اختلال در عملکرد غدهی تیروئید میتواند باعث بینظمیهای قاعدگی، خونریزی شدید یا حتی ناباروری شود. پژوهشها نشان میدهد که هم کمکاری و هم پرکاری تیروئید، از طریق تأثیر بر هورمونهای جنسی، مستقیماً بر تخمدانها و چرخه قاعدگی اثر میگذارند.
اختلال در عملکرد غدهی تیروئید میتواند باعث بینظمیهای قاعدگی، خونریزی شدید یا حتی ناباروری شود. پژوهشها نشان میدهد که هم کمکاری و هم پرکاری تیروئید، از طریق تأثیر بر هورمونهای جنسی، مستقیماً بر تخمدانها و چرخه قاعدگی اثر میگذارند.
به گزارش سلامتنیوز، غدهی تیروئید، غدهای کوچک به شکل پروانه در جلوی گردن است که نقش حیاتی در تنظیم متابولیسم و تعادل هورمونی بدن دارد. این غده با تأثیر مستقیم بر تخمدانها و غیرمستقیم بر پروتئین حامل هورمونهای جنسی (SHBG)، بر چرخهی قاعدگی زنان اثر میگذارد.
بههمریختگی در عملکرد تیروئید چه کمکاری و چه پرکاری میتواند منجر به بینظمیهای قاعدگی و تغییرات باروری شود. اگر قاعدگیهای غیرعادی، تاخیر، یا خونریزیهای شدید دارید، لازم است آزمایش تیروئید انجام دهید.
کمکاری تیروئید
در کمکاری تیروئید، بدن بهاندازهی کافی هورمون تیروئید تولید نمیکند. این وضعیت میتواند باعث مشکلات زیر شود:
قاعدگیهای سنگین و طولانی: از شایعترین علائم کمکاری تیروئید است.
پریودهای نامنظم یا دیرهنگام: گاهی قاعدگی دیرتر یا کمتر از معمول اتفاق میافتد.
قطع کامل قاعدگی (آمنوره): در موارد شدید، ممکن است قاعدگی بهطور کامل متوقف شود.
ناباروری و سقط جنین: درماننشده بودن کمکاری تیروئید احتمال ناباروری و سقط را افزایش میدهد.
عوارض بارداری: مانند پرهاکلامپسی، زایمان زودرس، مردهزایی و خونریزی پس از زایمان.
درمان اصلی کمکاری تیروئید مصرف داروی لووتیروکسین است که میتواند نظم قاعدگی و باروری را بهبود دهد، هرچند برخی بیماران حتی پس از درمان نیز دچار بینظمیهای قاعدگی باقی میمانند.
پرکاری تیروئید
در پرکاری تیروئید، غده بیش از اندازه هورمون تولید میکند. این اختلال نیز بر قاعدگی اثر میگذارد و باعث میشود:
پریودها کمحجم یا بسیار کوتاه شوند.
فاصلهی بین قاعدگیها زیاد شود یا حتی قاعدگی قطع گردد.
تخمکگذاری مختل شده و در نتیجه باروری کاهش یابد.
در دوران بارداری، خطر سقط جنین، پرهاکلامپسی، فشار خون بالا و نارسایی قلبی افزایش یابد.
درمان پرکاری تیروئید معمولاً با داروهای ضدتیروئید انجام میشود که تعادل هورمونی را بازیابی میکنند. در برخی موارد از ید رادیواکتیو (RAI) برای کوچک کردن غده استفاده میشود، اما این روش در دوران بارداری ممنوع است.
قاعدگیهای سنگین؛ نشانهای از کمکاری تیروئید
انجمن متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) قاعدگی سنگین را اینگونه تعریف میکند: خونریزی بیش از ۷ روز، نیاز به تعویض نوار یا تامپون هر ساعت، دفع لختههای بزرگتر از یک سکهو نیاز به استفادهی همزمان از چند محافظ بهداشتی هرچند کمکاری تیروئید میتواند یکی از علل این مشکل باشد، اما دلایل دیگر مانند فیبروم، عفونت، داروها، سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) یا اختلالات خونی نیز باید
بررسی شوند.
پزشک ممکن است برای تشخیص از سونوگرافی واژینال و آزمایش هورمون محرک تیروئید (TSH) استفاده کند.
قطع یا کاهش دفعات قاعدگی
در هر دو نوع اختلال تیروئید، قاعدگی ممکن است قطع شود یا بهندرت رخ دهد. در کمکاری تیروئید، افزایش هورمون TRH در مغز باعث ترشح بیش از حد پرولاکتین میشود. سطح بالای پرولاکتین، تولید استروژن را کاهش داده و به علائمی مانند گرگرفتگی، خشکی واژن، ترشح غیرعادی از سینهها و ناباروری منجر میشود.
