شهیدی که هنوز ایستاده است

در سایه‌ی ایمان و صدای آهنگران
من در یک خانواده‌ی مذهبی به دنیا آمدم و بزرگ شدم. تا پیش از انقلاب، فضای جامعه پر از خفقان بود، اما با آمدن سال ۵۷، گویی جوان‌ها با انقلاب قد کشیدند. شرایط آن روزها خاص و پرشور بود. سال ۶۱ را خوب به یاد دارم؛ همراه پدر و مادرم در راهپیمایی‌ها شرکت می‌کردیم. جالب این‌که پیش از حرکت، غسل شهادت می‌کردند. می‌گفتند شاید این بار برنگردیم.
پدرم و دو برادرم به جبهه رفتند. برادر کوچکم تنها پانزده سال داشت. در سال آخر دبیرستان درس می‌خواند، اما هر طوری که می‌شد، خودش را به جبهه می‌رساند. بااین‌حال، وقتی تابستان به خانه می‌آمد، درس‌های عقب‌مانده را می‌خواند و امتحان می‌داد. خودش تعریف می‌کرد که در جبهه، وقتی حمله‌ای نبود، به رزمنده‌ها درس می‌داد.
پدر و مادرم هیچ‌گاه مخالفتی با رفتن آن‌ها نداشتند. فضا، فضای دیگری بود؛ حال و هوایی که توصیفش آسان نیست. هرگز ندیدم مادرم جلوی پدر یا برادرم گریه کند تا مانع رفتن‌شان شود، اما وقتی اعزام می‌شدند، همیشه رادیو روشن بود. صدای حاج صادق آهنگران از رادیو یا تلویزیون پخش می‌شد و مادرم در سکوت اشک می‌ریخت.
او در تمام تشییع جنازه‌هایی که در محله‌مان برگزار می‌شد، حتی اگر شهید را نمی‌شناخت، شرکت می‌کرد.
برادرم دانشجو بود. اهل مطالعه و علاقه‌مند به آثار شهید مطهری و دکتر شریعتی. او هم مثل خانواده، امام خمینی را بسیار دوست داشت، ولی در آن دوران کسی جرأت بیان این احساسات را نداشت.
خاطره‌ای دارم از قبل انقلاب؛ شبی با خانواده سر سفره‌ی شام بودیم. اخبار درباره‌ی فلسطین و اسرائیل پخش می‌شد. من، که آن زمان در دوره‌ی راهنمایی بودم، فردایش در کلاس دینی، وقتی معلم بی‌حجاب ما از ظلم و پاسخ خداوند حرف زد، پرسیدم: «پس چرا اسرائیل این‌قدر ظلم می‌کند ولی اتفاقی نمی‌افتد؟» معلم با ناراحتی گفت: «بشین و دیگه حرف نزن.»
وقتی آمدم خانه و ماجرا را تعریف کردم، پدرم گفت: «هر حرفی را که در خانه می‌شنوی، نباید همه جا بگویی.» همین جمله در ذهنم ماند. خانواده‌ی ما ته دل‌شان مخالف رژیم بود و وقتی انقلاب آغاز شد، با تمام وجود وارد صحنه شدند.
سال ۶۱ دیپلم گرفتم. بعد از انقلاب، بسیار فعال بودم؛ در جلسات مذهبی، کلاس‌های ایدئولوژی، امداد و دوره‌های نظامی ‌شرکت می‌کردم. سه بار دوره نظامی‌ دیدم، حتی تا میدان تیر هم رفتیم؛ آموزش تیراندازی می‌دیدیم. با شور و علاقه.
همان سال، بعد از گرفتن دیپلم، آقا مسعود به خواستگاری‌ام آمد. آشنایی‌مان از طریق برادرم بود. مدت زیادی طول نکشید؛ اواخر مرداد آقا مسعود از جبهه به خانه‌ی ما آمد، یازدهم شهریور بله‌برون، چهارم مهر عقد، و بیست و دوم مهرماه جشن عروسی‌مان برگزار شد.
در اولین گفتگوی دونفره، دغدغه‌ی اصلی‌مان انقلاب بود. برای هر دوی ما مهم بود که هم‌راستا باشیم. گفتم من به حجاب مقیدم، و ایشان گفت که همین را می‌خواهد.
به‌خاطر شرایط جنگ، مادرم از قبل برایم جهیزیه‌ای ساده آماده کرده بود؛ زندگی‌مان ساده اما پرمعنا آغاز شد.

با ایمان زندگی کرد، با علم درخشید
بسیار برای من مهم بود که همسرم اهل نماز و دیانت باشد، و برای پدرم هم همین‌طور. خوب است این را هم بگویم که مسعود یک‌بار به من گفت: «هرچه فکر می‌کنم، تعجب می‌کنم که پدرت چطور بدون اینکه بپرسد من درآمدم از کجاست یا چگونه می‌خواهم دخترش را سیر کنم، با ازدواج ما موافقت کرد.»
