کوتاه مینویسم میخواهم با تو خلاصه حرف بزنم. کلمهها که بیایند میان ما؛ خرابش میکنند. من نیمهی تاریک ماه بودم و تو نیمهی روشن تو نور بودی و تابیدی بر تاریکی دل من به زندگیام رنگ دادی من امروز در این پنجاهمین روز نبودنت اَدای دِین میکنم و از پس اندوه و سوگ اسفند از پس غم و اضطراب جنگ ماندم تا بنویسم. که تا جان در بدن دارم از شهید سّیدعلی حسینی خامنهای و یارانش خواهم گفت و نوشت. این شماره روایتی میخوانید از شهادت مظلومانهی «زینب مقیمیان»، همسر حجتالاسلام سید وحید معتمدی که مزد سالها صبوریاش را در آستانهی مسجد محله گرفت. ایشان در شامگاهی و در برابر دیدگان همسر و فرزندانش به مقام شهادت نائل گردید. گفتگویی کردیم با همسر و دختر شهیده زینب مقیمیان همراه ما باشید یارانِ جان (دلتنگتان بودم... زیاد)
سیده یاسمن رودباری
ریشههای مذهبی و پیوند دو مسیر؛ نگاهی به آغاز زندگی مشترک
او، زینب خانم، در زمستان سال ۱۳۵۸ در هوای تنکابن چشم به جهان گشود. در خانوادهای پرورش یافت که بوی معنویت و علم میداد؛ جایی که پدربزرگش، از مجتهدان برجستهی آن شهر، ریشههای عمیق مذهبی خانواده را بنا نهاده بود. دوران تحصیل خود را در همان خاک تنکابن سپری کرد و با پشتکار، رشتهی ریاضی را در دانشگاه به پایان رساند.
در سال ۱۳۸۰، مسیر زندگی ما با پیوند ازدواجمان به هم گره خورد. در آن روزها، من در مسیر سادهی طلبگی بودم. ده سال نخست زندگی مشترکمان را در فضای آرام و معنوی قم گذراندیم و سرانجام، با هدف خدمت در عرصههای تبلیغ و تدریس، قدم به تهران گذاشتیم تا فصل جدیدی از زندگیمان را آغاز کنیم.
تنکابنِ امن را به تماشای تهرانِ زخمی فروخت
از همان روزهای آغازین نبرد، همسرم در خط مقدم تجمعات و اعتراضات حضور داشت؛ هر جا که فریادی علیه ظلم بلند میشد، او یکی از همان صداهای رسا بود. در آن روزهای پرالتهاب، بهدلیل حجم سنگین مسئولیتهای کاری، ناچار شدم برای امنیت بیشتر، او و فرزندانمان را راهی منزل پدریشان کنم. اما از همان لحظهی رفتن، بیقراریهایش آغاز شد.
هر بار که تماس میگرفت، با اصرار میگفت که باید برگردد. نگران من بود و دلش در غربتِ امن، آرام نمیگرفت. با صراحت به او میگفتم: «اینجا امن نیست؛ شهرک محلاتی هدف اصلی است، محلهی ما و اطراف مسجدمان محاصره در صنایع نظامی است و دشمن مدام میکوبد» اما او با صلابتی که همیشه در صدایش بود، پشت تلفن میگفت: «باید بیایم؛ جای من در کنار توست.»
ایستادگیاش بر این تصمیم، لرزه به دلِ مصلحتاندیشیهای من انداخت. بالأخره پس از دو هفته اصرار مداوم، مرا مجاب کرد. یکشنبه نهم فروردین بود که راهی تنکابن شدم تا خانواده را به تهرانی بازگردانم که اگرچه ناامن بود، اما با حضور او معنای دیگری از شجاعت و همراهی را به خود میگرفت.
