ملت مقاوم و مبعوث

مقاومت و وعده‌ی صادق الهی
مقاومت، مفهومی چندوجهی و فراتر از صرف ایستادگی نظامی است. این مفهوم، طیفی گسترده از ابعاد فرهنگی، اخلاقی، هویتی و اجتماعی را در برمی‌گیرد و هر یک از این ابعاد، در برابر تهاجمات نرم و سخت دشمن، سپری استوار محسوب می‌شوند.

ابعاد مقاومت

• مقاومت فرهنگی: در عصر جنگ نرم، دشمن با ابزارهای فرهنگی و رسانه‌ای خود، به‌دنبال تضعیف هویت و باورهای اصیل جامعه است. مقاومت فرهنگی، پاسخی هوشمندانه و فعالانه به این تهاجم است که با ترویج فرهنگ غنی اسلامی ـ ایرانی، تقویت ارزش‌های انقلابی و مقابله با نفوذ فرهنگی بیگانگان، از اصالت جامعه محافظت می‌کند. این نوع مقاومت، شامل تولید محتوای فاخر فرهنگی، حمایت از هنرمندان متعهد و بصیرت‌افزایی در برابر امواج فرهنگی مخرب است.
• مقاومت اخلاقی: دشمن با هدف قرار دادن سبک زندگی و ارزش‌های اخلاقی جامعه، به‌دنبال ایجاد گسست نسلی و فروپاشی بنیان‌های خانواده است. مقاومت اخلاقی، به معنای پایبندی به موازین شرعی و اخلاقی، حفظ حریم‌ها، و مقابله با هر گونه تلاش برای عادی‌سازی فساد و بی‌بندوباری است. این امر، نیازمند ترویج فرهنگ عفاف، غیرت و مسئولیت‌پذیری در جامعه، به‌ویژه در میان نسل جوان است.
• مقاومت هویتی: یکی از پیچیده‌ترین ابعاد تهاجم دشمن، تلاش برای بی‌هویت کردن نسل جوان و القای احساس بیگانگی با تاریخ، فرهنگ و آرمان‌های ملی است. مقاومت هویتی، با تأکید بر ریشه‌های عمیق تاریخی و فرهنگی ملت، معرفی اسوه‌های افتخارآفرین، و تبیین هویت اسلامی ـ ایرانی، به جوانان کمک می‌کند تا با عزمی راسخ، در برابر تلاش‌های دشمن برای سلب هویت خود بایستند. این مقاومت، وظیفه‌ی سنگینی را بر دوش خانواده‌ها، نظام آموزشی و رسانه‌ها می‌گذارد.
• مقاومت اجتماعی: دشمن همواره به‌دنبال ایجاد شکاف، تفرقه و ناامیدی در بطن جامعه است تا از این طریق، توان هم‌بستگی و انسجام ملی را تضعیف کند. مقاومت اجتماعی، به معنای تقویت وحدت ملی، همدلی و همبستگی میان اقشار مختلف جامعه و تلاش برای رفع مشکلات و کاستی‌ها با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی است. این نوع مقاومت، با ترویج روحیه امید، خودباوری و مشارکت اجتماعی، جامعه را در برابر دسیسه‌های دشمن بیمه می‌کند.

وعده‌ی صادق الهی
قرآن کریم، که کلام حق و چراغ هدایت بشریت است، وعده‌ای الهی را به کسانی داده است که اهل مقاومت و استقامت باشند. آیه‌ی ۳۰ سوره‌ی مبارکه‌ی فصلت، به صراحت می‌فرماید: «إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ.» «همانا کسانی که گفتند: پروردگار ما خداست، پس (بر این عقیده) مقاومت نمودند، فرشتگان بر آنان نازل می‌شوند و می‌گویند: «نترسید و غمگین مباشید و بشارت باد بر شما به بهشتی که پی در پی وعده داده می‌شدید.»
این آیه‌ی شریفه، پاداش عظیم استقامت و پایداری در مسیر حق را بیان می‌کند. فرشتگان الهی، در لحظات حساس زندگی، بر دل‌های مؤمنان استقامت‌ورز نازل می‌شوند تا ترس و اندوه را از آنان دور کرده و مژده بهشت جاودان را به ایشان بدهند. این وعده، تنها محدود به آخرت نیست، بلکه در همین دنیا نیز آثار و برکات فراوانی برای ملتی که اهل مقاومت و استقامت باشد، به ارمغان می‌آورد؛ از جمله، عزت، سربلندی، امنیت و آرامش.

