صبح زود تصمیم میگیری مقاله بنویسی یا ورزش کنی، اما نمیتوانید از تخت بلند شوید. برنامهی روزانهات را از شب قبل مینویسی، از صبح میری داخل اینستاگرام و بقیه کارهای مهم نوشته شدهات را فراموش میکنی. با خودت قرار میذاری از امشب 5 صفحه کتاب بخونی، اما نمیخونی و بهخاطر انجام ندادنش احساس گناه میکنی. به نظر میرسد این چرخهها هرگز به پایان نمیرسند، درست است؟ در تمام این مدت احساس خستگی، سرخوردگی و شک و تردید دارید و گاهی اوقات حس میکنید که در چالهای بیانتها از تاریکی و ناامیدی افتادهاید.
زهرا خالقی محمدی

آیا ما با انگیزه یا بیانگیزه به دنیا آمدهایم؟ انگیزه داشتن اکتسابی است یا ارثی؟
انگیزه دادن به خود را نمیتوان یک مهارت ذاتی در نظر گرفت بلکه یک مهارت فردی اکتسابی است که قابلیت کسب و تقویت دارد. به همین علت نباید دست روی دست بگذارید و برای تقویت انگیزهی خود به دیگران وابسته باشید. البته انگیزه گرفتن از دیگران موضوع بدی نیست و به موقع هم مؤثر واقع میشود، ولی نکتهی مهم این است که دیگران همواره امکان انگیزه دادن به ما را ندارند. بعضیها باانگیزه هستند. بعضیها بیانگیزه هستند. برخی هم، انگیزه داشتهاند و اکنون انگیزهشان را از دست دادهاند. اما مهارت خودانگیزی یک پیام مهم در خود دارد: انگیزه دادن به خود هم مانند بسیاری از رفتارهای دیگر، یک مهارت است و هر یک از ما میتوانیم ـ لااقل تا حدی ـ این مهارت را در خود بهبود دهیم و تقویت کنیم. مهارت خودانگیزی، همچنانکه از نامش پیداست، به معنای مهارت در برانگیختن خود و ایجاد انگیزه در خود برای حرکت کردن بهسمت جلوست. اینکه ما بتوانیم انرژی و قوای محرک لازم برای اقدام کردن، یادگیری، رشد و حرکت را ایجاد و تأمین کنیم و مورد استفاده قرار دهیم.
در چه شرایطی، مهارت خودانگیزی برای من اهمیت پیدا میکند؟
اگر موفقیت و رشد (بیشتر از متوسط جامعه)، یکی از نیازها و دغدغهها و هدفهای شماست. اگر تجربهی شکست داشتهاید یا دست به کارها و تلاشهایی میزنید که بههرحال، شکست خوردن هم بخشی از مسیر آنهاست. در صورتی که احساس میکنید هدفهای بزرگ و ارزشمندی دارید، اما ظاهرا در مسیر زندگی به آنها نزدیک نمیشوید (یا تاکنون نزدیک نشدهاید)، اگر در محیطی کار یا زندگی میکنید که نظارت مستقیم دائمی بر شما وجود ندارد، اگر به کارآفرینی و ایجاد کسبوکار جدید فکر میکنی. اگر در مسیری حرکت میکنید که نخستین دستاوردها با شما فاصلهی زیادی دارند و ممکن است در میانهی راه، انگیزه و توان خود را از دست بدهید.
چرا باید خودانگیزشی را بیاموزیم؟
♦بدون خودانگیزشی، اهداف تنظیم نمیشوند.
♦ بدون خودانگیزشی، هیچ برنامهای ایجاد نمیشود.
♦بدون خودانگیزشی، ریسکپذیری هم وجود ندارد.
♦ بدون خودانگیزشی، خوشبینی وجود ندارد.
♦بدون خودانگیزشی، دیگران همواره متهماند.
شخص باانگیزه، میداند که تنها خود او مسئول موفقیتها و شکستهایش است. فرد بیانگیزه، مرتب دیگران را مسبب شکستهایش میداند بنابراین، هیچوقت نمیتواند به عقب برگردد و ایراد کارش را متوجه شود.
♦بدون خودانگیزشی، مسیری برای دنبال کردن نخواهد بود.
♦بدون خودانگیزشی، اعتمادبهنفس هم نخواهد بود.
♦ بدون خودانگیزشی، هیچ اشتیاقی وجود ندارد.
♦بدون خودانگیزشی، تمرکز وجود ندارد.
♦بدون خودانگیزشی، فرصتها از دست میروند.
چگونه به خودمان انگیزه دهیم؟
با انگیزه دادن به خود در هر موقعیتی که باشید، یاد خواهید گرفت و رشد خواهید کرد. به همین دلیل است که برای رسیدن به اهداف، رؤیاها و موفقیت، باید در سفر زندگیتان همیشه انگیزه داشته باشید وگرنه باید فاتحه زندگی خودتان را بخوانید.