رزقی که فقط سهم زینب شد
آن شب، طبق عادت همیشگی برای اقامهی نماز راهی مسجد شدم. به او گفتم: «خستگی سفر تنکابن را از تن به در کن و حوالی ساعت هشت شب برای تجمع به ما ملحق شو.» دقیقاً سر ساعت، او به همراه دخترم از راه رسید. همهچیز مثل همیشه بود، تا اینکه ساعت ۲۱، اولین انفجار لرزه بر تن شب انداخت. طنین «اللهاکبر» مردم به هوا برخاست که ناگهان انفجار دوم، مهیبتر و نزدیکتر، زمین و زمان را تکان داد.
هراسان بهسمت موکب دویدم تا با بلندگو مردم را به تکبیر و ایستادگی دعوت کنم. فاصلهی من با همسر و فرزندم بیش از ده قدم نبود، اما ناگهان فریادهای دخترم که بهسمتم میدوید، دنیای مرا تیره و تار کرد. با گریه میگفت: «مامان افتاد...»
خودم را به بالای سرش رساندم. در سیاهی آن شبِ پر از دود، سرخی خونِ روی زمین، تلألویی غریب داشت. ترکشِ کینهی دشمن، از میان آن همه جمعیت، انگار فقط نشان «زینبِ» مرا جسته بود. خانمها دورمان را گرفتند و با هر چه در دست داشتند سعی کردند جلوی فوران خون را بگیرند، اما خیلی زود فهمیدم که ترکش، قلب تفکر او، یعنی مغزش را نشانه رفته است.
در بیمارستان، پزشکان تمام توانشان را برای احیا گذاشتند، اما نگاههایشان بوی ناامیدی میداد. سرانجام در ساعت سه و نیم نیمهشب، روح بلندش پر کشید. در آن شبها بارها به همان نقطه حمله شده بود، اما آن شب، هیچکس حتی خراش برنداشت. انگار آن ترکش، رزقِ مقدسی بود که فقط برای او مقدر شده بود؛ پاداش آن همه بیقراری برای بازگشت.
زینبی که در بزم دوستان، جز از شوقِ وصال نمیگفت
آمادگی او برای رفتن، ریشه در سالها پیش داشت. همان اوایلِ شروع جنگ، یک شب کنار هم نشستیم و با هم فکر کردیم که اگر شهادت نصیبمان شد، چه میراثی به جا بگذاریم؛ همانجا بود که با هم وصیتنامههایمان را نوشتیم. او با مرگ آگاهانه آشتی کرده بود.
اشتیاق و مراقبت او نسبت به این موضوع تا حدی بود که حتی برخی شبها با حجاب کامل به بستر میرفت؛ میگفت: «نکند در میانهی شب، با حملهای ناگهانی شهید شوم و در آن لحظه حجاب کامل بر تن نداشته باشم» این دغدغه برای حفظ حرمت و حیا، حتی در آستانهی مرگ، از او شخصیتی ساخته بود که فراتر از زمانهی خودش فکر میکرد. بعدها وقتی با دوستان نزدیکش صحبت کردم، فهمیدم که «شهادت» ترجیعبند تمام گفتگوهایشان بوده است. او نه در آن شبِ کذایی، بلکه از سالها قبل، با کلامش و با سبک زندگیاش، برای رسیدن به این رزقِ سرخ، زمینهسازی کرده بود.
معجزهی صبر در چشمان سیدجواد
در تمام سالهای طلبگی و مسیر تعلیم و تربیت، آموخته بودم که تسلیم حق باشم، اما حقیقت این است که آن شب در بیمارستان، تمام وجودم در تلاطم بود. من شاهد لحظه به لحظه پرپر شدن همسرم بودم و با تمام توان التماس میکردم که بماند و نرود. اما در اوج آن بیقراری، ناگهان نهیبی به خودم زدم: «چرا بخل میورزی؟ چرا اینقدر خودخواهی؟» همانجا بود که به جایگاه والای او و جایزهی الهی که انتظارش را میکشید فکر کردم و آرامش بر قلبم فرود آمد.
سرانجام سهشنبه ۱۱ فروردین، آغوش آرام امامزاده علیاکبر چیذر گشوده شد تا خانمِ خانهی مرا در بر بگیرد. او در ۴۶ سالگی، مدال سرخ شهادت را به پاداش یک عمر زندگی مؤمنانه بر سینه زد. زینبِ من رفت تا ثابت کند در غوغای دنیای امروز هم میتوان زینبی زیست و گمنام ماند.
