چرا آنقدر پیله می‌کنی؟
چرا آن قدر پيله مى كنى؟ بس كن ديگر آن قدر شكايت نكن! با اين حرفش احساس بدى پيدا كردم. احساس كردم ناراحتى من برايش بى اهميت است و براى همين با عصبانيت گفتم اگر مى فهميدى اين حرف را نمىزدى. من به خانه مادرم مىروم ديگر نمى توانم تحملت كنم و هنگامى كه از خانه خارج مىشدم با بى تفاوتى خاصى گفت در را هم پشت سرت ببند! همان طور كه خودت رفتى خودت هم برمى گردى. من عادت به منت كشى ندارم! با اين حرفش تمام عصبانيتم را روى در خانه خالى كردم و با قدرت هرچه تمام تر در را به هم كوبيدم و رفتم. به خانه مادرم كه رسيدم حوصله هيچ كس و هيچ چيزى را نداشتم. معمولا در اين جور مواقع به اتاق پدرم مىروم. اتاقى بزرگ و دنج و محل خوبى براى تنهايى هاى من. پدرم اهل كتاب خواندن بود و براى همين كتابخانه بزرگى در اتاقش وجود داشت. از كتاب هاى رمان گرفته تا كتاب هاى تاريخى و حتى آشپزى! با بى حوصلگى يكى از كتاب هايش را برداشتم و شروع به ورق زدن كردم. صفحه اى از كتاب توجهم را به خودش جلب كرد. عنوان بالاى صفحه بازى هاى ارتباطى بود و تمرينى را در آن شرح داده بود كه به نظرم جالب آمد اين تمرين شامل مراحلى بود و از خواننده خواسته شده بود براى آن كه تأثير بازى ارتباط را به درستى ببيند مراحلى را به شرح زير انجام دهد: پشت به هم بايستيد و با هم حرف بزنيد. رو در رو ايستاده بدون حرف زدن به همديگر نگاه كنيد. با چشمان بسته و در حالى كه با هم حرف مىزنيد يكديگر را لمس كنيد )مثلا دستان يكديگر را بگيريد( بدون لمس يكديگر به هم نگاه كنيد و حرف بزنيد سرانجام با نگاه كردن و لمس يكديگر با هم حرف بزنيد. بعد از بيان اين مراحل نويسنده نتيجه گرفته بود كه با اجراى مرحله پايانى متوجه مىشويم كه وقتى درحال حرف زدن، لمس كردن و تماس مستقيم چشم هستيم ارسال پيام هاى تند يا پيام هايى همراه با عصبانيت از راه زبان غيرممكن است چون عصبانيت با اين تركيب همخوانى ندارد اما اگر پيام بدون لمس و تنها از طريق نگاه كردن يا حرف زدن به مخاطب ارسال شود، مى تواند با عصبانيت همراه و همخوان باشد. البته در پايان توضيح داده بود كه كارآمدى اين فن زمانى است كه زمينه هاى تنش در حال فراهم شدن است اما اگر تنش به اوج خودش رسيده باشد بايد از رو در رو شدن اجتناب كرد چه رسد به اين كه با تمام قوا و به طور كامل ارتباط برقرار شود. به اين قسمت كتاب كه رسيدم آهى كشيدم و با خودم گفتم اگر اين مطلب را زودتر مى دانستم خيلى از كشمكش ها و اختلافات من با همسرم اصلا شروع نمى شد..
نویسنده :
سمیرا میرزایی
بازی‌های ارتباطی
در این مقاله می‌خواهم برای شما انواع بازی‌ها و برخوردهای همسران را بگویم در هر بازی که در ادامه این مطلب می‌آید یک مثال از آن بازی و سپس صدمه‌هایی که این نوع بازی می‌تواند در روابط همسران ایجاد کند را بیان می‌کنم و در بخش پایانی مقاله هم به راه درست ارتباط برقرار کردن با همسر می‌پردازم.
بازی شماره یک: دستور دادن
«برای من مهم نیست درخواست تو طبیعی است یا نه؟ تو باید به وظیفه‌ات عمل کنی.»، «با من این‌طور حرف نزن.»
در این نوع ارتباط پیامی حاوی این مطلب به همسر مخابره می‌شود: احساسات و خواسته‌هایت بی‌اهمیت است و باید به حرف من گوش کنی. بدیهی است که این نوع پیام فضای پادگانی نظامی را به تصویر می‌کشد و علاوه بر ایجاد حس رنجش و عصبانیت، حاضرجوابی مقاومت و بی‌اعتمادی را در همسر به وجود می‌آورد.
بازی شماره2: تهدید یا توبیخ
«اگر بار دیگر این‌طور رفتار کنی از کارت پشیمان خواهی شد.» «اگر جر و بحث کردنت را ادامه دهی به خانه مادرم می‌روم.»
این نوع برخورد هم احساس ترس، رنجش، خصومت و نوعی لجبازی را در طرف مقابل به وجود می‌آورد و ممکن است او را وسوسه کند تا ببیند آیا همسرش در حرفی که می‌زند پابرجاست و مثلا به خانه مادرش می‌رود یا خیر؟! که البته این آزمایش به وخیم‌تر شدن اوضاع کمک می‌کند.
بازی شماره 3: تذکر اخلاقی
«نباید این کار را می‌کردی. بهتر است به حرف من که بزرگ خانواده هستم گوش بدهی.»
گاهی زبان فرد باید و نباید است اما به گونه‌ای آرام که همسرش احساس نکند دستور می‌دهد. این پیام هم حس گناه و هم کاهش عزت‌نفس را در طرف مقابل تشدید می‌کند و حتی ممکن است به مقاومت و دفاع شدیدتر فرد منجر شود.
