قصری در حباب

دسته‌ای از موهای کنار سرش را برداشت و آن را در کش نازک قرمزرنگی پیچید. دست‌های کوچک ترانه را در دست‌های مردانه‌اش گذاشت. تهمینه که یشم و حسن‌یوسف‌ها را آب داده بود و با دستمال برگ‌شان را برق انداخته بود، چشمش به دست‌های محمد و ترانه افتاد. دوربین گوشی‌اش را روشن کرد، آن را افقی گرفت و چند ضربه زد که در قاب گوشی فقط آن دو دست باشد، آن هم از نزدیک.
دانه‌ی درشت اشک، تصویری را که می‌دید تارتر کرد. محمد دست‌های ترانه را بوسید و رو به تهمینه کرد: «خانومی بازم که داری بهونه می‌گیری! سه ماه نشده، میاین پیش خودم»
تهمینه سرش را بلند نکرد. شاید از چشم‌های محمد فرار می‌کرد. به قاب‌های روی دیوار خیره شد. عکس‌های سه در چهار محمد در گوشه‌ی قاب‌ها بود و بالای سرش چند ستاره‌ی طلایی و مهر و امضای نهادها و کشورهای مختلف می‌درخشید. نگاهش روی عنوان «مخترع برتر» مانده بود. کنار محمد نشست. همیشه وقتی نمی‌خواست یا نمی‌توانست کلمه‌ای پیدا کند، نخ‌های قالی را می‌کند و با انگشتش رویشان طرحی می‌کشید. محمد اما در چشم‌های تهمینه آرزوهای خودش را می‌دید. هر دو با هم به ماشین آهنی داخل کمد نگاه کردند. ماشین فرمان نداشت. کاپوتش کشیده‌تر از ماشین‌های عادی بود. این همان ماشین برقی‌ای بود که درست روز عقدشان، اختراعش ثبت شد. داشتند در نگاه هم یک بار دیگر همه راه‌ها را با هم مرور می‌کردند تا مطمئن شوند، همه‌ی راه‌ها به همان‌جا، به یک هفته‌ی بعد، به چمدان و به خداحافظی می‌رسد؟
ترانه روی پای محمد با دهانی نیمه‌باز خوابش برده بود. تهمینه بالشت صورتی‌اش را روی زمین گذاشت. محمد اما بالشت را روی پای خودش گذاشت. می‌خواست ترانه روی پای خودش بخوابد، حتی تا صبح. کارهایش را کرده بود. بیش‌تر خانه بود. در این هفت سال فقط وقتی تهمینه با خانواده‌اش پنج روز به کربلا رفته بود، از هم دور افتاده بودند و غیر از آن هیچ‌وقت.
به چشم‌های هم نگاه کردند. محمد وقتی شمار فکرها در سرش از هزار هم می‌گذشت دیگر پلک نمی‌زد. می‌خواستند در چشم‌های هم حقیقت را پیدا کنند. محمد راست می‌گفت یا حق با تهمینه بود؟ سفرشان را شروع کردند و هر دو سوار ماشین زمان شدند.
یادش آمد، تهمینه روسری سبز بر سر داشت. می‌خواست نشریه‌ی دانشگاه‌شان را چاپ کند و محمد آن روز مدال طلای سومین اختراعش را بر گردن انداخته بود و همان روز اولین باری بود که هم را می‌دیدند و فکر نمی‌کردند کار یک مصاحبه‌ی ساده به آشنایی چند ماهه و بعد هم ازدواج برسد. آدم‌هایی که تا آن موقع چهره‌هایشان را در تلویزیون دیده بودند، در کنارشان ایستاده بودند، مقابل چشم‌شان.
محمد لوح و مدالش را از دست همان‌ها گرفت. فکر می‌کرد دست کم تا پنج سال دیگر کارخانه‌ها و خودروسازی دوره‌اش می‌کنند و برای تولید انبوه اختراعاتش با هم مسابقه می‌گذارند. فکر می‌کرد بعد از چند سال خودش هم تولیدکننده می‌شود و آن‌قدر جیبش پر می‌شود که جز مقاله و جلسه و ساختن به چیز دیگری فکر نمی‌کند.