حقیقتاً صبری که ما امروز داریم، ساختهی دست ما نیست؛ همان که مصیبت را میدهد، خود نیز پیمانهی صبرمان را لبریز میکند. معجزهی این صبر را در «سیدجواد» میبینم؛ پسر پنجسالهام که لحظهای طاقتِ دوری از مادرش را نداشت، حالا بیست روز است که او را ندیده اما با درکی فراتر از سنش، با این داغ کنار آمده است. امروز صبح عکسی را نشان داد و گفت: «این برای قبل از شهادتِ مامان است». او میفهمد، پذیرفته است و این چیزی جز عنایتِ خودِ شهیده نیست. اگرچه زینب رفت، اما روایت شجاعت او در کوچهپسکوچههای شهرک محلاتی و صحنِ مسجد امام صادقعلیهالسلام تا همیشه زنده خواهد ماند.
مجاهد گمنام خانهی من
من همیشه در مشاورههای ازدواج به دانشجویانم، آدرس خانهی خودم را میدهم؛ چرا که بارزترین ویژگی زندگی ما «همدلی در تلاطمها» بود. همسرم، زینب، زندگی آسانی با من نداشت. روزهای نخست ازدواجمان در قم و با محدودیتهای دوران طلبگی آغاز شد. هنوز دو سه ماه از زیر یک سقف رفتنمان نگذشته بود که ماه رمضان فرار رسید؛ ناچار بودم برای تبلیغ یک ماه او را تنها بگذارم. بعدها هم مدتها او در قم بود و من در تهران به امور تبلیغی مشغول بودم.
اما او فراتر از یک همراه معمولی بود؛ او «درک موقعیت» داشت. در تمام سالهایی که من بهدلیل مسئولیتهایم کمتر در خانه حضور داشتم، او نهتنها چراغ خانه را روشن نگه میداشت، بلکه در مسائل تربیتی جوانان، مشاورِ امین من بود. زینب، پشتصحنهی تمام فعالیتهای من بود.
در محله و مسجد، همه او را با صفت «مادری» میشناختند. هر هفته که جلسات درس اخلاق یا شرح چهلحدیث در منزل یا مسجدمان برپا میشد، او با عشق تدارک میدید. برای شاگردان من فقط همسرِ استاد نبود؛ مادری بود که اسم به اسمشان را میشناخت و دغدغهی خوراک و آرامششان را داشت. خودش میخرید، خودش میپخت و خودش پذیرایی میکرد. او در تمام سنگرهای فرهنگی ما دخیل بود، بیآنکه ذرهای تمایل داشته باشد نامی از او برده شود؛ او یک مجاهد گمنام در متن زندگی بود.
سحرگاهی که با گریه شکفت
آن سحرگاهِ تلخ که خبر جانسوز شهادت حضرت آقا اعلام شد، تقدیر چنین بود که ما دور از هم باشیم؛ ایشان به همراه فرزندانمان در منزل پدریام بودند و من در خانه تنها بودم. نزدیک سحر با صدای زنگ تلفن بیدار شدم؛ آن سوی خط، زینب بود، اما کلامی نمیگفت. فقط صدای شیون و گریههای بیامانش میآمد که بند نمیآمد. این داغ، چنان عمیق بر دلش نِشست و چنان تأثیر شگرفی بر روحش گذاشت که انگار بندهای تعلقش به دنیا یکییکی گسسته شد. او آن روز برای غمیگریست که در نهایت خودش نیز در همان مسیر، بهسوی «بابای ایران» پر کشید و به او ملحق شد.
از لحظهای که زینب شهید شده، من برکت عجیبی را در خانهمان حس میکنم. این یک ادعا نیست؛ من این برکت را در تغییر رفتار بچهها، در آرامشِ غیرقابلتوضیحِ دل خودم و در تکتک زوایای زندگیمان لمس میکنم. کاملاً حس میکنم که زینب خانم در خانه حضور دارد؛ او نرفته، بلکه حضورش از شکلی به شکل دیگر تبدیل شده است. برکتِ شهادت او در رگهای این زندگی جاری است و ما را در تحمل این فقدان، یاری میدهد.