در پاسخ گفتم: «برای پدر من فقط ایمان مهم بود، نه مسائل مادی. متأسفانه این روزها این ملاک‌ها کم‌رنگ شده‌اند.»
برگردیم به قصه زندگی من و مسعود، اسفندماه ۱۳۶۱ اعلام شد که دانشگاه‌ها بعد از فروردین ۶۲ باز می‌شوند. مسعود، به شیراز رفت و ثبت‌نام کرد و من در تهران ماندم. واقعیت این بود که درآمدی نداشت که بتواند جایی اجاره کند و من را هم با خودش ببرد. یادم هست تنها دو هزار تومان از ستاد انقلاب فرهنگی حقوق می‌گرفت، که با باز شدن دانشگاه‌ها، همان هم قطع شد. در این فاصله، کلاس‌های خصوصی تدریس می‌کرد، مخصوصاً به دانشجویانی که در دروس‌شان مشکل داشتند. مسعود آن زمان لیسانس فیزیک داشت، اما باسواد و با اطلاعات بود. (این را همین‌جا بگویم که مسعود می‌گفت پدربزرگ پدری‌اش اهل مطالعه و کتاب بود، اما خودش اعتراف می‌کرد که پیش از انقلاب بیشتر وقتش را در سینماها می‌گذراند و چندان علاقه‌ای به درس نداشت. انقلاب، نقطه‌ی عطف زندگی‌اش شد؛ همان‌طور که بعدها فرزندمان گفت: «ما در موقعیتی طلایی زندگی کردیم.»
او پس از انقلاب دگرگون شد. به یاد دارم پس از شهادتش، یکی از دوستانش برای عرض تسلیت به خانه آمد و با حسرت گفت: «مسعود همان کسی بود که در آغاز انقلاب بود. خیلی‌ها تغییر کردند، اما او ثابت قدم ماند.»
او نقل کرد که در سال‌های ابتدایی انقلاب، زمانی که دانشگاه‌ها هنوز تعطیل نشده بودند، در انجمن اسلامی‌ دانشگاه شیراز عضو بودند. آن‌ها جلساتی برگزار می‌کردند تا برای جذب دانشجویان تازه‌وارد برنامه‌ریزی کنند. قرار شد هر فرد موضوعی را برای مطالعه انتخاب کند. مسعود گفت که «فلسفه» را انتخاب می‌کند.
شب‌ها، جلساتی برگزار می‌شد که در یک سوی آن کمونیست‌ها می‌نشستند و در سوی دیگر، اعضای انجمن اسلامی. مسعود با قدرت تحلیل، آرامش در کلام، و مطالعات عمیقی که داشت، در برابر آن‌ها کم نمی‌آورد و گفتگو را به بهترین شکل پیش می‌برد.
خلاصه داشتم می‌گفتم با همان اندک درآمد و پس‌اندازی که داشت، زندگی‌مان را می‌چرخاندیم. تازه عروس بودم و دوری برایم سخت بود. یک روز تماس گرفت و گفت: «غذاهای سلف اصلاً خوب نیست و خیلی سخت می‌گذره.» یکی از دوستانش که دانشجوی دندان‌پزشکی بود، دو سوئیت در خوابگاه داشت و قرار شد من برای مدتی کوتاه به یکی از آن‌ها بروم و کنار مسعود باشم.
به پیشنهاد برادرم، کتاب‌های درسی‌ام را از خانه پدری آوردم که برای کنکور بخوانم، اما مسعود مخالفت کرد. گفت: «اگر هر دومون درس بخوانیم، زندگی‌مان آن‌طوری که من دوست دارم نمی‌چرخد.» من هم تابع او بودم و درس را کنار گذاشتم.
بعد از گرفتن لیسانس، مسعود برای ادامه تحصیل در آمریکا درخواست بورسیه داد. اما همان سال، دوره‌ی ارشد رشته‌اش در دانشگاه شریف راه‌اندازی شد و در آزمون آن هم قبول شد. به من گفت: «تحقیق کردم؛ برای رشته‌ من نیازی به امکانات خاصی نیست که فقط خارج از کشور پیدا بشه. استادان شریف هم همه از دانشگاه‌های معتبر دنیا فارغ‌التحصیل شدن. چرا برویم خارج؟ همین‌جا می‌مانیم.»
این شد که ما به خانه‌ی پدری مسعود در تهران برگشتیم.
سال‌ها زندگی به همین منوال گذشت. تا سال ۱۳۷۴، که ما دو فرزند داشتیم و من سخت مشغول بچه‌داری بودم. یک روز، مسعود به من گفت: «از حالا نوبت توست که ادامه تحصیل بدهی.»
