیگران را امر به معروف می‌کرد.
نصف ثواب من مال شما
آقامهدی اصلاً خستگی نمی‌شناخت. آن‌قدر فعالیت داشت وقتی به خانه می‌آمد تا من می‌خواستم آب یا چایی‌ای برای او بریزم می‌دیدم خوابش برده است.
یکی از شب‌های احیای ماه رمضان من در حال خواندن دعای جوشن‌کبیر بودم که آقامهدی به خانه آمد. تا آمدم بلند شوم و چیزی برایش آمده کنم گفت اصلاً تکان نخور، ادامه‌ی دعا را بخوان من هم تکرار می‌کنم. هنوز یک فراز از دعا تمام نشده بود که آقامهدی از شدت خستگی خوابش برد. حرفی نزدم و گذاشتم تا موقع سحر بخوابد. وقتی او را بیدار کردم خیلی ناراحت شد خودش را سرزنش کرد که سعادت نداشته احیا نگه دارد. گفتم شما تمام لحظات زندگی‌ات مشغول عبادتی و داری برای خدا کار می‌کنی، شما احتیاج به این چیزها نداری، این من هستم که باید بنشینم و دعا بخوانم و الغوث‌الغوث بگویم. آقامهدی گفت صفیه تو اشتباه می‌کنی اگر قرار باشد در کارنامه‌‌ی من ثوابی نوشته شود، نصف آن مال شماست.
گلی گم کم کرده‌ام می‌جویم او را
با وجود این خستگی خودش لباس‌هایش را می‌شست حتی گاهی اوقات لباس‌های مرا هم می‌شست. اگر هم فرصت این کار را پیدا نمی‌کرد آن‌قدر عذرخواهی می‌کرد که من خجالت می‌کشیدم. وقتی لباس او را می‌شستم ناخودآگاه این شعر به زبانم می‌آمد و می‌خواندم و گریه می‌کردم:
گلی گم کرده‌ام، می‌جویم او را
به هر گل می‌رسم می‌بویم او را
گل من یک نشانی در بدن داشت
یکی پیراهن کهنه به تن داشت
ای کاش من وقت کتاب خواندن داشتم!
آقامهدی خیلی علاقه به کتاب داشت. همیشه قبل از عملیات‌ها اول می‌رفت مشهد زیارت امام‌رضا‌علیه‌السلام، بعد در تهران به خدمت امام‌ره می‌رسید و در آخر هم به قم می‌رفت. معمولاً از قم برای من کتاب‌های مختلف می‌خرید. کتابخانه نداشتیم اما آقامهدی یک جعبه مهمات را داده بود چند طبقه در آن زده بودند و این شده بود کتابخانه ما. هر بار که می‌آمد یک نگاه حسرت باری به کتاب‌ها می‌کرد و می‌گفت ای کاش من وقت کتاب خواندن داشتم!
پیوند جنگ و زندگی
آقامهدی چهار، پنج ماهی فرمانده عملیات سپاه بود و مشغول پاکسازی مناطق کومله‌نشین. بعد با من مطرح کرد که تصمیم دارد به مناطق جنگی جنوب برود، من هم با کمال میل پذیرفتم همراهش بروم. آقامهدی زودتر عازم شد تا محل سکونت‌مان را مشخص و آماده کند. من هم از این طرف وسایل را جمع کرده و آماده بودم تا زودتر راهی شوم. بالأخره یک شب آقامهدی تماس گرفت و گفت قرار است یک مینی‌بوس شما و آقاحمید را به اینجا بیاورد. دی‌ماه سال ۶۰ بود و هوا به‌شدت برفی. باید از سمت کردستان به‌طرف جنوب می‌رفتیم که به‌خاطر حضور ضدانقلاب بسیار خطرناک بود.
در اهواز یک منزلی به ما دادند که حتی آشپزخانه و سرویس بهداشتی مجزا هم نداشت. حدود سه ماه به تنهایی در آن خانه ماندم. زمان عملیات فتح‌المبین بود. کم‌کم خانواده‌ی آقاحمید و دو خانواده‌ی دیگر هم به جمع ما اضافه شدند. با توجه به این شرایط همگی به منزل یکی از دوستان آقامهدی رفتیم و در آنجا ساکن شدیم. مردها در منطقه‌ی عملیاتی بودند و ما خانم‌ها به تنهایی امورات مربوط به خانه و بچه‌ها را اداره می‌کردیم.
