اشتباه کردم

کلید را در قفل چرخاندم، از صبح دلم شور می‌زد در را که باز کردم از همان لحظه‌ی اول چیزی در خانه برایم عادی نبود. کیفم را روی جاکفشی گذاشتم هنوز مقنعه‌ام را از سرم بیرون نیاورده بودم که چشمم به کشوی نیمه‌باز میز افتاد. به‌سمت میز رفتم کشو را کامل بیرون کشیدم، جای خالی جعبه‌ی کوچک مخملی بیشتر از هر چیزی توی ذوق می‌زد.
دست بردم داخل کشوی زیری حتماً همان‌جا بود چند بار زیر و رویش کردم، انگار آب شده بود و رفته بود داخل زمین.
سراسیمه به سراغ کمد اتاق خواب رفتم شاید احسان طلاها رو جابه‌جا کرده بود. در کمد نیمه‌باز بود. لباس‌ها کمی به‌هم ریخته بودند. قلبم تندتر زد. حدسم درست بود دزد به خانه زده بود مستأصل روی لبه‌ی تخت نشستم.
امام رضاعلیه‌السلام می‌فرمایند: «وَ حَرَّمَ السَّرِقَةَ لِمَا فِيهَا مِنْ فَسَادِ الْأَمْوَالِ وَ قَتْلِ النَّفْسِ لَوْ كَانَتْ مُبَاحَةً، وَلِمَا يَأْتِي فِي التَّغَاصُبِ مِنَ الْقَتْلِ وَ التَّنَازُعِ وَ التَّحَاسُدِ...؛ خداوند دزدی را حرام کرد؛ زیرا موجب تباهی اموال و، اگر مباح شمرده می‌شد، موجب کشته شدن انسان‌ها می‌شد و نیز غصب و تجاوز به حقوق یکدیگر، نزاع، دشمنی و حسادت را به دنبال می‌آورد...»
(شیخ صدوق، عیون أخبارالرضاعلیه‌السلام، ج ۲، باب «ما جاء عن الرضاعلیه‌السلام من‌العلل»)
  
چند دقیقه فقط به کمد نگاه کردم. ذهنم با سرعت زیادی شروع به مرور اتفاق‌های روزهای گذشته کرد؛ چه کسی به خانه آمده بود؟ چه کسی از جای طلاها خبر داشت؟ چه کسی می‌توانست بداند وقتی من سر کارم، خانه خالی است؟
ناگهان تصویر همسایه‌ی طبقه‌ی پایین جلوی چشمم آمد؛ همان مرد جوانی که مدتی بود اهالی ساختمان درباره‌اش حرف می‌زدند. چند بار دیده بودمش که حال و روز خوبی نداشت. می‌گفتند گرفتار اعتیاد شده و گاهی برای تهیه‌ی مواد، از این و آن پول قرض می‌گیرد. فکری مثل خوره به جانم افتاد نکند کار خودش باشد.
سعی کردم این فکر را کنار بزنم، اما هرچه بیشتر به ماجرا فکر می‌کردم، بیشتر برایم منطقی به نظر می‌رسید. چند روز قبل وقتی از خانه بیرون می‌رفتم، او جلوی ساختمان ایستاده بود. حتی یک بار هم از من پرسیده بود: «خانم، شما معمولاً تا چه ساعتی سر کارید؟»
آن روز سؤالش برایم عجیب نبود. حالا اما همان جمله را بارها در ذهنم تکرار می‌کردم باید به احسان خبر می‌دادم. وقتی فهمید طلاها نیستند، خودش را رساند. پلیس را خبر کردیم. مأموران آمدند، خانه را بررسی کردند و درباره رفت‌وآمدها و کسانی که احتمال داشت از محل طلاها خبر داشته باشند، سؤال کردند میان برزخی اسیر شده بودم وقتی مأمور پرسید: «کسی هست که بهش شک داشته باشید؟» چند ثانیه سکوت کردم آن طلاها تمام سرمایه‌ی ما برای خرید خانه بود دلم را به دریا زدم و اسم همسایه را آوردم.
احسان نگاهم کرد.
گفت: «مطمئنی؟»
گفتم: «نه... ولی بهش شک دارم.»
پیامبر اکرم‌صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ، فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ؛ از گمان بد بپرهیزید؛ زیرا گمان، دروغ‌ترین سخن است.»
(مصحیح بخاری، کتاب الأدب، حدیث ۶۰۶۶)
  
همین «شک دارم» کم‌کم در ذهنم تبدیل شد به «کار خودش بوده».روزهای بعد، رفتارم با آن همسایه عوض شد. اگر در راهرو می‌دیدمش، سلام کوتاهی می‌کردم و رد می‌شدم. اگر صدای قدم‌هایش را از پله‌ها می‌شنیدم، ناخودآگاه کیفم را محکم‌تر می‌گرفتم. حتماً کار خودش بود چه کسی از خالی بودن خانه‌ی ما خبر داشت با خودم می‌گفتم آدمی که گرفتار اعتیاد شده، وقتی به پول نیاز داشته باشد، ممکن است دست به هر کاری بزند.
چند روز گذشت. صبح یک روز تلفنم زنگ خورد. شماره‌ی کلانتری بود. گفتند برای پیگیری پرونده‌ی سرقت مراجعه کنم.
وقتی رسیدم، مأمور پرونده گفت: «دزد پیدا شده.»
از خوشحالی روی پا بند نبودم نفسم را با آسودگی بیرون دادم.
مردد پرسیدم: «همسایه‌مون؟»
مأمور مکث کوتاهی کرد و گفت: «نه. اصلاً اون نبوده.»
نگاهش کردم.
«پس کی بوده؟»
سرش را پایین انداخت و در حالی که چیزی در پرونده می‌نوشت گفت: «فردی که مدتی قبل برای تعمیرات به ساختمان رفت‌وآمد داشته، از فرصت استفاده کرده و سرقت را انجام داده. دوربین یکی از مغازه‌های اطراف، مسیر رفت‌وآمد او را ثبت کرده، بخشی از طلاها هم از مخفیگاهش پیدا شده.»
همه چیز روشن بود تمام خوشحالی‌ام یک‌باره به خجالت بدل شد. تمام راه برگشت، یک جمله در سرم می‌چرخید: «اصلاً کار اون نبوده.» باید حلالیت می‌گرفتم همین امروز.
 امام علی‌علیه‌السلام می‌فرمایند: «الْمَعْذِرَةُ بُرْهَانُ الْعَقْلِ؛ عذرخواهی، نشانه‌ی خردمندی است.»
(غررالحکم و دررالکلم)

سال شصت ویکم.شماره2965