گفتم: «سیزده سال گذشته از دیپلمم! من دیگر حوصله‌ی درس خواندن ندارم.» اما او اصرار داشت، و من هم تحت تأثیر قرار گرفتم.

با تو تا بلندای علم و ایمان
پس از صحبت‌هایی که میان ما رد و بدل شد، مسعود گفت: «خودم در مسیر ادامه تحصیل کمکت می‌کنم.»
در آن زمان برای شرکت در آزمون کنکور باید دفترچه راهنما را از دفاتر پست تهیه می‌کردیم. آن روز، آخرین مهلت دریافت دفترچه بود. هر دو سوار موتور شدیم و اکثر پست‌خانه‌های شهر را زیر پا گذاشتیم تا سرانجام در یکی از دفاتر واقع در خیابان منیریه، موفق به تهیه‌ی دفترچه شدیم.
پس از بازگشت به منزل، مسعود شخصاً فرم‌ها را با دقت مطالعه و تکمیل کرد. من هیچ انگیزه‌ای برای ادامه تحصیل نداشتم. دخترم کلاس دوم دبستان بود، و پسرم ـ که بزرگ‌تر و بسیار بازیگوش بود ـ نیاز به مراقبت جدی داشت. به مسعود گفتم: «ما وضعیت مالی چندان مناسبی نداریم؛ بهتر است دنبال درس من نباشی.»
اما او با قاطعیت پاسخ داد: «تو باید ادامه تحصیل بدهی. درس‌های سخت‌تر مانند فلسفه، ریاضی و زبان انگلیسی را خودم با تو کار می‌کنم؛ باقی مطالب را هم خودت می‌توانی بخوانی.» و من به او گفتم با تو تا بلندای علم خواهم آمد.
با تلاش، حمایت و برنامه‌ریزی او، موفق شدم همان سال در دانشگاه قبول شوم.
مسعود همیشه یار و همراه من بود. غذا را از قبل آماده می‌کردم و در ظرف‌های مخصوص می‌ریختم تا زمانی‌ که بچه‌ها از مدرسه برمی‌گردند گرم بماند. در ایام امتحاناتم، برای هماهنگی بیشتر، خودش به دانشگاهش مراجعه کرد تا کلاس‌هایش با برنامه‌های درسی من تداخل نداشته باشد.
روزی که می‌دانست من تا ساعت چهار بعد از ظهر در دانشگاه هستم، خودش رأس ساعت یک به منزل می‌آمد تا در را برای بچه‌ها باز کند. او بسیار مقید بود که دختر و پسرمان هیچ‌گاه در منزل تنها و بدون حضور والدین نباشند.
تا سال ۱۳۷۹، موفق شدم مدرک کارشناسی‌ام را دریافت کنم. مسعود اصرار داشت که برای دوره کارشناسی‌ارشد نیز شرکت کنم، اما واقعیت این است که فشار مسئولیت‌های زندگی، تربیت فرزندان، خانه‌داری، و به‌خصوص مهمان‌داری مکرر در خانه‌ی پدرشوهرم، باعث شده بود ادامه‌ی مسیر تحصیلی برایم دشوار و تقریباً ناممکن شود.
در همین ایام، پدرم نیز بیمار شد. بیماری‌اش تنها یک ماه طول کشید. از ابتدای ماه رمضان سال ۱۳۸۰ بیمار شد و در عید فطر، جان به جان‌آفرین تسلیم کرد و به رحمت خدا رفت.

سایه‌ی سنگین فقدان و پناه آرام همسر
پس از درگذشت پدرم، دوران بسیار سختی را سپری کردم. وابستگی عاطفی عمیق من به ایشان، موجب شده بود نبودشان خلأیی بزرگ در زندگی‌ام به‌جا بگذارد. پدرم همیشه با من در تماس بود و شنونده‌ی همیشگی درد دل‌هایم به‌شمار می‌رفت؛ به همین دلیل، با رفتن او، ناگهان احساس تنهایی مطلق کردم.
در روزهایی که مسعود در دانشگاه حضور داشت، دیگر رمق پخت‌وپز یا رسیدگی به امور خانه را نداشتم. ساعت‌ها در اتاقی تاریک می‌نشستم، بدون اینکه حتی پرده‌ها را کنار بزنم. شب‌ها زمانی که فرزندانم با دیدن برنامه‌های کمدی تلویزیون می‌خندیدند، من در اتاقی دیگر در سکوت اشک می‌ریختم.
اگر فرصتی دست می‌داد، مسعود به بهانه‌ی بردن من نزد پزشک، مرا از خانه بیرون می‌برد تا کمی ‌قدم بزنیم. بارها به او می‌گفتم: «انگار‌هاله‌ای دور سرم کشیده شده که فشارش روی ذهنم سنگینی می‌کند.» این پیاده‌روی‌های کوتاه، صحبت‌های دلگرم‌کننده‌ی مسعود و گاه خرید غذای بیرون، اندکی از دردهایم می‌کاست.