عملیات فتح‌المبین که تمام شد آقامهدی در حالی که ترکش خورده و زخمی بود به منزل آمد. تصمیم گرفتیم برای اینکه آقامهدی هم کمی استراحت کند و هم دیداری با خانواده داشته باشیم به ارومیه برویم. از این سفر دو خاطره از ویژگی‌های اخلاقی رفتاری آقامهدی در ذهنم مانده که برایتان تعریف می‌کنم. در مسیر رفتن به ارومیه وقت اذان صبح شد اما راننده برای نماز توقف نمی‌کرد. هرچه آقامهدی صدا می‌زد و می‌گفت نماز شده راننده اهمیت نمی‌داد تا اینکه در نهایت آقامهدی عصبانی شد و راننده را مجبور کرد یک جایی کنار جاده بایستد. بیابان بود و هیچ امکاناتی وجود نداشت. دونفری تَیَمُم کردیم، آقامهدی کتش را درآورد و زیر پای من انداخت و خودش هم همین‌طور روی زمین خاکی به نماز ایستاد. این اتفاق حکایت از این دارد که آقامهدی برای نماز به‌خصوص نماز اول وقت اهمیت فوق‌العاده‌ای قائل بود.
خاطره‌‌ی دیگر مربوط به ماجرایی است که نزدیکی‌های ارومیه رخ داد. تعدادی از جوان‌ها که آقا مهدی رو شناخته بودند جلو آمدند و از او خواستند اگر ممکن است آدرس محل اقامتش را به آن‌ها بگوید تا به دیدنش بیایند اما آقامهدی که می‌دانست این جوان‌ها ولایتی نیستند، جواب سربالا داد و گفت من که زیارتگاه نیستم به دیدنم بیایید. خلاصه حاضر به این دیدار نشد.
تولد لشکر عاشورا
به ارومیه که رسیدیم آقامهدی زیاد طاقت نیاورد و ظرف یکی، دو روز با خانواده من و خودش دیداری انجام داد و شبانه به جبهه برگشت. چند روز بعد اواسط عملیات بیت‌المقدس از طریق خانواده‌ی آقامهدی متوجه شدم که از ناحیه کمر مجروح شده است. با اینکه نه ماشین مناسبی برای سفر بود نه راه خیلی امنیت داشت ولی عزم‌مان را جزم کردیم و خیلی سریع خودمان را به آقا مهدی رساندیم. شب و روز را به پرستاری و مراقبت از آقامهدی گذراندم. همان روزها خرمشهر آزاد شد و ما در خیابان‌ها شاهد خوشحالی رزمنده‌ها بودیم که لحظات بسیار زیبا و دل‌چسبی بود.
آقامهدی بلافاصله بعد از بهبودی به جبهه برگشت و همین زمان بود که تیپ عاشورا شکل گرفت. این تیپ بعد از عملیات رمضان به لشکر تبدیل و آقامهدی هم به‌عنوان فرمانده آن منصوب شد. ساماندهی لشکر کار آقامهدی را دو برابر کرده بود، به همین خاطر کمتر به خانه می‌آمد.
برای پایداری اسلام و به عشق دیدار یار
از سختی روزهای زندگی در جنوب هرچه بگویم، کم گفتم. محل سکونت ما در اهواز یک خانه‌ی دوبلکس مانند بود که دو اتاق در طبقه‌ی بالای آن قرار داشت. طبقه‌ی پایین یک خانواده زندگی می‌کردند و من و آقامهدی هم در طبقه بالا. متأسفانه آن طبقه سرویس بهداشتی مجزا نداشت. اما خانواده‌ای که قبل ما آنجا ساکن بودند ابتکار عمل به خرج داده و با گشاد کردن راه‌آب حمام یک کاسه توالت روی آن قرار داده بودند و از آن استفاده می‌کردند. در حمام یک روشویی هم بود که من مجبور بودم برای شستن ظرف هم از همان‌جا استفاده کنم. یک روز وقتی ظرف‌ها را شستم و از حمام بیرون آمدم صدایی به گوشم رسید. چند باری این صدا تکرار شد. خیلی کنجکاو شدم بدانم صدا برای چیست برای همین چند دقیقه‌ای در را نیمه باز نگه داشتم و کشیک دادم تا در نهایت دیدم یک موش کور بزرگ از داخل چاه بیرون آمد. چندباری هم در اتاق مارمولک دیده بودم و خلاصه این وضعیت سخت زندگی ما در آنجا بود.