بازی شماره 4: قضاوت کردن
«درست فکر نمی‌کنی»، «افکارت بچه‌گانه است.»
به نظر می‌رسد این پیام بیشتر از پیام‌های دیگر موجب احساس حقارت و بی‌لیاقتی در همسر شود. وقتی پاسخ‌ها با قضاوت همراه باشد آتش لجاجت را در فرد شعله‌ور می‌کند. حتی ممکن است فرد با خودش فکر کند وقتی این‌گونه درباره‌اش قضاوت می‌شود و این‌گونه زیر ذره‌بین همسر قرار دارد دیگر عقایدش را نگوید و آن‌ها را نزد خود نگه دارد.
بازی شماره 5: تشخیص مشکل
«تو اعصابت از جای دیگری خرد است سر من تلافی می‌کنی.»، «چون تو با مادر من مشکل داری این‌طور رفتار می‌کنی.»
چنین روانکاوی از مشکل و شخصیت همسر دو حالت دارد اگر تشخیص مشکل درست باشد همسر خجالت‌زده می‌شود و لی اگر تشخیص مشکل اشتباه باشد که در اغلب موارد این‌گونه است همسر از این نوع اتهام عصبانی شده و تلاش می‌کند تا برتربینی طرف مقابل را بشکند. در این حالت طبیعی است که نمی‌توان ارتباط صحیح میان همسران را انتظار داشت.
بازی شماره6: عوض کردن حرف
«زندگی مسایل مهم‌تری دارد بهتر است به آن‌ها فکر کنی.» «قبلا هم در این‌باره حرف زده‌ایم بهتر است فراموشش کنی.»
این نوع پاسخ ممکن است این حس را در همسر به وجود بیاورد که شما به او علاقمند نیستید. به احساسش احترام نمی‌گذارید و او را طرد می‌کنید و همین مسأله هم باعث رنجیده شدن می‌شود و باز هم همسر را به این مسیر هدایت می‌کند که دیگر مشکلاتش را برای شریک زندگی‌اش بیان نکند و برای تخلیه روانی به دنبال جای دیگری باشد که همین مسأله هم مشکل بزرگ‌تری را ایجاد می‌کند.
پس چه کنیم؟
بعد از بیان بازی‌های مخرب ممکن است شما از من بپرسید اگر قرار است رفتارها و بازی‌های مخرب را انجام ندهیم پس چه کاری به جای آن انجام دهیم؟ در ادامه مقاله و در پاسخ به این سؤال به چند نکته اشاره می‌کنم.
راه‌حل شماره یک: حرف دل
من و همسرم سال‌هاست که با هم زندگی می‌کنیم اگر همسرم مرا می‌شناخت، می‌توانست مرا درک کند اگر قرار باشد من احساسم را برای همسرم بازگو کنم و خواسته‌هایم را برایش توضیح دهم تا همسرم مرا آرام کند هنری نکرده است!
اکثر افراد می‌پندارند دیگران آن‌ها را آنقدر خوب می‌شناسند و از احساساتشان باخبر هستند که نیازی نیست درباره آن توضیح دهند درحالی‌که نباید این نکته را فراموش کنیم که اولا گاهی همسران واقعا نوع و مراتب احساس یکدیگر را نمی‌دانند.
و البته طبیعی هم هست چرا که وقتی درباره احساسی صحبت نشده است انتظار بی‌جایی است که بخواهیم دیگران عالم به غیب باشند. دوم آن‌که در بعضی موارد ما نیاز به یادآوری داریم و بیان یک حرف دل و یک ابراز احساس می‌تواند دیگران را از خواسته‌ها و انتظارات ما آگاه کند و هنگامی که آن‌ها از خواسته‌های ما آگاه شوند بیشتر می‌توانند ما را در رسیدن به مطالباتمان یاری کنند.
راه‌حل شماره دو: تعبیرهای عامیانه
«برایم تعریف کن چه چیزی باعث ناراحتی تو شده است؟»، «من واقعا می‌خواهم نظر تو را بدانم نظرهایت ارزش شنیدن دارد.»
با شنیدن این جمله‌ها معمولا احساس آرامش می‌کنیم. حس می‌کنیم در این دنیا کسی هست که می‌توان راحت با او درد دل کرد، عقده دل باز کرد و آرام شد. بله و واقعیت این است که اینجور برخورد کردن یکی از مؤثرترین پاسخ‌هاست چراکه فرد را به حرف زدن بیشتر و تخلیه احساسات درون دعوت می‌کند. تعابیر ساده و عامیانه‌ای مانند برایم بیشتر بگو، بیشتر توضیح بده، خب داشتی می‌گفتی و... می‌توانند سخن گفتن را برای همسر ساده و راحت‌تر کرده و او را به حرف زدن بیشتر تشویق کنند. به عبارت دیگر این تعابیر به همسر جرأت می‌دهند تا دریچه دلش را به روی شریک زندگی‌اش بگشاید و احساسات و عقایدش را بیان کند.
راه‌حل شماره 3:
گوش دادن فعال
علاوه بر تعابیر عامیانه گوش دادن فعال هم راه دیگری است که می‌تواند به همسر کمک کند تا حرف‌هایش را بدون ترس بیان کند. گوش دادن فعال و دقیق مهارتی است که نیاز به تمرین کردن دارد. در این فعالیت کافی نیست که با تمام وجود و سراپا گوش باشید بلکه علاوه بر آن باید برای اطمینان از برداشت درست از مطلب گوینده استنباط خود را به طور خلاصه به وی منتقل کنید تا هم گوینده متوجه شود که حواس شما متوجه اوست و هم شما اطمینان حاصل کنید که پیام همسرتان را به درستی دریافت کرده‌اید.
سال پنجاهم.شماره2486