روزهای زندگی مشترک و تلخی شهادت
مسعود همیشه در اوقات فراغتش مشغول خواندن کتاب بود و این عادت او برای من نه‌تنها جذاب بلکه الهام‌بخش بود. من عادت کرده بودم و علاقه داشتم که همیشه او را در حال تحقیق و مطالعه ببینم. مسعود با عشق و علاقه درس می‌خواند و گاهی اوقات درباره موضوعاتی که می‌خواند، برای من توضیح می‌داد. حتی با اینکه من تسلط زیادی بر فیزیک نداشتم، با علاقه و تمام وجود به صحبت‌هایش گوش می‌دادم.
به علاوه، وقت‌هایی هم فیلم‌های مختلف با هم می‌دیدیم. مسعود خیلی خوش‌بیان و گیرا بود و همیشه آرامش خاصی در کلام و رفتار خود داشت. هنوز هم وقتی به عکس‌هایش نگاه می‌کنم، گاهی می‌خندم، گاهی گریه می‌کنم، و حتی در بعضی مواقع احساس می‌کنم که او کنارم است و با خود حرف می‌زنم. انگار که حضورش همیشه در کنار من است.
یکی از تلخ‌ترین روزها در زندگی‌ام، روزی بود که مسعود به شهادت رسید. فقط خدا می‌داند که چقدر این اتفاق تلخ و سخت بود. مسعود در پروژه سزامی (سزامی‌کاربردهای بسیاری در علوم محیطی، مولکولی، پزشکی، داروسازی، نانوتکنولوژی، بیوتکنولوژی و فناوری اطلاعات دارد و دانشجویان دکتری عضو شورای سزامی‌ (از جمله ایران) می‌توانند برای انجام برخی تحقیقات و آزمایش‌ها در این رشته‌ها از آزمایشگاه‌های شورای سزامی‌استفاده کنند.) به‌عنوان نماینده‌ای از دانشمندان ایران، به همراه شهید دکتر شهریاری، فعال بود. مدت‌ها قبل از شهادت، مسعود به ما گفته بود که قرار است در بهمن‌ماه به همراه دانشگاه تهران، سفری به کیش داشته باشیم. این اولین سفر خانوادگی بعد از مدت‌ها بود و خیلی خوشحال بودیم. اما عصر یک روز، تلفنی رسید که نشان می‌داد سفر کیش به هم خورده است. از حرف‌های مسعود متوجه شدم که به‌دلیل یک پروژه‌ی مطالعاتی، سفر به مصر در پیش است.
مسعود همیشه از امکانات دانشگاه یا فرصت‌های مسافرت استفاده نمی‌کرد و بیشتر وقت‌ها به جنبه‌های علمی‌ و تحقیقاتی تمرکز داشت.
فردای آن روز، ساعت شش صبح بیدار شدم، و مسعود هم برخاست. چای درست کردم، طبق روال هر روزش بعد از نماز، به‌مدت یک ربع در حیاط قدم زد تا سرحال شود، و بعد به اتاقش رفت تا برای جلسات مختلفی که داشت، برنامه‌ریزی کند. این روزها، به یاد آن لحظات و رفتارهای آرام و بی‌دغدغه‌اش، هنوز درگیر احساساتم هستم.

لحظات تلخ خداحافظی و انفجار ناگهانی
مسعود همیشه بسیار مرتب و منظم بود. روزی که اتفاق تلخ افتاد، صبح زود میز صبحانه را چیدم و همه چیز را مرتب سر جای خودش گذاشتم و به او گفتم که من کمی ‌استراحت می‌کنم و هنگام خوردن صبحانه صدایم بزند. گویا خوابم برده بود و آن روز، مسعود تنها صبحانه خورد. با صدای انگشتانش به در اتاق بیدار شدم و گفت: «خانم، من امروز ناهار ندارم.» گفتم: «چرا، الان آماده می‌کنم.» گفت: «پس تا من ماشین را جابه‌جا می‌کنم و از حیاط به کوچه می‌برم، شما هم ناهار من را آماده کنید.»
بعد از اینکه ماشین را بیرون از خانه برد، من دیدم که جلوی در ورودی ایستاده است. دویدم جلو و غذا را به دستش دادم. او گفت: «خداحافظ.» دوباره به حیاط برگشت و ایستاد، نگاهش را به آسمان دوخت. آن لحظه را هیچ وقت فراموش نمی‌کنم. احساس می‌کنم که فرشته‌ها به استقبالش آمده بودند. پس از چند لحظه برگشت و بند کفشش را محکم کرد، برای بار دوم خداحافظی کرد. (منصوره کرمی‌ در آن لحظات نفس‌هایش به شماره افتاده بود، خوش به حال‌تان که آنجا نبودید و ندیدید چگونه او از این دقایق برای من می‌گفت.)