1.فقط شروع کنید
آیا شما هم از شنیدن این جمله خسته شدهاید؟ بهتر است بدانید دلیلی دارد که همهی ما آن را میلیونها بار شنیدهایم. این جمله میتواند معجزه کند! همیشه نیازی نیست که برای استدلال انجام کاری، متوسل به احساسات خود شوید یا دلیل انجام یک کار را منطقی توضیح دهید. همانطور که مارک تواین نویسنده مشهور گفته: «راز پیشرفت و جلو افتادن این است که کاری را شروع کنید.»
2.وظایف را به مراحل کوچک تقسیم کنید
گاهی اوقات سادهترین کارهایی که بهخوبی انجام میشوند، بهترین بهروری در عملکرد را بهدنبال دارند.
به یاد داشته باشید که شما نمیتوانید همهی کارها را همزمان انجام دهید؛ به همین دلیل است که کارهای بزرگ با مجموعهای از کارهای کوچک انجام میشوند. تمام کارهایی که باید انجام دهید را روی یک کاغذ بنویسید. سپس همه مراحل انجام آن را یادداشت کنید. در نهایت همهی کارها، بهجز آن کاری که انجام میدهید را نادیده بگیرید. هنگامی که روال کار دستتان آمد، ادامه کار بعدی برایتان آسانتر خواهد شد.
3. سازنده باشید
از خود بپرسید: «چرا من این اشتباه را کردم؟ چگونه میتوانم از اشتباه مشابه در آینده جلوگیری کنم؟» اگر این کار را انجام دهید و به آنچه آموختهاید عمل کنید، مطمئن باشید که اشتباهات را به فرصت تبدیل میکنید. ما باید بپذیریم که همیشه تصمیمات درستی نمیگیریم؛ ما گاهی اوقات کاری را خراب میکنیم و باید درک کنیم که شکست نقطه مقابل موفقیت نیست بلکه بخشی از موفقیت است. امروزه سریعترین راه برای رسیدن به موفقیت، شکستهای سریع است؛ به خود افتخار کنید که زودتر از بقیه به درکی خوبی از موفقیت رسیدهاید.
4.لیست کارهایی که باید انجام دهید را کاهش دهید
لیست کارهایی که باید انجام دهیم، میتواند به ما در سازماندهی وظایف و تمرکز بر موارد مهم و کاهش استرس کاری کمک کند. بااینحال این لیست گاهی اوقات آنچنان میتواند بر ما غلبه کند و فکر ما را به خود مشغول نماید که در نهایت حتی انجام خیلی از کارهای ساده را به تعویق بیاندازیم. لیست کارهای خود را بهاندازهی قابل کنترلتری کاهش دهید.
هر روز بیش از ۳ کار را در لیست کارهای جدید خود تنظیم نکنید؛ سپس همهی موارد را بهجز مورد اول نادیده بگیرید. ممکن است متوجه شوید که با گذشت زمان، میتوانید لیست طولانیتری از کارها را انجام دهید.
5. به خودتان، چرای خود را یادآوری کنید
شریل سندبرگ، مدیر عامل فیسبوک میگوید: «انگیزهی ناشی از کار روی چیزهایی است که ما به آنها اهمیت میدهیم. چند لحظه وقت بگذارید و سه دلیل را بنویسید که میخواهید انگیزهای برای انجام کارها پیدا کنید. آیا میخواهید تناسب اندام خود را بهبود بخشید، تحصیل کنید، در هزینه خود صرفهجویی کنید یا یک کسبوکار راهاندازی کنید؟ چرا؟»
تا زمانی که پاسخی پیدا نکردهاید که به شما کمک کند تا باانگیزه بمانید، بهدنبال پاسخ چراییهای خود باشید.
6.حواسپرتیهایتان را بیرحمانه حذف کنید
حواسپرتی دشمن تمرکز است. اگر میخواهید انگیزه داشته باشید، باید حواسپرتیها را از بین ببرید. همانطور که سرمایهگذار میلیاردر وارن بافت گفت: «تفاوت بین افراد موفق و افراد بسیار موفق این است که افراد بسیار موفق تقریبا به همهچیز نه میگویند. بنابراین برای تمرکز روی کارتان، تلفن همراه خود را خاموش کرده و در اتاق دیگری بگذارید و در را ببندید. موسیقی را قطع کنید و سایر برنامههای مزاحم را حذف کنید. به خود یادآوری کنید که خودتان را مجازات نمیکنید بلکه فقط بر اهداف خود تمرکز کردهاید. سپس به آن چیزی فکر کنید که واقعا در درازمدت به آن خواهید رسید.