وداع در سایهسار روضهی زهرا (سلامالله علیها)
افتخار بزرگ زندگی من، نه تدریس در دانشگاه است و نه مسئولیتهای اجرایی و مدیریتی؛ من با سربلندی میگویم که یک «روضهخوان» هستم. در تمام این سالها، چه زمانی که در نهاد رهبری بودم و چه در معاونت دانشگاه، هیچگاه این مدالِ نوکری را از سینه باز نکردم. اما این روزها، روضهخوانی برای من حالوهوای دیگری دارد. حالا هر واژهای که زمزمه میکنم، راهی بهسوی خانهی خودم میگشاید.
بیش از هر چیز، روضهی غربتِ حضرت زهراسلاماللهعلیها و تنهاییِ امیرالمؤمنینعلیهالسلام در ذهنم میچرخد. مدام آن لحظاتِ جانسوز وداع را با خود مرور میکنم؛ لحظهی غسل دادن بانو و گریههای غریبانهی کودکان در سوگ مادر. تصویر وداع بچهها با زینبم، چنان با روضهی بچههای خانهی وحی گره خورده که گویی این قرنها فاصله از میان رفته است. من امروز، تنهاییِ علیعلیهالسلام را با تمامِ رگ و پیام درک میکنم. وقتی به پیکر غرق در خون زینبم نگاه میکردم، وقتی وداع «سیدجواد» را با مادرش میدیدم، فهمیدم که روضه فقط یک متن برای خواندن نیست؛ روضه، حقیقتی است که در متن زندگی پیروان این خاندان جاری است. من امروز در خلوت خود، همان روضهای را زندگی میکنم که سالها برایش گریستهام.
سودای پرواز در متن زندگی
من همیشه شهادت را در دوردستها میجستم؛ گمان میکردم این مدال فقط برازندهی سرداران و بزرگان میادین نبرد است. هرگز فکر نمیکردم که روزی در خانهی خودم، با یک شهید سر بر یک بالین گذاشته باشم. اما امروز معنای آن کلام ماندگار شهید سلیمانی را با تمام وجود درک میکنم که «تا کسی شهید زندگی نکند، شهید نمیشود.»
بیست و چهار سال در کنار او بودم و امروز که به عقب نگاه میکنم، میبینم من در تمام این سالها با یک شهید زندگی میکردم و خودم نمیدانستم. افسوس میخورم که ای کاش بیشتر کنارش بودم؛ ای کاش به چشم کسی که قرار است برگزیده شود به او نگاه میکردم. شاید از دور اینطور به نظر میرسید که من، با آن همه حضور در میادین و فعالیتهای اجتماعی، باید در صف شهادت باشم، اما خداوند نشان داد که وزن تقوا و دینداری زینب، از تمام تکاپوهای من سنگینتر بود.
او زنی نبود که در تقابل حق و باطل، عافیتطلبی کند. شجاعت و عفتش در هم تنیده بود. او در لحظهی آخر به مادرش گفته بود: «میروم تهران، اگر شهید نشدم برمیگردم» انگار میدانست این سفر، بازگشتی ندارد. جهادِ او در سکوت بود؛ در تربیت سه فرزند، در خانهداری و در گرهگشایی از کار مردم. اگر میفهمید جوانی بیکار است، آرام و قرار نداشت تا برایش کاری دستوپای کند. او ولایتپذیری را در «عمل صالح» معنا کرد، نه در شعار. تشییع باشکوه او ثابت کرد که خدا چطور نام مخلصان را بلند میکند. حقیقت این است که این حادثه روی مرا هم کم کرد و به من فهماند که شهادت، پاداش آن زندگی مخفیانه و خالصانهای بود که او در پیش گرفته بود.
