عصای پیری

صورتش از درد مچاله شد. چند روزی بود که این درد آزارش می‌داد. چند نفس عمیق کشید، دستش را به دیوار گرفت و از جایش بلند شد. خانه هنوز در سکوت صبحگاهی فرو رفته بود و نور کم‌رنگی از لای پرده به داخل اتاق می‌تابید. باید صبحانه‌ی بچه‌ها را آماده می‌کرد. هنوز درد تمام نشده بود، ولی می‌دانست تا زایمان فرصت زیادی دارد. دستش را چند لحظه روی شکمش گذاشت و نفس عمیقی کشید. آرام مهسا را صدا کرد. دلش نمی‌خواست آرمان بیدار شود؛ توان این‌که بخواهد بغلش کند و طول و عرض اتاق را راه برود تا دوباره خوابش ببرد را نداشت.
مهسا در رختخوابش نشست و چشمانش را مالید و زیر لب شروع کرد به غرغر کردن.
ـ من خوابم میاد، چرا یه روز نمی‌ذاری بخوابم؟ من نخوام سواد یاد بگیرم، باید کی رو ببینم؟
لبخند روی لبانش نشست. خودش هم وقتی کلاس اول بود، همین حرف‌ها را تحویل مادرش می‌داد. نگاه کوتاهی به دخترش کرد. موهایش روی صورتش ریخته بود و هنوز خواب از سرش نپریده بود. انگار همین چند سال پیش بود که خودش هم صبح‌های مدرسه را با همین غرغرها شروع می‌کرد.
پیامبر اکرم‌صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «إِذَا حَمَلَتِ الْمَرْأَةُ كَانَتْ بِمَنْزِلَةِ الصَّائِمِ الْقَائِمِ الْمُجَاهِدِ بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ...؛ هنگامی که زن باردار می‌شود، در جایگاه روزه‌دارِ شب‌زنده‌دار و مجاهدی است که با جان و مال خود در راه خدا جهاد می‌کند. هنگامی که فرزندش را به دنیا می‌آورد، پاداشی دارد که عظمت آن را کسی نمی‌داند؛ و هنگامی که به فرزندش شیر می‌دهد، در برابر هر بار مکیدن، پاداش آزاد کردن بنده‌ای از فرزندان اسماعیل را دارد...»
(الأمالی، شیخ صدوق، مجلس ۶۴، حدیث ۷، ص ۴۱۱)
  
مهسا بالأخره رفته بود. استکان‌ها را آب کشید و در آبچکان گذاشت. صدای برخورد آرام استکان‌ها با هم در فضای کوچک آشپزخانه پیچید. دست به کمرش گرفت. انگار بچه هم بیدار شده بود و با تمام توانش لگد می‌زد. لبخندی روی لبانش نشست. همین تکان‌های کوچک، خستگی و درد را برای چند لحظه از یادش می‌برد. آرمان هنوز خواب بود. نگاهی به چهره‌ی معصومش انداخت. صورتش آرام بود و دست کوچکش کنار صورتش جمع شده بود.
هنوز بالای سر آرمان ایستاده بود که تقه‌ای به در خورد. آه از نهادش بلند شد. حتماً منصوره بود. در را که باز کرد، منصوره با لبخندی بزرگ پشت در ایستاده بود و کاسه‌ی خالی آش را که با نبات پر کرده بود، به‌سمتش گرفت.
ـ سلام معصومه جون، خوبی؟ دستت درد نکنه، خیلی آش خوشمزه‌ای بود. هر قاشقی که خوردم، گفتم این معصومه چطوری با این وضعیت و دوتا بچه وقت می‌کنه غذا بپزه، چه برسه آش به این خوشمزگی.
یک‌ریز و پشت سر هم حرف می‌زد.
ـ معصومه، من جای تو خسته می‌شم. گاهی دلم می‌خواد بیام کمکت ‌ها، ولی... ولش کن اصلاً. من که حوصله‌اش رو ندارم اصلاً. بچه چیه؟ به خدا فکر می‌کنم یکی بخواد آویزون من باشه، تو حوصله‌ات خوب. پولشم آخه... ببین مجبوری مهسا رو بفرستی مدرسه‌ی دولتی.
معصومه چیزی نگفت. فقط کاسه را از دستش گرفت و گوشه‌ای از آشپزخانه گذاشت. به این حرف‌ها عادت کرده بود. کار هر روزش همین بود؛ می‌آمد دم در خانه و آیه‌ی یأس می‌خواند و می‌رفت. گاهی دلش می‌خواست جوابش را بدهد، اما منصوره آن‌قدر پشت سر هم حرف می‌زد که مجالی برای جواب دادن باقی نمی‌گذاشت.
چشمش برای لحظه‌ای به آرمان افتاد. پسر هنوز خواب بود. نگاهش روی صورت او ماند و بعد به شکمش برگشت. شاید منصوره حق داشت که خسته شود؛ اما خودش نمی‌توانست تصور کند خانه‌ای بدون صدای بچه‌ها چه شکلی است.
پیامبر گرامی اسلام‌صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌فرمایند: «مِنْ سَعَادَةِ الرَّجُلِ الْوَلَدُ الصَّالِحُ؛ از سعادت و خوشبختی انسان، داشتن فرزند صالح است.»
(الکافی، شیخ کلینی، ج 6، ص 3)
  