البته سختی فقط به این موارد ختم نمی‌شد. یادم می‌آید در یکی از روزهای ماه رمضان یک‌دفعه صدای انفجاری از حیاط آمد. نگاه که کردم دیدم کنتور ترکیده است و بر اثر این اتفاق برق‌ها قطع شد. مردادماه بود و هوا بسیار گرم. تعطیلی بود و کسی پیدا نمی‌شد که برای تعمیر کنتور بیاوریم. همسایه‌مان که دزفولی بودند برایم یک پنکه آوردند تا آن چند روز را بگذرانم ولی در هوای خرماپزان اهواز پنکه اصلاً جوابگو نبود. من برای تحمل گرما چادر نمازم را خیس می‌کردم، آن را روی سرم می‌کشیدم و جلوی پنکه می‌نشستم تا با اندک نسیمی که ایجاد میکند کمی خنک شوم. شاید در روز ۲۰ بار این کار را تکرار می‌کردم.
به نظرم باید برای جوانان امروز که متأسفانه آستانه تحمل‌شان بسیار کم شده و سریع کارشان به جدایی کشیده می‌شود، این سختی‌ها به تصویر کشیده شود تا ببینند چطور یک نوعروس ۲۲ ساله این همه سختی را به عشق دیدار همسرش و به قول آقامهدی برای پایداری دین اسلام به جان می‌خرید.
به صدام می‌گویم پنج‌شنبه، جمعه‌ها جنگ را تعطیل کند
یک بار آقامهدی پنج‌شنبه عصر با موتور به خانه آمد و گفت حاضر شو برویم حسینیه اعظم، قرار است آقای آهنگران دعای کمیل بخواند. خیلی خوشحال شدم بالأخره آن زمان آقای آهنگران خیلی معروف بود و همه دوست داشتند در مجالسش شرکت کنند. وقتی برگشتیم برخلاف تصورم شب را ماند. گفتم حتماً صبح می‌رود ولی صبح هم در خانه ماند و نزدیک ظهر دوباره به من گفت حاضر شوم تا با هم به نماز جمعه برویم. خیلی از این اتفاق خوشحال بودم وقتی به خانه برگشتیم گفتم کاش می‌شد حداقل همیشه پنج‌شنبه و جمعه‌ها به خانه می‌آمدی و با هم به دعای کمیل و نماز جمعه می‌رفتیم. آقامهدی براساس روحیه‌ی شوخ‌طبعی که داشت، جواب داد: «چشم فرمانده، من برگشتم به صدام می‌گویم پنج‌شنبه، جمعه‌ها را تعطیل کند تا من بتوانم همسرم را به نمازجمعه ببرم.»
این دنیا مثل جام بلور می‌ماند...