صبّار و شکور بودن؛ لازمه مقاومت
همان‌طور که رهبر شهیدمان، امام خامنه‌ای‌ره در نماز جمعه پس از شهادت سردار رشید اسلام حاج‌قاسم سلیمانی فرمودند، ملتی که اهل مقاومت است، باید دو ویژگی کلیدی را در خود پرورش دهد: «صبّار» و «شکور» و ملت ایران این‌گونه هستند.

• صبّار بودن: به معنای بسیار اهل صبر و استقامت بودن در برابر سختی‌ها، مشکلات و فشارهای دشمن است. این صبر، نه از روی ضعف و انفعال، بلکه از سرچشمه‌ی ایمان، توکل به خدا و اعتقاد به حقانیت مسیر است. مقاومت واقعی، نیازمند صبری پولادین است تا در کوران حوادث، از پا ننشیند.
• شکور بودن: به معنای شکرگزاری در برابر نعمت‌های الهی، به‌ویژه نعمت هدایت، استقلال و عزت است. شکرگزاری، نه‌تنها در هنگام پیروزی و آسایش، بلکه در سختی‌ها نیز باید مد نظر قرار گیرد؛ چرا که هر سختی، خود آزمونی است برای سنجش میزان صداقت و استقامت. شکرگزاری، روحیه امید را زنده نگه می‌دارد و یادآور لطف بی‌کران الهی است.
  با آنچه بیان گردید معلوم می‌شود مقاومت، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای بقا و پیشرفت هر ملت آزاده‌ای است و وعده‌ی الهی، تضمین‌کننده‌ی پیروزی و سعادت کسانی است که با تکیه بر ایمان، صبر و شکر، در این مسیر الهی گام برمی‌دارند. این همان راهی است که ملت ایران، با اقتدا به بزرگان دین و با اتکا به الطاف الهی، در آن گام نهاده و با صلابت، در برابر هرگونه ظلم و استکباری ایستادگی می‌کند.

وضعیت صدر اسلام
جامعه‌ی صدر اسلام، در میان دو دسته‌ی بزرگ از ساختارهای اجتماعی شکل گرفت:

1. پیوندهای قبیله‌ای که پیش از اسلام ستون اصلی امنیت و نظم اجتماعی بود.
2. باورهای دینی نوظهور که پس از ظهور اسلام، معنای تازه‌ای به مفاهیم قدرت، همکاری و مقاومت بخشید.
   زمانی که مسلمانان نخستین، در مدینه، با فشارها و مشکلات اقتصادی، تهدیدهای نظامی، و چالش‌های درونی روبرو بودند، همبستگی اجتماعی به‌عنوان رکن اصلی بقای جامعه عمل کرد.

چند عنصر اساسی در این میان نقش داشت:

• اصل اخوت: پیمان برادری میان مهاجران و انصار، که نوعی شبکه حمایتی رسمی ـ احساسی ایجاد کرد.
• تقویت اخلاق جمعی: دعوت به یاری‌گری، همکاری، عفو، امانت‌داری و مسئولیت جمعی.
• ساده‌زیستی و قناعت که از فشارهای اقتصادی می‌کاست و مانع فروپاشی روانی جامعه می‌شد.
• رهبری که به جامعه اعتمادبه‌نفس و امید می‌داد.
• نقش اقشار مختلف از جمله زنان در پایداری اجتماعی: زنان مدینه و مکه با مراقبت از خانواده، انتقال ارزش‌ها، آموزش نسل جدید و مشارکت محدود در فعالیت‌های اجتماعی، سهم مهمی در هم‌بستگی جامعه داشتند.