سوار ماشین شد و در ماشین هنوز باز بود. او پیاده شد تا در پارکینگ را ببندد. روز سردی بود و اگر شرایط به گونه‌ی دیگری بود، خودم در را می‌بستم. من همان‌طور بالای پله‌ها ایستاده بودم. او وقتی دید که هنوز ایستاده‌ام، برای بار سوم گفت: «خداحافظ.» بعد صدای انفجار آمد. هنوز صدای موج انفجار در سرم می‌چرخد. تا به حال نتوانسته‌ام آن لحظه را فراموش کنم.
آقای احمدی‌نژاد که برای تسلیت آمده بود، به من گفت: «این بمب می‌توانست بالای سیصد نفر را بکشد، ولی خدا را شکر آن لحظه هیچ‌کس در کوچه نبوده.»
در لحظه‌ی اول، تمام صورتم پر از شیشه شد و کاملاً شوک شده بودم. اصلاً تصور بمب‌گذاری نکرده بودم. وقتی به خودم آمدم، صدای گریه دخترم را شنیدم که می‌گفت: «مامان، چه شده؟ تخت من پر از شیشه است.» چشمانم را باز کردم و گفتم: «بابات!» با هم دویدیم سمت ماشین. اصلاً به این فکر نکردم که مسعود در حیاط را بسته بود پس چرا دری روبروی ما نیست؟ فکرش را بکنید که در آهنین و سنگین به‌شدت پرت شد جلوی در اتاق خواب ما. اگر یکی از ما در حیاط بود، قطعاً جانمان از دست می‌رفت.
عجیب‌تر این بود که قرار بود بچه‌ها با پدرشان به محل کار و دانشگاه بروند، ولی آن روز استثنائاً پسرم زودتر رفته بود و دخترم خواب مانده بود. وقتی به مسعود رسیدم، انگار چیزی به من گفت که نگذارم دخترم الهام جلو بیاید. با دستم او را هول دادم و به عقب فرستادم. من رفتم جلوتر و دیدم که مسعود روی زمین نشسته است، حتی فرصت نکرده بود سوار ماشین شود. پاهایش دراز و دست‌هایش به شکل سجده خم شده بود. شروع کردم به صدا زدن او، چون از پشت سالم بود و خون جاری نمی‌شد. همان لحظه به خودم آمدم و دیدم که قسمت جلوی سرش کاملاً متلاشی شده بود، این یعنی هدف‌گیری دقیق بوده تا امیدی به زنده بودنش نباشد.
مسعود را در همان حال رها کردم و در وسط کوچه ایستادم. دست و پایم را گم کرده بودم و شروع کردم به جیغ زدن. لحظه‌ای که دنیا ایستاد پسرم که تازه از خانه بیرون رفته بود، صدای انفجار را شنیده بود. با خانه تماس گرفت، اما کسی جواب نداد. به پدرش زنگ زد، اما او هم پاسخ نداد. نگران شد و برگشت. وقتی رسید، دید ماشین پدرش وسط کوچه است. همسایه‌ها همه شوکه بودند. زمستان خیلی سردی بود.
یکی از همسایه‌های کناری می‌گفت: «من کتری آب را روی گاز گذاشته بودم، موج انفجار باعث شد کتری بترکد.» مردی در خانه آن طرف کوچه که معرّق‌کار بود، تعریف می‌کرد: «هر روز صبح با دکتر سلام و علیک داشتم. آن روز با پسرم تابلوهای معرّق را آوردیم و گذاشتیم داخل ماشین. یک تابلو را جا گذاشته بودم، برگشتیم داخل خانه. وقتی از آسانسور بیرون آمدیم، درست همان لحظه بمب منفجر شد. شدت موج انفجار آن‌قدر زیاد بود که آسانسور چرخیده بود.»
مادرشوهرم طبقه پایین خانه‌ی ما بود. اول فکر کرد گاز ترکیده است. کم‌کم همه جمع شدند. در آن لحظه ناگهان یادم آمد که مدتی قبل، مسعود به من گفته بود:
«فکر می‌کنم لو رفته‌ام. یکی از اساتید دانشگاه تهران به یک کنفرانس علمی ‌در انگلستان رفته بود، ولی چند ساعتی بازداشت شده. در همان ۲۴ ساعت، درباره‌ی کارهای علمی ‌من از او سؤال کرده بودند. این بنده خدا اصلاً رشته‌اش با من یکی نبود. فقط اسم من را شنیده بود. وقتی برگشت، با کلی جست‌وجو شماره تماس خانه‌مان را پیدا کرده بود و به من زنگ زد. گفت: «نمی‌دانم شما دقیقاً چه می‌کنید، فقط مراقب خودت باش.»