7. مرتب باشید و موارد غیر ضروری را از مکانهای نامرتب یا شلوغ حذف کنید
آیا تابهحال عبارت فضای مرتب، ذهن مرتب را شنیدهاید؟ محیط شما چگونه است؟ آیا مرتب و تمیز است؟ یا آشفته و درهم و برهم؟ از بیرون نگاه کنید. محیطی ایجاد نمایید که تمیزی و مرتب بودن آن محیط به شما کمک میکند انگیزه خود را حفظ کنید. اگر نمیتوانید کف اتاق خواب خود را ببینید و میز شما طوری به نظر میرسد که انگار چیزی روی آن منفجر شده است، ایجاد انگیزه در خود بسیار دشوارتر میشود. باید بدانید منضبط بودن در زندگی شخصی و کاری میتواند مسیر رسیدن به موفقیت را هموارتر سازد، پس باید آن را جدی بگیرید. اگر بتوانید خودتان را صرف نظر از علاقمند بودن یا نبودن به یک کاری، مجبور به انجام آن بکنید، میتوانید شاهد افزایش انضباط فردی در زندگی و کارتان باشید.
8. ورودیهای خود را تغییر دهید
شما این ضربالمثل را شنیدهاید که شما چیزی هستید که میخورید، ما هر روز مقدار زیادی از چیزها را مصرف میکنیم: غذا، موسیقی، پادکست، تلویزیون، رسانههای اجتماعی و… بنابراین اگر بهعلت روزمرگی، انگیزه دادن به خودتان کمی دشوارتر شده است، کمی مسائل را با هم مخلوط کنید. به پادکستهای انگیزشی گوش دهید، کتابی که میدانید شما را در مسیرتان مستحکمتر میکند بخوانید، یا چند ویدیوی الهامبخش تماشا کنید.
9. از دوستان و خانواده خود کمک بخواهید
با بیان اهداف خود با صدای بلند برای شخص دیگر، میتوانید به آنها بگویید که نظر آنها برای شما خیلی مهم است. به علاوه اگر بدانید که کسی پیشرفت شما را دنبال میکند و پیشرفت شما برای او هم مهم است، احتمالا تلاش بیشتری خواهید کرد. البته هشدار میدهیم که اهداف خود را با هر کسی به اشتراک نگذارید و در انتخاب فرد مورد نظر دقت لازم را به خرج بدهید!
10.افراد الهامبخشی که به شما انگیزه میدهند را دنبال کنید
افراد الهامبخش زیادی وجود دارند که میتوانند به شما انگیزه دهند. آیا کارآفرین، معلم، موسیقیدان یا سیاستمداری وجود دارد که به نظر شما الهامبخش باشد؟ شما میتوانید بررسی کنید و ببینید که چگونه آن افرادی که شما تحسینشان میکنید باانگیزه باقی میمانند. سپس همانها را در زندگی خود به کار بگیرید.
سقراط فیلسوف یونانی باستان گفته است: «افراد باهوش از همهچیز و همهکس یاد میگیرند، انسانهای معمولی از تجربیات خود، و احمقها همیشه همه جوابها را دارند.»
11.قدرت و پتانسیل خود را به یاد آورید
به این موضوع شک نکنید که شما قدرتمند هستید و پتانسیل عظیمی دارید. ممکن است گاهی اوقات این احساس را نداشته باشید و حتی ممکن است احساس کنید که گوینده این جمله یک فرد احمق است، اما واقعیت دارد.
شایعترین دلیلی که مردم قدرت خود را نادیده میگیرند این است که فکر میکنند هیچ قدرتی ندارند. بنابراین لطفا یک لحظه وقت بگذارید و سعی کنید با قدرت و توانایی درونی خود ارتباط برقرار کنید! شما لایق بهترینها هستید؛ تصور کنید که به هر چیزی که میخواهید، میتوانید برسید. بیحرکت بمانید… سپس به آن صدای آرام درون خودتان گوش فرا دهید که میگوید: شما میتوانید این کار را انجام دهید. هیچ غیر ممکنی وجود ندارد.
7 جملهی انگیزشی
با انگیزه بودن هیچ هزینهای برایتان ندارد اما میتواند همه چیز را برای شما فراهم کند.
رؤیاهای خودتان را بسازید، در غیر این صورت فرد دیگری شما را برای ساختن رؤیایش به کار خواهد گرفت.
اگر شکست بخورید ممکن است ناامید شوید، اما اگر تلاش نکنید قطعا شکست میخورید.
هیچ چیز غیرممکن (impossible) نیست، این کلمه خودش میگوید من ممکن هستم (I’m possible).
دارنهاردی: موفقیتهای بزرگ حاصل تلاشهای کوچک روزانه است.
امروز کارهایی را انجام میدهم که دیگران حاضر نیستند انجام دهند تا فردا کارهایی را انجام دهم که دیگران قادر نیستند انجام دهند.
جهانی که خودمان ساختهایم، نتیجهی تفکراتمان است! نمیتوان دنیا را بدون تغییر طرز فکرمان، متحول کنیم.
تمرین: اگر بخواهی از امروز خودانگیزشیات را تقویت کنی، لیست تهیه کن که به ترتیب چه کارهایی انجام میدهی؟
سال پنجاه وهشتم.شماره2849