بستن پیمان بر مدار طاعت
توصیهی من به جوانان، برگرفته از تلخ و شیرین بیست و چهار سال زندگی با زنی است که حالا جای خالیاش با هیچچیز پر نمیشود: قدرِ لحظاتِ با هم بودن را بدانید. نگاهتان به زندگی مشترک، نگاهی فراتر از روزمرگیها باشد. من امروز بیش از هر زمان دیگری به کلامِ نورانی امیرالمؤمنینعلیهالسلام ایمان دارم؛ آنجا که در پاسخ به پیامبرصلیاللهعلیهوآله دربارهی توصیفِ همسرشان فرمودند: «نِعْمَ الْعَوْنُ عَلَى طَاعَةِ اللَّهِ»؛ «او بهترین یاریگر من در راه اطاعت خدا بود.»
تمام تلاش من و زینب این بود که در انتخابها و در تمام پیچ و خمهای زندگی، «اطاعتِ خدا» را محور قرار دهیم. توصیهام به جوانها این است که چه در انتخاب همسر و چه در طول مسیر زندگی، این ملاک را اصل قرار دهید و تمام ابعاد زندگیتان را بر همین اساس ببندید. اگر همسری پیدا کردید که بالِ پروازِ شما بهسوی خدا شد، قدرش را بدانید و ثانیهای از او غافل نشوید. زندگی وقتی طعم واقعی به خود میگیرد که دو نفر، دست در دست هم، نه فقط بهسمت فردا، بلکه بهسمت خدا حرکت کنند.
دلآرامی در سایهی رهبری
ما به دو گونه میتوانیم به پایان این نبرد نگاه کنیم؛ یکی نگاهی آمیخته به آزردگی و دلشکستگی از کمکاریها و خیانتهاست، اما نگاه دیگر ـ که به ما آرامش میدهد ـ نگاه به محاسبات الهی و اعتماد به سکاندار این کشتی است. وقتی میبینیم رهبر و مقتدای ما، «آیتالله سیدمجتبی خامنهای»، مستحکم ایستادهاند، دلمان قرص میشود.
من روزهای پایان جنگ تحمیلی را خوب به یاد دارم؛ چهاردهساله بودم و با شناسنامهی برادرم به هر دری زدم تا به جبهه بروم، اما درست وقتی برگهی اعزام را گرفتم، خبر پذیرش قطعنامه آمد. آن روز غم را در چشم رزمندگان میدیدم، اما همه چون به امرِ امامِ جامعه راضی بودند، آرام شدند. امروز هم همان است؛ ما به رضای امامِ جامعه راضی هستیم چون میدانیم او جز به صلاح این مردم نمیاندیشد.
دشمن با تمام وجود با این ملت دشمنی دارد. اگر به نظامیان ما حمله میکند، برای این است که سدِ دفاعی مردم را بشکند تا آنها را ذلیل کند. اما وقتی میبیند این ملت، تسلیمشدنی نیست و به تعبیر رهبرمان، ایران لقمهای نیست که آنها بتوانند ببلعند، عصبانی میشوند. این دشمن کینهتوز، عصبانیتش را سر مردم عادی خالی میکند. برای او فرقی نمیکند؛ از خون آن دختربچه در کرمان تا خون زینب من در تهران، همه را میریزد تا به خیال خامش ما را بترساند. اما آنها یک حقیقت را نمیفهمند: با هر قطره از این خونها، ریشههای این ملت در اعماق این خاک، استوارتر و ماندگارتر میشود.
روایت دختر شهید
در ادامهی این جستجو برای یافتن ردپای نوری که در شب حادثه درخشید و جاودانه شد، به گفتگو با «فاطمهسادات» نشستم؛ تنها دخترِ شهیده زینب مقیمیان. دختری که گویی در بیستسالگی، ردای پختگی و صبوری مادر را به تن کرده است. او اکنون نه فقط یک دختر داغدار، که ستون عاطفی خانهای است که عطر مادر در آن نفس میکشد. او ایستاده است تا جای خالی آن مهربانی بیمرز را برای پدر و برادرانش، بهویژه سیدجواد کوچک، پر کند.