همان زمان مسعود یک دفتر تلفن به من داد و گفت:
«یک شماره داخلش هست. اگر روزی نیامدم خانه، گم شدم، زخمی‌ شدم یا کشته شدم، نه به پلیس زنگ بزن، نه به اورژانس، نه آتش‌نشانی. اول با این شماره تماس بگیر. چون کسی که این بلا را سر من آورده، ممکن است با لباس پلیس یا اورژانس بیاید داخل خانه و اطلاعات را با خودش ببرد. تو باید حواست را جمع کنی.»
در همان لحظه آن خاطره به ذهنم آمد. به پسرم گفتم: «دفتر تلفن را بیاور.» وقتی جلوی صورتم گذاشت، اصلاً نمی‌توانستم شماره‌ها را ببینم. چشم‌هایم نمی‌دید، گفتم: «ایمان، من قادر به خواندن نیستم.» گفت: «الان با دکتر عباسی تماس می‌گیرم.»
(دکتر عباسی، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ‌بود که با مسعود کار می‌کرد.)
اتفاقاً همان موقع از سر کوچه‌ی ما، خیابان قلندری، در حال عبور به‌سمت دانشگاه شهید بهشتی بودند. خودش می‌گفت: «تا ایمان زنگ زد، فوراً خودم را رساندم به خانه‌ی شما.»
بعدها فهمیدم شماره‌ای که مسعود در آن دفتر نوشته بود، شماره‌ی شهید فخری‌زاده بود.
و فقط خداوند می‌داند که آن لحظات چقدر سخت گذشت. هر ثانیه‌اش مثل ساعت می‌گذشت.
شاید شما بپرسید: «آیا دنبال این هستی که حالا که همسرت را از دست داده‌ای، سهمی‌ از این ترور هسته‌ای برای تو و فرزندانت باشد؟»
اما من پیش خودم همیشه این‌گونه فکر کرده‌ام: مسعود یک هدف داشت. خودش این راه را انتخاب کرده بود. و من هیچ حقی ندارم که به باورش خرده بگیرم.
فقط... خیلی دلتنگش می‌شوم. علاقه‌ی من به مسعود، غیرقابل وصف است. خواب‌هایی از جنس دلتنگی راستش، من زیاد خواب مسعود را می‌بینم. بگذارید یکی از آن خواب‌ها را برایتان تعریف کنم. دیدم مسعود آمده خانه. مدام به من می‌گفت: «تو چرا حاضر نمی‌شی؟ دیر می‌شه، به پرواز نمی‌رسیم.»
اما من انگار نمی‌خواستم بروم، می‌خواستم به قول امروزی‌ها «بپیچونم» و نروم.
گفت: «تو نگران چی هستی؟»
ساکش را گرفته بود، همین‌طور وسایل من را یکی‌یکی می‌داد و می‌گفت: «اینم ببر، اونم ببر.»
ولی من گوش نمی‌دادم، کاری نمی‌کردم.
بعد از چند لحظه، دستانش را گذاشت روی شانه‌هایم، نگاهم کرد و گفت: «نگران چی هستی؟ نگران هر چی هستی، من هستم... تو برو مکه.»
از خواب پریدم.
شب شهادت حضرت زهرا بود.
دو روز بعد، ما را برای مراسم تقدیر از خانواده‌های شهدا به دانشگاه تهران مرکز دعوت کردند. مجری برنامه، با صدای لرزان، سلام به امام حسین داد. همه گریه می‌کردند. خانم احمدی‌روشن، مادر شهید، کنارم نشسته بودند. در گوشم گفتند:
«تا حالا کربلا رفتی؟»
گفتم: «نه.»
گفتند: «می‌خواهی بری؟»
گفتم: «از خدام است»
گفتند: «می‌خوای اسمتو بنویسم؟ کاروان حاجی داره می‌ره.»
من گفتم: «یک قولی به مادرم داده‌ام. گفته‌ام کربلا نمی‌رم، مگر اینکه با تو همسفر باشم. مادرم گناه داره... اگر می‌شود اسم دو نفرمان را بنویس. اگر نشد، من هم نمی‌روم.»
همان‌جا خانم احمدی‌روشن پیامک فرستاد به مسئول کاروان و پرسید چند جا خالی دارید؟ گفتند: «چهار نفر.»
او گفت: «پس خودم و خواهرشوهرم هم می‌آییم، می‌شویم چهارتا.»
گفت: «حاج‌آقا گفته پاسپورت خودش و مادرش را هم بدهید.»
فردا رفتم خانه‌ی مادرم، گذرنامه را گرفتم و بردم خانه‌ی خانم احمدی‌روشن.
سه روز بعد راهی کربلا شدیم.