یادش آمد تهمینه النگویش را جلوی آینه گذاشت. تراش‌های النگو زیر نور مهتابی رو به آینه بیش‌تر می‌درخشید. محمد گفته بود که باز هم به سراغ‌شان می‌رود. آن‌ها قول داده‌اند بودجه‌ی ساخت آن دوربین کوچک هوایی را بدهند. با هم مرور کردند که نیمی از پول رهن‌شان هم برای ساختنش، از صاحب‌خانه گرفتند. هر چه پیش می‌رفتند، مسیر باریک‌تر می‌شد. انگار با هم از کنار دره‌‌ای ‌عمیق و راهی باریک و پر پیچ و خم می‌گذشتند. باید از آن خانه بلند می‌شدند. باز هم ثبت یک اختراع دیگر. یک لوح طلایی دیگر در کنار قاب‌های دیگر به دیوار آویزان شد. آن‌ها خیال می‌کردند، نکند محمد برایشان داستان می‌نویسد و خیال می‌بافد که برایش دست می‌زنند و مدالی گردنش می‌اندازند اما در دنیای واقعی دیگر او را نمی‌شناسند و برای راه افتادن ماشین بی‌سرنشین و به پرواز آمدن دوربینی که از پروانه هم کمی کوچک‌تر است، دست به جیب نمی‌شوند.
یادشان افتاد شش ماه دیگر باید خانه را خالی‌ کنند. موهای سیاه جلوی سر محمد جوگندمی می‌شد و جوگندمی‌هایش سفیدتر‌.
اتاق‌هایی که ساعت‌ها پشت درش نشسته بود و امضاهایی که گرفته بود در سرش دور برمی‌داشت. به اتاقش برگشته بود؛ همان پناهگاه همیشگی که پر از باتری و سیم و آهن بود. اتاق برای خودش بود. توری پشت پنجره جرم گرفته بود و قهوه‌ای شده بود. تراشه‌های چوب، آهن و سوختن و بخار کردن محلول‌هایی که محمد درست می‌کرد، هوای آن‌جا را از بقیه خانه جدا می‌کرد. لباس کار سفیدش پر از لکه‌های زرد و قهوه‌ای و سیاه بود. لباس را برداشت. برایش پیام آمده بود. در دلش برزخی بود؛ میان ابروهای نازک ترانه و چشم‌های گرد معصومش با درهای جدید دنیایی که فقط یک ساعت بود به رویش باز شده بود، تاب می‌خورد. همه چیز با جزئیات از جلوی چشم‌هاش می‌گذشت. سرش را با دو دستش گرفته بود و همه چیز مثل نگاتیوهای قدیمی از جلوی چشمش می‌گذشت. رگ پاهاش گرفته بود. منشی گفته بود خیلی‌ها تا سه ماه هم منتظر مانده‌اند. شره‌های عرق لباسش را به تنش چسبانده بود. به اتاق مدیر که رفت، نرمی و براقی صندلی‌های چوبی، برعکس صندلی‌های بیرون که چوبی و خراش‌دار و تیز بودند و آن میز بزرگ و کولر گازی که دهنه‌اش به بهشت می‌رسید، او را به دنیای دیگری کشانده بود.
محمد نشست. پرونده، طرح و مدارک ثبت اختراعش را برای هزارمین بار روی میز گذاشت. مرد حتی به چشم‌های منتظر محمد نگاهی نکرد و همان‌طور که چیزی در دهانش جنب می‌خورد و میان دندان‌ها و سقش می‌چرخید و فنجان چای را در دهانش سرریز کرده بود، نیم نگاهی هم به پرونده محمد انداخت؛ نیم‌نگاهی سست و بی‌رنگ. رد چسبناک دست‌هاش روی پرونده ماند. ضربی روی میز گرفت:
ـ فقط وزارت‌خونه! این بودجه‌های کلون، از بالا سُر می‌خوره پایین.
اگه قرار باشه هر کاری ثبت اختراع می‌شه، این‌قدر بودجه بخوره، باید یه خزانه جدا واسه هر بچه محصلی کنار بذارن.
یاد حواله ماشینش افتاد. فروخته بود تا ماشین‌ نخ‌ریسی با طراحی هوش مصنوعی را بسازد. یاد تمام وام‌ها و پس‌اندازهاش افتاد. در این میان برق چشم دانش‌جوهای ترم اولی و پیام‌هایی که براش می‌فرستادند و می‌خواستند در رویاهایشان استادی مثل او باشند هم در سرش می‌چرخید. ذهنش جورچینی شده بود که هر تکه را کنار هم می‌گذاشت، نقش مشخصی از آن ساخته نمی‌شد.
برایش پیام آمده بود. طرحش را قبول کرده بودند. دعوت‌نامه بود. می‌دانست می‌تواند تولید انبوهش را شروع کند اما در جایی که زمین و هوایش از چشم‌های ترانه و لبخند تهمینه خیلی دور بود. جایی درست آن‌طرف کره‌ی زمین که بیش‌تر سال هوا سرد بود.
دوباره چشم‌هایشان رو به هم تابید. تهمینه و محمد ادامه‌ی ماجرایشان را با هم دنبال می‌کردند. فکر کرده بودند راهی نمانده است، با خودشان گفته بودند، شاید شش ماه، نه ماه یا یک سال از هم دور می‌مانند تا محمد آن‌ها را هم با خودش ببرد. نصف پول پیش خانه را برداشته بودند و محمد با نصف دیگرش کارهای رفتنش را جور کرده بود. باید به خانه‌ی پدر و مادر محمد می‌رفتند. طبقه‌ی بالا می‌نشستند تا به وقتش بروند پیش محمد.