جامعه‌ی صدر اسلام، با وجود کوچکی و محدودیت‌های اقتصادی، توانست از دل این هم‌بستگی، الگویی تاریخی از پایداری ارائه دهد که در منابع تاریخی هم گزارش شده اما این الگو دیری نپایید که از دست رفت. مردم در مقاطع حساس استقامت نورزیدند و انحرافات تاریخی در اثر این عدم استقامت شکل گرفت. جریان سقیفه، خیانت سران نظامی به امام حسن مجتبی‌علیه‌السلام، جنگ‌هایی مانند صفین و جمل، حادثه و مصیبت بزرگ عاشورا در کربلا و نظایر آن نمونه‌هایی از عدم استقامت مردم به شمار می‌روند.

مردم ایران: مقاوم و مبعوث
ایران، برخلاف جامعه کوچک صدر اسلام، سرزمینی بزرگ با اقوام، زبان‌ها، فرهنگ‌ها و باورهای گوناگون بوده است. اما یک ویژگی مشترک که در اکثر دوره‌های تاریخی به چشم می‌خورد پایداری و تاب‌آوری اجتماعی در برابر بحران‌هاست.
از دوران باستان تا امروز، مردم ایران آزمون‌های گوناگونی را پشت سر گذاشته‌اند: هجوم بیگانگان، خشک‌سالی‌ها، بحران‌های اقتصادی، شیوع بیماری‌های فراگیر، جابه‌جایی‌های جمعیتی و دوره‌های طولانی فشار اقتصادی.
هر چه در تاریخ از گذشته به‌سمت حال بیاییم، مردم ایران در نقطه بالاتری از صبر و مقاومت قرار می‌‎گیرند و رشد معجزه‌آسایی داشته‌اند. بدون شک اسلام نقش اساسی در این رشد داشته است. ملت ایران، امروز به تعبیر رهبر شهید و عزیزمان الگویی از صبر را به نمایش گذاشته‌اند که هم آنان را در ردیف مردم صبّار (به معنی بسیار صبرکننده) قرار داده و هم شکر نعمت بهره‌مندی از اسلام و نظام اسلامی را با مقاومت خود به جای آورده‌اند. حضور چند ده میلیونی در پویش جان‌فدا و ایستادگی پرشکوه در خیابان‌ها که سبب دلگرمی میدان بوده و هست جلوه‌ی مهمی از این مقاومت و شکر عملی نعمت را به نمایش گذاشته است. این مُهم تنها از مردمی برمی‌آید که توسط خدای متعال برای مقابله با نظام کفر در دنیا مبعوث شده‌اند.
در این میان نقش چند عامل فرهنگی مهم در رفتار عزت‌آفرین مردم ایران را نباید از نظر دور داشت:

•  فرهنگ یاری و همسایگی: مردم نه در شرایط کنونی بلکه در جریان هشت سال دفاع مقدس نیز اصل مواسات و همدلی را در زندگی و محیط اجتماع جاری ساخته و در لبیک به ندای رهبر جدید (آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای‌حفظه‌الله‌تعالی) اجازه نداده‌اند که برخی کمبودها و فشارهای طبیعی ناشی از جنگ، اقشار کمتر برخوردار جامعه را فرسوده کند.
• نقش پررنگ خانواده: برخلاف غرب، در کشور ما خانواده رکن اصلی به حساب می‌آید. طبیعی است که در یک خانواده همه‌ی اعضاء در زمان بروز بحران به یاری هم می‌شتابند. وحدت خانوادگی امروز ملت ایران که یک نمونه بی‌نظیر در دنیا قلمداد می‌شود حتی در صدر اسلام و در طول تاریخ به شکل امروزی تجربه نشده است. ملت ایران با کنارگذاشتن اختلاف سلیقه‌ها حول محور حبل‌الله به پیروی از قرآن کریم (واعتَصموا بِحَبلِ اللهِ جمیعاً وَ لا تَفرقوا) هر عامل ضد وحدت را طرد نموده و در برابر بیگانه مشتی گره‌کرده به میدان آورده‌اند.
• آموزه‌های اسلامی و نیز ادبیات و شعر به‌عنوان نیروی آرامش‌دهنده و امیدآفرین: انس ملت ایران با اسلام در طول چند دهه به شکلی که نسبت به گذشته مناسک متعددی در کشور فراگیر شده و از حیث کمیت و کیفیت حتی با صدر اسلام نیز قابل مقایسه نیست، از آنان ملتی اهل استقامت و پایداری ساخته است. تزریق امید به جامعه از راه مرور و انتشار وعده‌های صادق الهی و استفاده از هنر متعهد و انقلابی در بستر شعر و ادبیات از جمله عرصه‌هایی است که نقش انگیزشی قابل توجهی در شرایط کنونی ایفا می‌کند.
• نقش زن ایرانی در مدیریت خانه، تربیت نسل و پشتیبانی عاطفی: به صدر اسلام و طول تاریخ که بنگریم زنان معدودی البته چون ستاره در آسمان هر مقطع تاریخی درخشیده‌اند ولی آنچه امروز در خیابان و میادین شهرها و حتی در روستاهای دور از پایتخت دیده می‌شود فراتر از یک ستاره است. کهکشان پرعظمت میدان‌داری زنان ایرانی دنیا را به حیرت واداشته است. ایفای این نقش حاصل تجربه زن ایرانی در تربیت نسل و مدیریت صحیح خانواده در خانه و نیز پشتیبانی عاطفی جامعه است.