در عملیات‌ها این‌طور بود که آقامهدی زودتر از همه به منطقه می‌رفت و دیرتر از همه برمی‌گشت. وقتی می‌آمد من تا یک هفته شارژ بودم ولی کمی که فاصله طولانی می‌شد، بهم می‌ریختم و اضطراب و نگرانی همه وجودم را می‌گرفت مخصوصاً اگر نزدیک عملیات بود. در یکی از عملیات‌ها که خیلی از نبودن آقامهدی می‌گذشت من بسیار بی‌قرار بودم. با خودم گفتم این بار بیاید تلافی می‌کنم. روزی که وارد منزل شد، مثل همیشه به استقبالش نرفتم و یک گوشه ساکت نشستم و دستم را روی صورتم گذاشتم. در حالی که شدیداً دلتنگ بودم ولی آقامهدی هر کاری کرد، من اعتنا نکردم. بعد از چند لحظه با ناراحتی رو به من کرد و گفت: «بی‌انصاف اگر تو نمی‌خواهی مرا ببینی من که می‌خواهم تو را ببینم.» با گفتن این جمله بغضم ترکید و گفتم: «مهدی تو همه‌ی دنیای من هستی.» آقامهدی گفت: «صفيه، من هم با همه‌ی مشکلاتی که در لشکر داریم مثل کمبود نیرو، کمبود مهمات، کمبود آذوقه و... همه دلخوشی‌ام تو هستی. اما این‌قدر به این دنیا وابسته نباش. صفیه‌جان یادت باشد این دنیا مثل جام بلوری می‌ماند که ناگهان از دستت می‌افتد و می‌شکند.» بعد همان‌طور که من اشک می‌ریختم گفت: «حیف این اشک‌ها نیست برای غیر از امام حسین‌علیه‌السلام ریخته شود؟ سعی کن فقط برای امام حسین‌علیه‌السلام اشک بریزی. آقامهدی همیشه در تمامی وجود، حرکات و رفتارش، دنبال رضایت خدا بود.»
قابل توجه مسئولین!
این خاطره‌ای که می‌خواهم تعریف کنم بیشتر از همه به کار مسئولین می‌آید که ای کاش نسبت به آن توجه داشته باشند. یکی از خصوصیات آقامهدی دقت و حساسیت او به بیت‌المال بود که من و دیگران در موقعیت‌های مختلف شاهد این حساسیت بودیم.
مثلاً یک روز که آقامهدی از ستادشان در صفی‌آباد دزفول به خانه آمد داشت از محصولاتی که کشاورزان کنار جاده می‌فروختند تعریف می‌کرد که من گفتم اتفاقاً دفعه‌ی بعدی که داری می‌آیی کمی خرید کن، ممکن است هفته بعد خانواده‌ام به اینجا بیایند. گفت من که نمی‌دانم چه چیزی لازم داری، هر چه می‌خواهی بنویس که من بخرم. خودکار آقامهدی را برداشتم که لیست خرید را بنویسم که یک‌دفعه سرم داد زد و گفت این خودکار بیت‌المال است. گفتم مهدی‌جان فقط اسم چند سبزی را می خواهم بنویسم. گفت همان‌قدر هم حق نداری.
یکبار هم که با یک سطل در دست به خانه آمد و گفت: «امشب فرماندهان لشکر در خانه‌ی ما جلسه دارند برای شام جگر خریدم که شما درست کنی.» گفتم: «مشکلی نیست فقط نان در خانه نداریم شب موقع برگشت بخر» اما فراموش کرد. گفت: «الان زنگ می‌زنم از لشکر برایمان نان بیاورند.» نان‌ها که رسید وقتی می‌خواستم آن‌ها را از دستش بگیرم اول خودش را عقب کشید و گفت: «حواست باشد حق نداری از این نان‌ها بخوری.» پرسیدم: «چرا؟» گفت: «مردم این نان‌ها را برای رزمنده‌ها فرستادند.»
غمِ برادر
قبل از عملیات خیبر آقامهدی گفت وسایل را جمع کنید قرار است به اسلام‌غرب منتقل شویم. من و خانم حمیدآقا و دو تا خانم دیگر به همراه یکی از دوستان آقامهدی راهی اسلام‌آباد غرب شدیم و تا عملیات خیبر ما آنجا بودیم. ما با توجه به این جابجایی فکر می‌کردیم عملیات قرار است در منطقه‌ی غرب انجام شود اما این مسأله برای فریب دشمن بود و عملیات در منطقه‌ی جنوب انجام شد. هنگام برگزاری عملیات ما خانم‌ها در نمازخانه دور هم جمع می‌شدیم و دعا می‌خواندیم و همش به این فکر می‌کردیم که این بار نوبت کدام یک از ماست که خبر شهادت همسرش را بیاورند؟!