در کربلا، داماد دایی‌ام که روحانی و نماینده‌ی مقام معظم رهبری در حوزه‌ی کاظمین است، ما را به دیدار در وادی‌السلام دعوت کرد. خوابم را برایش تعریف کردم. گفت: «می‌دانی حج مقبول چیه؟ حدیث داریم که حج مقبول، همان کربلاست.»

ماجرای بنز قرمز
در مورد اینکه پرسیدید آیا از نظر امنیتی من و بچه‌ها مشکلی نداشتیم...
بگذارید یک خاطره‌ی بامزه برایتان بگویم. هنوز شب چله‌ی مسعود نشده بود.
خواهرم هر روز به دیدنم می‌آمد. برادرم، مادرم... همه کنارم بودند.
یک روز خواهرم، بچه‌اش را از مدرسه برداشت و آمد خانه‌ی ما. گفت: «یه بنز قرمز رنگ جلوی خونه‌تونه.»
گفتم: «لابد مال همسایه‌ست.»
گفت: «نه. روزی که آقا مسعود شهید شد، هم این ماشین همین‌جا بود.»
چند ساعت بعد زنگ در خانه خورد.
سرایدار خانه‌ی روبرویی بود. گفت: «حاج‌خانم، این بنز قرمزه رو می‌شناسید؟»
گفتم: «نه.»
گفت: «روز شهادت هم دیدمش.»
بعدش همسایه‌ی کنار دستی زنگ زد. همه ترسیده بودند.
دلشوره گرفتم.
زنگ زدم به حاج‌آقا فخری‌زاده.
گفتم: «حقیقتش یه ماشین بنز قرمز جلوی دره، همه را نگران کرده.»
ایشان گفت: «حاج‌خانم، نترس. بچه‌ها خونه‌ن؟»
گفتم: «الهام هست، ولی ایمان سرکاره.»
گفت: «زنگ بزن به ایمان، بگو همان‌جا بماند شما هم بروید آخرین اتاقی که نزدیک کوچه‌ست. یه پتو بیندازید روی خودتان.»
بدنم می‌لرزید، همه گریه می‌کردند.
به ایمان زنگ زدم، بهانه می‌آوردم که نیا.
بعد خودش زنگ زد گفت: «مامان، کجایی؟ من تجریشم، دارم میام خانه.»
نیم ساعت بعد دوباره زنگ زد: «مامان، من سر کوچه‌ام. راستش را بگو چی‌شده؟»
گفتم: «حقیقتش این است که یک ماشین مشکوک جلوی در پارک شده. دارند کوچه را بررسی می‌کنند».
بعد از مدتی، مأمورین آمدند و ایمان را به خانه آوردند.
با تک‌تک همسایه‌ها تماس گرفتند، اما هیچ‌کس از صاحب ماشین اطلاعی نداشت. تا اینکه وقتی جرثقیل آمد تا ماشین را جابه‌جا کند، صاحب ماشین پیدا شد. او گفته بود: «می‌ترسیدم جای پارکم را از دست بدهم، برای همین گفتم ماشین برای من نیست.» البته مأمورین ماشین را بردند تا فرد خاطی تنبیه شود.
وقتی دلم می‌گیرد، با خودِ مسعود حرف می‌زنم یا می‌روم سر مزارش، و دلم باز می‌شود. برای این که کمی‌ سبک شوم داستان زندگی‌ام با مسعود را روایت کردم و خانم مظلومی ‌هم کتابی نوشتند با عنوان از اتم تا بی نهایت...

روایتی از داغ، ایستادگی و امید
اتفاقاً، به‌تازگی در ژنو بودیم. در سازمان ملل، ان جی اوی (سازمان مردم‌نهاد یا سازمان عمومی‌غیردولتی یا سَمَن ) ما جلسه داشت و من آنجا سخنرانی کردم درباره زندگی با یک دانشمند هسته‌ای. که بخش کوتاهی از آن را برایتان بازگو می‌کنم: «خانم‌ها و آقایان، من به‌عنوان همسر دکتر علی‌محمدی، یکی از بزرگ‌ترین دانشمندان فیزیک صحبت می‌کنم. در آغاز ازدواج‌مان به یاد دارم که برای زندگی‌مان کلی نقشه کشیده بودیم، ولی افسوس که تمام آن نقشه‌ها با ترور همسرم نقش بر آب شد.»
همواره به هم عشق می‌ورزیدیم و عاشقانه می‌زیستیم. من از عشق و فیزیک لذت می‌بردم، از اینکه دائم در تلاش بود، از اینکه برای توسعه و پیشرفت کشورش تلاش می‌کرد و به مردمش عشق می‌ورزید.
همچنان امیدوار بودم، اما یک صبح سرد زمستانی در سال ۲۰۱۰، تمام آمال و آرزوهای من، فرزندانم و همسرم، در برابر چشمانمان به تاریکی و اشک بدل شد.