فاطمهسادات، تازه عروسی است که تنها دو ماه از آغازِ فصلِ جدید زندگیاش میگذرد. برای او، هر گوشهی خانهی بخت، یادآور دستهای لرزان اما پرعشق مادری است که با وسواس و ذوق، جهیزیهاش را چیده بود.
او از مادری گفت که هرگز برای خودش نخواست و تمام وجودش، وقف گرهگشایی از کار خلق بود.
مشق ناتمام زندگی
یادآوریِ آن شب، هنوز هم برایم نفسگیر و دشوار است. مثل همیشه پابهپای مادر برای دفاع از حق، راهی تجمع شدیم. شانه به شانهاش ایستاده بودم و با هم شعار میدادیم که آن صدای هولناک، آسمان شب را درید. رو کردم به مادر تا بپرسم این صدا چه بود، اما تصویر پیش رویم، دنیایم را سیاه کرد؛ مادرم غرق در خون بود. با اینکه اطرافیان برای آرام کردن من میگفتند چیزی نیست و خوب میشود، اما من در اعماق قلبم فهمیدم که مادرم پر کشید؛ فهمیدم که او شهید شد و مرا در این دنیای بزرگ، تنها گذاشت.
من تکدختر مادر بودم؛ تمام هم و غم و رازونیازهای زندگیام با او گره خورده بود. سخت است بگویم، اما من یک «تازهعروس دو ماهه» هستم. هنوز خیلی حرفها با او داشتم؛ هنوز درسهای زیادی بود که باید در خانهداری و زندگی از او یاد میگرفتم. فکر نمیکنم هیچگاه بتوانم با این غمِ بزرگ کنار بیایم، اما یک باور عمیق مرا سرپا نگه داشته است: اینکه او نرفته، بلکه حضورش را جور دیگری در کنارم حس میکنم. مدام با او حرف میزنم و از خودش میخواهم که تنهایم نگذارد. او هنوز هم برای من همان مادری است که به او پناه میبرم، حتی اگر حالا از پشت پردهی شهادت نگاهم کند.
فرصت حضور در بهشت
هنوز توانِ رویارویی با خانهی خودم را ندارم. یکبار که به اصرار همسرم پا به آنجا گذاشتم، انگار دیوارها با من حرف میزدند. تمام اسباب و اثاثیه، ردِ دستهای مادرم را داشت؛ روزهایی که با چه ذوقی برای خرید جهیزیهام میآمد و با چه سلیقهای وسایل را میچید. حتی در یخچال را که باز کردم، بغضم ترکید؛ یادم آمد با چه عشقی تکتک بستهها را برایم آماده کرده بود. همیشه وردِ زبانش این بود: «مادر جان، لوازمت را در سادهترین شکل ممکن بگیر؛ از تجملات دوری کن تا برکت در زندگیات باشد» به همسرم گفتم شاید تا مدتها نتوانم به این خانه برگردم، چون اینجا همهچیز «او»ست.
بسیار آرزو داشتم خودش را در خواب ببینم، اما انگار او پیامش را از طریق یکی از نزدیکان به من رساند. در خواب از او پرسیده بودند: «چطور شهید شدی؟ تکلیفِ سیدجواد ۵ ساله چه میشود؟» و مادر با همان آرامشِ همیشگیاش جواب داده بود: «همه هستند و کنار این بچه را میگیرند، اما من... من فرصت حضور در بهشت را پیدا کردم». این جمله برای من، هم درد بود و هم تسکین؛ فهمیدم که مادرم به همان جایی رسیده که آرزویش را داشت، هرچند که جای خالیاش در روزهای عروسی و زندگیام، تا همیشه تیری است بر جگرم.
ذکری که ناتمام ماند
اگر از من راجع به مادرم بپرسید که بود، میگویم: «مهربانی و باز هم مهربانی» او زنی بود که گویی برای خودش زندگی نمیکرد. گاهی از روی جوانی و خامی، از آن همه فداکاری که برای دیگران خرج میکرد، مکدر میشدم؛ میگفتم چرا اینقدر خودت را به زحمت میاندازی؟ اما مادر گوشش به این حرفها بدهکار نبود. کافی بود بفهمد کسی مشکلی دارد، بلافاصله آستین بالا میزد و تا گره از کارش باز نمیکرد، آرام نمیگرفت. او برای همه مادر بود، نه فقط برای ما.