آرمان را محکم به سینه‌اش چسباند. شیرین‌زبانی‌هایش دلش را آب می‌کرد. دست‌های کوچکش را دور گردنش حلقه کرده بود و سرش را روی شانه‌ی مادر گذاشته بود. یقه‌ی لباس را با احتیاط از سرش رد کرد. دکمه‌های لباس خودش را هم بست. باید می‌رفتند مدرسه دنبال مهسا.
راه افتادند. هوا آرام بود و کوچه کم‌کم شلوغ می‌شد. هنوز تا تعطیل شدن مدرسه وقت بود. آرمان با دست تاب و سرسره را نشانش می‌داد و هر بار با هیجان چیزی می‌گفت. راه کج کردند، وارد پارک شدند. صدای بچه‌هایی که بازی می‌کردند از گوشه و کنار پارک به گوش می‌رسید. چند مادر روی نیمکت‌ها نشسته بودند و مراقب بچه‌هایشان بودند.
نفسش گرفت. روی نزدیک‌ترین صندلی نشست تا نفسی تازه کند. دستش را روی شکمش گذاشت و چند لحظه چشم‌هایش را بست. حواسش به آرمان بود که صدایی گفت: «خدا حفظشون کنه برات.»
سر چرخاند. زن سن‌وسالی داشت، موقر بود و خوش‌پوش. لبخندی زد و تشکر کرد. زن چند لحظه به آرمان نگاه کرد و بعد چشم‌هایش را به بچه‌های دیگری که در پارک بازی می‌کردند، دوخت.
ـ من الان باید نوه‌هامو می‌آوردم پارک، ولی... انتخاب خودم بود. الان پشیمونم. خیلی تنهام، خیلی...
معصومه چیزی نگفت. زن دست‌هایش را روی کیفش گذاشته بود و آرام به روبرو نگاه می‌کرد. صدایش وقتی از تنهایی حرف می‌زد، دیگر شبیه صدای کسی نبود که فقط می‌خواهد با یک غریبه هم‌صحبت شود.
نمی‌دانست چرا زن این حرف‌ها را به او می‌زند. شاید از تنهایی دنبال گوشی بود که حرف‌هایش را بشنود. ناخودآگاه یاد منصوره افتاد. کاش اینجا بود و حرف‌های زن را می‌شنید. شاید حالا می‌فهمید چیزی که از دور سخت و خسته‌کننده به نظر می‌رسد، گاهی همان چیزی است که آدم در سال‌های بعد بیشتر از هر چیز به آن احتیاج پیدا می‌کند.
امام صادق‌علیه‌السلام می‌فرمایند: «إِنَّ أَبِي قَدْ كَبِرَ جِدّاً وَضَعُفَ، فَنَحْمِلُهُ إِذَا ذَهَبَ إِلَى الْحَاجَةِ، فَقَالَ: إِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَلِيَ ذَلِكَ مِنْهُ فَافْعَلْ، وَلَقِّنْهُ بِيَدِكَ، فَإِنَّهُ جَنَّةٌ لَكَ غَداً؛ راوی می‌گوید: به امام صادق‌علیه‌السلام عرض کردم: «پدرم بسیار پیر و ناتوان شده است و وقتی برای رفع حاجت می‌رود، او را حمل می‌کنیم.» حضرت فرمودند: «اگر می‌توانی خودت این کار را برای او انجام دهی، انجام بده و با دست خود به او غذا بده؛ زیرا این کار فردای قیامت برای تو بهشت است.»

سال شصت و یکم.شماره2963