کارتون‌ها را روی هم چیده بودند.
روی کارتونی که با ماژیک سیاه، نوشته بود شکستنی، گوشی محمد بود که‌ برایش پیام آمده بود، یک هفته بعد، سی‌ام خرداد، ساعت هشت شب پروازش آماده است تا او را به سرزمینی دور و ناشناخته ببرد.
شب را رفته بودند خانه‌ی پدر و مادر محمد. می‌خواستند بسته‌های سبز رنگ عیدی و شکلات را در هم بپیچند و توی سبد تزئین شده با ربان سبز بگذارند. پنج‌شنبه بود و تا نیمه‌های شب بیدار ماندند. کنار سبدها و عیدی‌ها و تورهای سبز خواب‌شان برد. خانه‌ی پدر و مادر چند خیابان با آن‌ها فاصله داشت. چشم‌هایشان هم رفته بود که با خیزش زهرآلود صدایی از جا کنده شدند. می‌لرزیدند. لب‌های سفیدشان و مردمک‌های درشت‌شان. هنوز نفهمیده بودند زلزله بود یا آتش‌فشانی آن‌ها را بلعیده. گرما در بدن‌شان تنوره می‌کشید و سرما دست و پاهایشان را یخ کرده بود. آفتاب طلوع کرده بود و رگه‌ی نارنجی‌اش روی دیوار پهن شد. خط نازک آفتاب که روی دیوار افتاد، خبرها به سرعت نور دست به دست می‌شد و همه‌ی خانه‌ها، کوچه‌ها و شهرها و ایران را در برمی‌گرفت. خبر با خودش خنجری داشت که در قلب‌ها فرو می‌رفت. عید بود اما اول صبح، نواری سیاه رنگ کنج قاب تلویزیون نشسته بود و نواری سیاه رنگ کنار عکس آدم‌هایی که تا همین دیشب نفس می‌کشیدند و خواب را از چشم بی‌وطن‌ها و آدم‌خوارها ربوده بودند.
اسم‌ها خیلی آشنا بود. اسم‌ها دور نبود. همسایه‌ی طبقه بالای محمد هم جزو همین آدم‌ها بود. دور ساختمان‌شان نوار زردرنگی کشیده بودند. آتش‌نشان‌ها آن بالا بودند. پنجره‌شان شکسته بود. از پایین پیدا بود موج انفجار به خانه‌ی آن‌ها هم رحم نکرده است. درشان از جا کنده شده بود و ماشین، آهن، چوب و سازه‌های اتاق کار محمد، مثل دست و پای عروسکی پلاستیکی تکه پاره شده بود.
باز حرف‌ها در سرش ضرب برداشت. درست شنیده بود. آن‌ها، همان سرزمینی که محمد را دعوت کرده بود و برای تمام آرزوهایش به او چراغ سبز نشان داده بود، در کنار امواج انفجار ایستاده بود و از این‌همه ویرانی و خون و آوارگی تمام‌قد، حمایت کرده بود. چیزی درونش تکان خورده بود. می‌گفتند از راه زمین می‌تواند به ترکیه برود و از آسمان آن‌جا به آن سرزمین دوردست. نمی‌دانست چرا، اما یاد آن روزی افتاد که داشت به سفر می‌رفت و تو راه ترمینال، پسرکی کوله‌ی دختری را گرفته بود و زانوهای دخترک روی زمین کشیده می‌شد. محمد با پسرک چاقو بدست گل‌آویز شده بود و دستش بریده بود و اتوبوسش رفته بود اما بی‌تفاوت از کنار دخترک در تاریکی ترمینال نگذشته بود.
به خانه که برگشت ترانه را محکم بغل گرفت. موهایش را چند دسته کرد. دسته‌ی نازک موهای خرمایی رنگ را در کشی سبز و سرخ و سفید می‌گذاشت.
فکر می‌کرد هنوز هم می‌تواند پشت در تمام اتاق‌ها بنشیند تا دوربینش را در آسمان همین سرزمین به پرواز دربیاورد. به اتاق مخروبه‌اش فکر می‌کرد و فرش قرمز سرزمینی که در کنار ویرانی‌ها ایستاده بود و از آن دفاع می‌کرد.
خوابش می‌آمد. خسته بود. هزار دنیا در سرش چرخیده بود. می‌خواست بیدار که شد همه‌ی آرزوهایش را بین همین مردم و در آسمان و زمین همین سرزمین محکم در آغوش بگیرد.

سال شصت ویکم.شماره2964