آخرین تصویر روشن من از او، مربوط به لحظهی سال تحویل امسال است. هرچه اصرار کردیم که بیاید و لحظهی تحویل سال را در خانه کنار هم باشیم، قبول نکرد. اصرار داشت که آن لحظات مقدس را در مسجد باشد. حالا که به عقب برمیگردم، با تمام وجود حس میکنم که او شهادتش را در همان سجدهها و مناجاتهای مسجد خواسته بود. او رفت و به آرزویش رسید، اما برای من یک یادگار کوچک به جا گذاشت؛ ذکرشماری که در لحظهی شهادت در دست داشت. این روزها آن ذکرشمار مدام در دستان من است؛ هر دانهاش که میچرخد، حضورش را حس میکنم. این کوچک متبرک، تنها آرامبخش دل و جان خستهی من در این روزهای سخت دلتنگی است.
از باران وداع تا رنگینکمان وصال
اگر بپرسید در سی ثانیه دیدار دوباره چه خواهم گفت... نه از دلتنگیهایم حرف میزنم و نه حتی دست و پایش را میبوسم؛ من فقط سکوت میکنم و در آن سی ثانیه، با تمام وجود نگاهش میکنم. (در این لحظه، بغض پنهان فاطمهسادات میشکند و اشک، حریف چشمانش نمیشود.)
هر روز مسیرم به امامزاده چیذر ختم میشود. آنجا کنار مزارش مینشینم و درست مثل همان روزهایی که از دانشگاه برمیگشتم و تمام اتفاقات را برایش تعریف میکردم، شروع میکنم به حرف زدن. از سیدحسن میگویم که این روزها مردانه میگرید و هنوز خاک مزار مادر را بر گونه دارد؛ از بابا میگویم که سختترین نماز عمرش را خواند. هنوز طنین صدای بابا در گوشم است که سه بار فریاد زد: «اللهم انا لانعلم منها الا خیرا» او از تهِ دل شهادت داد که نزدیکترین یارش، جز خوبی نکرده است.
لحظهی تدفین، وقتی بابا خودش در قبر رفت تا عزیز دلش را به خاک بسپارد، آسمان هم تاب نیاورد. باران بارید تا اشکهای ما را بشوید، و دقایقی بعد، خورشید با رنگینکمانی خیرهکننده طلوع کرد؛ انگار خدایِ مادر میخواست قابی بهشتی از این وداع بسازد. من تازهعروس، هنوز هم تمام درددلهایم را برای او میبرم. دلم میخواهد مثل گذشته همهچیز را برایش تعریف کنم؛ از خودم، از همسرم و از زندگی جدیدی که مادرم با سادگی و مهربانیاش، پیریزی کرد. او شاید زیر خاک باشد، اما برای من، هنوز همان مادری است که درِ یخچال را برایم پُر میکرد و حالا، درِ بهشت را به رویم باز نگاه داشته است.

و کلام آخر...
حرف پایانم آرزوی پیروزی جبههی حق و نابودی دشمن جنایتکار است. آن روزی که شاید آرامشی به دل خانوادههای شهدا بنشیند.
روایت شهادت زینب مقیمیان؛ دو بیت از شعری به یادم آورد که رهبر شهید انقلاب را به گریه انداخت.
در دیدار یکی از خانوادههای شهدای مدافع حرم، عکس شهید را به حضرت آقا میدهند تا زیر عکس را امضا کنند.
ناگهان چشمان مبارک آقا، به دو بیتی زیر عکس میافتد و در میان همگان از ته دل گریه کرده و نام شاعر این دو بیت را سؤال میکنند.
معظم له بعد از این صحنه درخواست میکنند که این عکس نزدشان بماند.
ما سینه زدیم و بیصدا باریدند
از هرچه که دم زدیم، آنها دیدند
ما مدعیان صف اول بودیم
از آخر مجلس، شهدا را چیدند
سال شصت و یکم ـ شماره 2941