این قصه‌ی تلخ فقط برای من اتفاق نیفتاد؛ برای بسیاری دیگر از مردم ایران که بیش از ۲۳ هزار قربانی ترور دارند، رخ داده است. در اینجا لازم می‌دانم به برخی از تأثیرات ترور دانشمندان ایرانی اشاره کنم.
ترور سیستماتیک دانشمندان ایرانی، به‌ویژه توسط موساد، از سال ۲۰۱۰ تاکنون، تلاشی برای تضعیف پیشرفت علمی ‌و فناورانه کشور محسوب می‌شود. «حق توسعه» اصلی حقوقی در سطح بین‌المللی است که در اعلامیه‌ی سازمان ملل در سال ۱۹۸۶ به‌رسمیت شناخته شده و تضمین می‌کند که ملت‌ها بدون دخالت خارجی مسیر پیشرفت خود را طی کنند.
جهان باید در برابر استعمار علمی‌ و تروریسم بایستد.
از خداوند می‌خواهم روزی برسد که همه‌ی ما جهانی بدون ترور و تروریسم را تجربه کنیم.
منصوره کرمی: همسر شهید علی‌محمدی

یک زن تنها و دلباخته
اگر روزی از من بپرسند: «منصوره کرمی ‌کیست؟»
رو‌برویشان می‌نویسم: «همسر شهید علی‌محمدی، یک زن تنها و دلباخته.»
واقعاً از زندگی چیزی نفهمیدم، هیچ‌چیز. حتی آن موقع که باید جوانی می‌کردیم، مسعود فقط درس می‌خواند. خدا می‌داند که چقدر در تنگنای مالی بودیم. مثلاً دو، سه سال شده بود که من نتوانسته بودم یک چادر مشکی بخرم. یادم هست یک سال که رفتم منزل مادرم، رنگ چادرم رفته بود. مادرم گفت: «زشته برای تو!» و همان‌جا یک چادر از اقوام آورد، برایم برید و دوخت. من آن را سر کردم.
منظورم این است که ما این‌جوری زندگی می‌کردیم، ولی امید توی دل‌مان بود. به قول یکی از دوستان مسعود در دانشگاه شریف، می‌گفت: «سال‌ها پیش با مسعود نشسته بودیم و صحبت می‌کردیم. زمان دانشجویی بود. مسعود گفت: «اگر یک روز بتوانم در کیهان بچه‌ها یک مقاله بنویسم، نمی‌دانی چقدر ذوق می‌کنم!» یعنی خودش حتی چنین امیدی نداشت که روزی به اینجا برسد.
در حالی که زمان شهادتش، فقط ۵۶ مقاله‌ی علمی‌بین‌المللی چاپ کرده بود. آن هم جدا از بسیاری از کارهایی که اصلاً قابل انتشار نبود.
اما بگذارید از داغ دیگری هم بگویم؛ وقتی شهید فخری‌زاده هم به مقام رفیع شهادت رسیدند، من احساس تنهایی عمیق‌تری کردم. انگار یک ستون دیگر هم فرو ریخت. حاج‌آقا بعد از مسعود، خیلی کمک‌حال بودند. باور کنید هر وقت مشکلی داشتم، زنگ می‌زدم به حاج آقا. یادم هست بعد از شهادت مسعود، دخترم دو سال بود که خواستگار داشت. یکی از آن شب‌ها زنگ زدم به حاج‌آقا. اولش فقط گریه کردم... و ایشان چقدر آرامم کرد، چقدر دلداری داد.
به ایشان گفتم: «اگر مسعود بود، شاید این‌قدر سخت نمی‌گذشت...»
و باز هم با صبوری گوش دادند، راهنمایی کردند. واقعاً یک بزرگ‌تر بودند که همیشه پشتم بودند و بهشان تکیه داشتم.
در پایان، می‌خواهم اضافه کنم:
عمیق‌ترین دلگرمی‌ام زمانی بود که حضرت آقا بعد از شهادت مسعود به منزل ما آمدند. ایشان با مهربانی فرمودند:
«من عقیده‌ام این است که امثال ایشان و دکتر شهریاری و این‌هایی که از دنیای علم به وادی شهادت وارد شدند، علاوه بر همه‌ی برکاتی که دیگر شهدا دارند، یک امتیاز دارند. و آن اینکه به محیط علمی‌ ما آبرو بخشیدند. یعنی نشان دادند که محیط دانش کشور ـ آن هم این دانش‌های پیشرفته‌ای که این‌ها دنبال می‌کردند ـ به‌وسیله‌ی چه کسانی دارد اداره می‌شود.»
این جمله برای من و فرزندانم ماندگار شد؛ مثل نوری که در دل شب روشن بماند.

سال شصتم.شماره2899