مقایسه‌ی فرهنگی ایران امروز و مردم صدر اسلام
مقایسه‌ی فرهنگی شرایط امروز ملت ایران با مردم صدر اسلام از این نظر قابل توجه است که برتری مردم کشورمان در این شرایط سخت را نسبت به دیگر ملل جهان و در طول تاریخ به خوبی روشن می‌سازد.

الف) نقش باور

• در صدر اسلام، باورهای دینی نوظهور، آرمان‌خواهانه و هویت‌ساز، عنصر اصلی مقاومت بودند لیکن تعداد کمی به آن ایمان داشتند و به‌طور عملی حاضر به جان‌فشانی در راه این باورها بوده‌اند.
• در ایران امروز، باورهای دینی نهادینه شده و با اطمینان به وعده‌ی صادق الهی که پیروزی را برای ملت مقاوم و اهل جهاد تضمین نموده به افزایش تاب‌آوری اجتماعی در برابر جنگ و بحران‌ها و فتنه‌های گوناگون منجر گردیده است.

ب) ساختارهای حمایتی

• در صدر اسلام، ساختاری رسمی‌ و مشترک مثل «اخوت» یا پیمان برادری شکل گرفت.
• در ایران امروز، شبکه‌های خانوادگی گسترده، پیوندهای قومی و سنت‌های محلی، نقش ستون‌های حمایت را برعهده دارند. در نتیجه علاوه بر تقویت پیمان برادری به شیوه‌ی صدر اسلام، عمق‌بخشی به این پیمان و گسترش جنبه‌های مختلف آن به شکل‌گیری ساختار اجتماعی حمایتی منجر شده است. این ساختار در زمان بروز بحران کمک می‌کند تا مردم، دیگری را به خود ترجیح دهند، من را به ما تبدیل نمایند، در رفع نیازهای یکدیگر بکوشند و در برابر دشمن و بیگانه نیز چون ید واحده بایستند.

ج) نقش زنان

•  در جامعه‌ی صدر اسلام، با توجه به مشکلات جاهلیت و سرکوب شدید زن قبل از اسلام، نقش زنان در صدر اسلام بیشتر در قالب پشتیبانی خانوادگی و تربیتی نمایان بوده است. هرچند نمونه‌های اندکی از نقش‌آفرینی وسیع اجتماعی نیز می‎‌توان در همان زمان یافت.
• در ایران امروز، زنان علاوه بر نقش‌های خانوادگی، در اقتصاد، مسئولیت‌های اجتماعی و فرهنگی حضور فعال‌تری دارند. حضور پرصلابت و نقش‎‌آفرینی معجزه‎گون زنان در تجمعات و مقاومت خیابانی یک نمونه قابل لمس از پیشرفت عمیق نقش زنان در استحکام اجتماع است.

ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند: شعاری که به عمل پیوست
تصمیم‌گیری و اقدام به موقع، عنصری حیاتی در مسیر دستیابی به پیروزی در هر عرصه، از میدان نبرد گرفته تا عرصه‌های سیاسی و اجتماعی، محسوب می‌شود. تاریخ، به‌ویژه تاریخ صدر اسلام، گواه روشنی بر این مدعاست. در آن دوران حساس، بسیاری از مردم زمان امیرالمؤمنین‌علی‌علیه‌السلام و امام حسین‌علیه‌السلام در بزنگاه‌های تاریخی، به‌جای شتافتن به یاری امام زمان خود، در تردید و سستی فرو رفتند و این اهمال و سستی، پیامدهای ناگواری چون فاجعه عاشورا را رقم زد. عاشورا، نمادی از شکست یک ملت در انجام وظیفه‌ی خطیر تاریخی خود در حمایت از امام معصوم بود؛ شکستی که تا ابد، درس عبرتی برای آیندگان خواهد بود.
در دوران معاصر، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، مردم مسلمان و انقلابی کشورمان، با الهام از حماسه کربلا و با درک عمیق از مسئولیت تاریخی خود، شعاری فراگیر را در نمازهای جمعه و دیگر تجمعات ملی و دینی سر دادند: «ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند»
این شعار، تنها یک آرزو یا یک ابراز احساسات نبود، بلکه تعهدی بود که مردم ایران در عرصه‌ی عمل نیز به آن وفادار ماندند. امروز، این شعار با «شعوری مبتنی بر بصیرت دینی و انقلابی» همراه شده و مردم ایران، با درک موقعیت حساس کنونی و تهدیدات دشمن، این بار با عزمی راسخ‌تر، در برابر فتنه‌ها ایستاده‌اند.
حضور حماسی مردم ایران در خیابان‌ها و میادین شهرها، به‌ویژه در شب‌ها که در برابر فتنه‌ها صف‌آرایی کرده‌اند، نمادی از اوج بصیرت و خودآگاهی دینی و انقلابی آنان است. این مردم، که به تعبیر رهبر شهیدمان «از سوی خداوند متعال برای غلبه بر فتنه مبعوث شده‌اند»، با پشتیبانی قاطع از ولایت فقیه، که نماد استمرار خط امامت و هدایت در عصر غیبت است، اجازه نخواهند داد که به کیان این مملکت و انقلاب آسیب جدی وارد شود. این حضور بی‌نظیر، دوست را به تحسین و دشمن را به حیرت واداشته است. حضور حماسی، مقاوم و شجاعانه ملت ایران تا بدانجا پیش رفت که وقتی دشمن، تهدید به بمباران مراکز حیاتی و زیرساخت‌های کشور، از جمله نیروگاه‌های هسته‌ای و پل‌های ارتباطی نمود، زن و مرد، پیر و جوان، همراه با کودکان خود، صحنه‌هایی بی‌بدیل از فداکاری و مقاومت را خلق کردند. آنان با تشکیل «زنجیره انسانی» و حضور در اطراف نیروگاه‌ها و بر روی پل‌ها، عملاً خود را سپر بلای کشور قرار دادند. این اقدام، نمایان‌گر اوج عشق، فداکاری و آمادگی این ملت برای دفاع از دستاوردهای انقلاب و نظام اسلامی و میهن عزیزمان ایران است.
به‌راستی تصاویر حضور حماسی ملت ایران در این دوران، در هیچ کجای تاریخ نظیر ندارد. این ملت، با این سطح از بصیرت، شجاعت، فداکاری و آمادگی برای دفاع از آرمآن‌ها، حقیقتاً «مبعوث شده‌اند تا بر فتنه دشمن غلبه نموده» و مقدمات ظهور حضرت ولی عصر‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف را فراهم آورند. این حضور، اعلام آمادگی یک ملت برای نقش‌آفرینی مؤثر در نهضت جهانی ظهور و تحقق تمدن نوین اسلامی است.

سال شصت و یکم ـ شماره 2941