هنوز عملیات تمام نشده بود که خبر شهادت آقاحمید آمد. به من گفتند تو باید این خبر را بدهی ولی من زیر بار نرفتم. گفتم بهتر است اول بگوییم آقامهدی شهید شده تا بالأخره راهی پیدا کنیم. خیلی زودتر از تصور ما فاطمه خانم متوجه شهادت آقا حمید شد. ما همراه هم به ارومیه رفتیم ولی آقامهدی خودش نتوانست برای مراسم بیاید.
پایان سفر مشترک
با پایان عملیات بدر، نوبت من شد که کسی پیدا شود و مرا از شهادت آقامهدی باخبر کند اما کسی جرأت نمی‌کرد. یکی از دوستانم مرا شب به خانه خودشان دعوت کرد تا در آنجا به کمک دیگران خبر را به من برسانند اما نتوانستند. من خودم هم که نگران بودم قبل از خواب با مقر لشکر تماس گرفتم و جویای حال آقامهدی شدم. آن‌ها هم نتوانستند حرفی بزنند و گفتند عملیات تمام شده و آقا مهدی به‌زودی برمی‌گرد. من هم با خیال راحت آماده خوابیدن شدم که دوباره تلفن زنگ خورد. فاطمه خانم همسر حمید آقا بود. خیلی جای تعجب داشت که آن موقع تماس گرفته است. کمی هم صحبت کردیم ولی او هم چیزی نگفت. فردای آن شب دوستم به من خبر دادند که قرار است دایی آقامهدی به منزل ما بیاید. کمی شک کردم. با سرعت خودم را به خانه رساندم و با منزل آن‌ها تماس گرفتم ولی همسرشان منکر قضیه سفر شد و گفت الان دایی در منزل نیست و برگشت می‌گوید که تماس بگیرد. از خانه بیرون آمدم. در راهرو به دوستم برخوردم و گفتم خبر آمدن دایی آقامهدی اشتباه بوده، یک‌دفعه دیدم رنگ از چهره او پرید و به دیوار تکیه داد و گفت من نمی‌دانم، خودشان می‌آیند و توضیح می‌دهند. همان‌جا فهمیدم قضیه از چه قرار است. گفتم یعنی آقامهدی شهید شده؟ دوستم زد زیر گریه. من برگشتم به داخل خانه. همین که خواستم به جایی تلفن بزنم و پیگیر بشوم عده‌ای از خانم‌ها و دوستان آقامهدی وارد خانه شدند. قدری که حالم جا آمد به دوست آقامهدی گفتم شما بارها آمدید و گفتید هر کاری دارید به من بگویید من تا امروز چیزی نخواستم ولی حالا یک خواسته دارم می‌خواهم از اینجا تا ارومیه کنار پیکر آقامهدی باشم و با او حرف بزنم.
یک ماشین از طرف سپاه فرستادند که مرا به همراه یک تازه عروس که همسرش شهید شده بود و یک خانم دیگر که برادرشوهرش به شهادت رسیده بود و همچنین دایی آقامهدی به ارومیه ببرد. من فکر کردم قرار است وسط راه ماشین پیکر آقامهدی به ما برسد. دزفول و اندیمشک را رد کردیم که دیدم خبری نیست. ماشین داشت به همدان می‌رسید و هنوز خبری نبود. از دایی پرسیدم پس پیکر آقامهدی را کی تحویل ما می‌دهند؟ دایی سکوت کرد. فهمیدم آقامهدی هم مثل آقاحمید پیکری ندارد. بعدها شنیدم آقامهدی زخمی می‌شود و می‌خواستند با قایق او را منتقل کنند که متأسفانه قایق مورد اصابت خمپاره قرار می‌گیرد.
یک جمله به یادماندنی
به‌عنوان مطلب آخر خوب است جمله‌ای به یادماندنی از آقامهدی درباره ولایت را تقدیم شما کنم. یک بار به او گفتم امام‌ره که معصوم نیست ممکن است اشتباه کند. گفت بله صفیه، ولی اشتباهترین اشتباهترین اشتباه او از درست‌ترین درست‌ترین کار درست من، درست‌تر است.
سال پنجاه و هشتم .شماره 2876