در پرکاری تیروئید نیز افزایش بیش از حد هورمونهای تیروئیدی سطح SHBG را بالا میبرد و مانع تخمکگذاری میشود.
تأثیر بر باروری
اختلالات تیروئید میتوانند تخمکگذاری را متوقف کرده و احتمال بارداری را کاهش دهند. در برخی موارد، پرکاری تیروئید باعث یائسگی زودرس (قبل از ۴۰ سالگی) میشود.
در دوران بارداری نیز هر دو نوع اختلال با افزایش خطر سقط جنین همراهاند. در کمکاری تیروئید، درمان با لووتیروکسین میتواند باروری را بهبود دهد و احتمال سقط را کم کند. در پرکاری تیروئید، مصرف داروهای ضدتیروئید در نیمه دوم بارداری تحت نظر پزشک انجام میشود، زیرا این داروها از جفت عبور میکنند و نیاز به پایش دقیق دارند.
عملکرد غیرطبیعی تیروئید میتواند از طریق تغییر در سطح هورمونهای جنسی باعث پریودهای سنگین، نامنظم یا قطع قاعدگی شود. تغییر در چرخه قاعدگی ممکن است نخستین علامت یک اختلال تیروئیدی باشد، اما علل دیگری هم وجود دارند. بنابراین، اگر تغییرات قابلتوجهی در پریود خود مشاهده میکنید، بهتر است برای بررسی دقیقتر با پزشک یا متخصص غدد مشورت کنید.
چه زمانی به متخصص شنواییسنجی مراجعه کنیم؟
وقتی به بررسی سلامت خود فکر میکنید، احتمالاً به پزشک مراقبتهای اولیه یا دندانپزشک میاندیشید. اما آیا تابهحال به شنوایی خود فکر کردهاید؟
به نقل از ایسنا، اگر متوجه تغییراتی در نحوهی شنیدن یا تجربه چیزهایی مانند زنگ زدن گوش یا سرگیجه شدهاید، ممکن است زمان مراجعه به متخصص شنواییسنجی فرا رسیده باشد.
متخصص شنوایی سنجی یک متخصص مراقبتهای بهداشتی دارای مجوز است که در ارزیابی، تشخیص و مدیریت اختلالات شنوایی و تعادل تخصص دارد.
متخصصان شنوایی سنجی میتوانند موارد زیر را برعهدهی بگیرند:
انجام تستهای جامع شنوایی برای ارزیابی نوع و میزان کمشنوایی
توصیه به گزینههای مداخلهای مناسب مانند سمعک، کاشت حلزون یا دستگاههای کمک شنوایی
انجام تستهای پیشرفته برای ارزیابی و مدیریت اختلالات تعادل مربوط به گوش داخلی
تشخیص و مدیریت وزوز گوش (زنگ زدن یا وزوز در گوش)
ارائهی مشاوره و آموزش به بیماران و خانوادهها
ارائهی محافظت شنوایی و مراقبتهای پیشگیرانه برای افراد در معرض خطر کمشنوایی ناشی از سر و صدا
چگونه بفهمم که نیاز به مراجعه به متخصص شنواییسنجی دارم؟
کاهش شنوایی اغلب تدریجی است و بسیاری از افراد ممکن است فوراً متوجه علائم آن نشوند. در ادامه برخی از علائم رایج که ممکن است نشان دهنده زمان ارزیابی با متخصص شنواییسنجی باشند، آورده شده است:
شما مرتباً از افراد میخواهید که حرفهای خود را تکرار کنند.
مکالمات به سختی قابل درک هستند، بهخصوص در محیطهای پر سر و صدا.
فکر میکنید دیگران زمزمه میکنند یا خیلی آرام صحبت میکنند.
شما باید صدای تلویزیون یا رادیو را زیاد کنید.
صدای زنگ یا وزوز گوش میشنوید که هیچکس دیگری نمیشنود.
شما احساس عدم تعادل یا سرگیجه میکنید، بهخصوص هنگام ایستادن یا راه رفتن.
شما از موقعیتهای اجتماعی اجتناب میکنید، زیرا شنیدن یا همگام شدن با آن دشوار است.
به گفتهی متخصصان، حتی کودکان نیز میتوانند از مراقبتهای شنواییسنجی بهرهمند شوند. اگر فرزند شما به نقاط عطف گفتار و زبان نمیرسد، به نام خود پاسخ نمیدهد یا عفونتهای مکرر گوش دارد، متخصص شنواییسنجی میتواند به تعیین اینکه آیا شنوایی بخشی از مشکل است یا خیر، کمک کند.