یار مهربان

جامعه اسلامی (به خصوص شیعیان) سال‌هاست که چشم انتظار ظهور منجی عالم هستند تا به این روزگار پرآشوب خاتمه دهند و از صمیم قلب از خدا می‌خواهند تا منجی عالم بشریت و خاتمه‌دهنده این بدبختی‌ها و بی‌عدالتی‌ها را برساند.
در مورد واژه انتظار باید گفت: انتظار حالتی است نفسانی که آمادگی آن‌چه انتظارش را می‌کشیم از آن برمی‌آید و ضد آن یأس و ناامیدی است. هر چه محبت کسی که در انتظارش هستی شدیدتر و دوستی‌اش بیشتر باشد مهیا شدن برای محبوب زیادتر و فراق و دوری‌اش دردناک‌تر است. 
پیامبر گرامی اسلام‌صلی‌الله‌علیه‌وآله در توصیف منتظران حقیقی امام‌زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه این چنین می‌فرمایند: «هر یک از ایشان بیش از پوست کندن درخت خارا با دست خالی در شب تاریک و یا نگهداشتن سوزان چوب درخت تاغ در کف دست در دینداری خود استقامت می‌ورزند. به راستی که آنان چراغ‌های هدایت در شب ظلمانی هستند.» (بحارالانوار، ج 51، ص30)
کتاب «انتظار عامیانه، عالمانه، عارفانه» نوشته حجت‌الاسلام‌والمسلمین علیرضا پناهیان است که به بررسی شرایط و نگاه منتظران حضرت قائم با سه نوع نگاه عالمانه، عارفانه و عامیانه پرداخته است. کتاب حاضر بخش مهمی از مفاهیم و معارف عمیق انتظار را به زبانی زیبا و در عین حال تحلیلی بیان کرده است.

بخش هایی ازکتاب
غیر از نگاه عامیانه می‌توان از علاقه عامیانه نیز سخن گفت. البته بین این دو تفاوت قائل بود. تا اینجا به برخی از مصادیق نگاه عامیانه در مورد انتظار و برخی آثار سوء آن‌ها اشاره شد. علاقه عامیانه نیز اگرچه قابل احترام‌تر است ولی ممکن است دچار آسیب‌هایی گردد که بعضا جبران‌ناپذیر هم هستند.
منظور از علاقه عامیانه، علاقه‌های سطحی و یا بدون پشتوانه‌ای است که هر لحظه در معرض از بین رفتن قرار دارد. گاهی اوقات می‌توانیم تعبیر علاقه‌های عامیانه را در مواردی استفاده کنیم که علاقه‌ای بر مبنای نظر غلط و شناخت ناصحیح استوار شده باشد. طبیعتا این مبنای غلط ناشی از همان نگاه عامیانه است که ذکر شد. اصطلاح علاقه عامیانه در روایتی به صراحت مورد استفاده قرار گرفته و نکوهش شده است. آن‌جا که امیرالمؤمنین علی‌علیه‌السلام فرمودند: «دوستی عوام و عامیانه بریده می‌شود مانند بریده شدن ابر و زایل می‌شود چنان که سراب زایل می‌شود.» در این کلام شریف به مهم‌ترین آسیب‌های علاقه عامیانه که قطع شدنی بودن آن است اشاره شده است.
اما جای نگاه مثبت به این گونه علاقه‌ها هم هست. آن‌جا که علاقه عامیانه به معنای یک علاقه فطری، طبیعی و هر چند ابتدایی گرفته شود. در بسیاری از عوام، ارادت و معرفت آن‌ها نسبت به اولیای الهی از همین نوع نگاه آغاز می‌شود. علاقه‌های فطری و ابتدایی موجود در جان جامعه را باید محترم شمرد. این‌ها سرمایه‌های لازم برای ارتقای همان علاقه‌ها و اعتقادات و علامت سلامت و صفای باطن افراد است. باید هم زمان هم آن علاقه با صفای عامیانه را که میان خیلی رواج دارد، تحسین و حتی در بین اهلش ترویج نمود و هم آن علاقه‌ها را با نگاه عالمانه تعمیق کرد و افزایش داد.

شناسنامه کتاب
کتاب «انتظار عامیانه، عالمانه، عارفانه» نوشته علیرضا پناهیان است که توسط انتشارات بیان معنوی و در سال 1391 روانه بازار شده است. قیمت این کتاب 105.000 ریال می‌باشد. این کتاب در چهار بخش تنظیم شده است: انتظار عامیانه، انتظار عالمانه، انتظار عارفانه، جوانی و انتظار.

سال پنجاهم.شماره2486