دیوار به دیوار

صدای افتادن چیزی از طبقه‌ی بالا آمد. سرش را از روی گوشی بلند کرد و به سقف نگاه کرد. چند لحظه بعد، صدای کشیده شدن صندلی روی زمین پیچید و همه‌چیز دوباره ساکت شد. تازه به این خانه اسباب‌کشی کرده بودند.
نگاهی به ساعت انداخت. نزدیک ده شب بود. از صبح سر کار بود و بعد از برگشتن هم باید به کارهای خانه و تکالیف پسرش می‌رسید. حوصله‌ی سروصدای همسایه‌ها را نداشت. زیر لب غرولندی کرد و دوباره مشغول خواندن پیام‌های گوشی شد.
ـ مردم اصلاً رعایت نمی‌کنن شاید یه بخت برگشته‌ای خوابیده باشه.
پیامبر اکرم‌صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِ جَارَهُ؛ هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، همسایه‌اش را آزار ندهد.»
(صحیح بخاری، شماره حدیث: ۶۰۱۸)
  
پایش را به زور در کفش فرو کرد و به‌سمت آسانسور دوید. دیرش شده بود. چند قدم مانده، زن همسایه‌ی طبقه بالا را دید که کنار آسانسور ایستاده بود. کیسه‌ی کوچکی در دست داشت و به‌سختی نفس می‌کشید.
سلام کرد و دکمه‌ی آسانسور را زد. زن لبخند کم‌رنگی زد.
ـ شما واحد چهار هستید، نه؟
ـ بله.
ـ منم طبقه‌ی بالای شما زندگی می‌کنم. چند باری صدای پسرتون رو شنیدم. خدا براتون نگهش داره.
تشکر کرد. آسانسور رسید و هر دو سوار شدند. زن در طبقه‌ی همکف پیاده شد. تا به طبقه‌ی پارکینگ برسد به‌حالت نفس کشیدن زن همسایه فکر کرد.
چند روز گذشت. هر بار که از پله‌ها یا آسانسور همسایه را می‌دید، سلامی می‌کرد و می‌گذشت. گاهی هم صدای تلویزیون یا حرکت وسایل از خانه‌ی او می‌آمد. یک بار تصمیم گرفت فردا که زن را دید به او تذکر بدهد، اما منصرف شد. بالأخره هر کسی در خانه‌ی خودش زندگی می‌کرد.
امام صادق‌علیه‌السلام می‌فرمایند: «الْمُؤْمِنُ مَنْ أَمِنَ جَارُهُ بَوَائِقَهُ؛ مؤمن کسی است که همسایه‌اش از آزار و آسیب او در امان باشد.»
(الکافی، شیخ کلینی، جلد ۲، صفحه ۶۶۸)
  
خرید‌هایش مانده بود همین جمعه را وقت داشت. لباس‌هایش را پوشید و راه افتاد هنوز سوار آسانسور نشده بود که صدای ناله‌ی ضعیفی توجه‌اش را جلب کرد، برگشت پله‌ها را دوتا یکی بالا رفت. درِ واحد طبقه‌ی پنجم نیمه‌باز مانده بود.
ـ خانم... ببخشید...
زن همسایه کمی آن‌طرف‌تر نشسته بود و دستش را به دیوار گرفته بود. جلو رفت.
ـ چی شده؟ حال‌تون خوبه؟
زن سعی کرد بلند شود، اما نتوانست.
ـ نمی‌دونم... چند ساعته سرم گیج می‌ره. می‌خواستم برم آب بخورم...
بی‌درنگ وارد خانه شد. لیوان آبی آورد و کنارش نشست. خانه کوچک و مرتب بود. روی میز، یک بشقاب غذای دست‌نخورده مانده بود و کنار آن، گوشی تلفنی قرار داشت که چند تماس بی‌پاسخ روی صفحه‌اش دیده می‌شد.
ـ کسی رو ندارید زنگ بزنیم بیاد پیشتون؟
زن سرش را به‌آرامی تکان داد.
ـ دخترم شهرستانه. گفتم مزاحمش نشم. کار و زندگی داره.
تلفنش را درآورد و با اورژانس تماس گرفت و تا رسیدن نیروها کنار زن نشست. بعد هم شماره‌ی دخترش را پیدا کرد و با او صحبت کرد.
امام صادق‌علیه‌السلام می‌فرمایند: «مَنْ قَضَى لِأَخِيهِ الْمُؤْمِنِ حَاجَةً قَضَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِائَةَ أَلْفِ حَاجَةٍ؛ هر کس نیاز برادر مؤمنش را برطرف کند، خداوند در روز قیامت صد هزار نیاز او را برطرف می‌کند.»
(کافی، جلد ۲، کتاب ایمان و کفر، باب «قضاء حاجة المؤمن»، حدیث ۱)
  
وقتی از بیمارستان رسید خسته بود اما باید ماجرا را برای همسرش تعریف می‌کرد.
ـ باورم نمی‌شه. ما چند ماهه دیواربه‌دیوار این خانم زندگی می‌کنیم و حتی نمی‌دونستیم کسی رو داره یا نه.
ـ خب، هرکسی زندگی خودش رو داره.
چیزی نگفت. جمله‌ی آشنایی بود؛ بارها خودش هم همین را گفته بود.
چند روز بعد، وقتی برای احوال‌پرسی به خانه‌ی همسایه رفت، زن روی مبل نشسته بود. حالش بهتر شده بود. با دیدنش خوشحال شد و برایش چای آورد.
به صندلی خالی کنار پنجره نگاه کرد.
ـ معمولاً کسی میاد دیدن‌تون؟
زن استکان را روی میز گذاشت.
ـ نه خیلی. اوایل که اومده بودم اینجا، همسایه‌ها بیشتر به هم سر می‌زدن. یکی ظرف غذا می‌آورد، یکی برای خرید کمک می‌کرد. حالا همه گرفتارند. البته حق هم دارن.
مکث کرد و ادامه داد: «منم دیگه عادت کردم. آدم کم‌کم یاد می‌گیره کمتر از کسی چیزی بخواد.»
به یاد روزهایی افتاد که از صدای خانه‌ی او کلافه می‌شد و حتی یک بار هم به فکرش نرسیده بود زنگ بزند و حالش را بپرسد.
  
هنوز نمی‌دانست چند نفر قبول می‌کنند. اما همان شب، پیش از خواب، روی کاغذ کوچکی نوشت: «فردا حال همسایه‌مان را بپرسم.»
کاغذ را کنار کلید خانه گذاشت؛ جایی که صبح حتماً چشمش به آن می‌افتاد.
امام صادق‌علیه‌السلام می‌فرمایند: «حُسْنُ الْجِوَارِ يَعْمُرُ الدِّيَارَ وَيَزِيدُ فِي الْأَعْمَارِ؛ خوش‌همسایگی، شهرها را آباد می‌کند و بر عمرها می‌افزاید.»
(الکافی، شیخ کلینی، ج۲، باب حسن الجوار)

سال شصت ویکم.شماره2966