مسیری که در ابتلا به آسیب‌های روانی می‌پیماییم
بتخانه‌ای از باورها
زهرا کیایی
دردها و آسیب‌های روانی، شامل افسردگی و انواع اضطراب‌ها که شایع‌ترین آن‌ها هستند؛ تا بیماری‌های شخصیتی و هویتی و سپس آسیب‌ها در روابط بین فردی و خانوادگی و اجتماعی و غیره؛ هیچ یک مشکلاتی نیستند که یک شبه به وجود آمده و فرد را به دردهای روحی طاقت‌فرسا مبتلا کرده باشند؛ بلکه همه آن‌ها ناشی از طی کردن مسیری است که لاجرم انتهایی جز آن ندارد! آشنایی با سیر شکل‌گیری این آسیب‌ها بیشتر انسان را توانمند خواهد کرد که در جهت پیشگیری در ابتلا به آنان یا ممانعت از پیشروی بیماری یا درمان آن گام بردارد. این نخستین الفبایی است که آدمی باید در هدایت زندگی خود به سمت شکوفایی و کمال و دوری از آسیب بیاموزد.
آشنایی با باورها
«افکار» و سپس «باورهای ما» همه ابزارهای اصلی انسان‌ها در هدایت اعمالشان است. وقتی تصمیم به یک سفر می‌گیرید ابتدا فکر می‌کنید که به کدام مقصد می‌خواهید بروید و جمله «می‌خواهم به مازندران سفر کنم» فکر شما از نوع تصمیم است؛ اما مهم‌تر از آن علتی است که شما مازندران را انتخاب کردید که این امر باور شما را شامل می‌شود: «به مازندران می‌روم چون باور دارم امکانات آب و هوایی آن نیاز مرا به تفریح برآورده می‌کند.» در تمام زندگی خود پیش از انجام کوچک‌ترین عمل و اجرای هر تصمیمی فکری دارید و باوری! زمانی که کودک‌تان را به خاطر انجام رفتار اشتباهش تنبیه می‌کنید به این دلیل است که فکر می‌کنید «او هم اکنون کار اشتباهی انجام داده است و نباید چنین می‌کرد و باور دارید برای اصلاح رفتار اشتباه او تنبیه بهترین روش است که جواب می‌دهد!» وقتی در یک دعوای خانوادگی در برابر جمله‌ای از سوی همسرتان پاسخی از روی خشم می‌دهید به این دلیل است که فکر می‌کنید «او با گفتن آن جمله به شما توهین کرده و باور دارید برای مقابله با او و ممانعت از انجام چنین رفتاری مقابله بهترین روش ممکن است". برخی باورها شخصی و برخی دیگر خانوادگی یا فرهنگی است؛ به آن معنا که باورهایی وجود دارد که مخصوص خود شماست و وقتی آنرا با دیگران در میان می‌گذارید می‌بینید که آن‌ها با شما موافقت نمی‌کنند! مثل این‌که باور داشته باشید «همه مشکلات زندگی‌ها ناشی از دخالت مادرشوهر است.» اما برخی از باورها مخصوص خانواده شماست؛ مثل این‌که خانواده شما باور دارد که «سرنوشت همه افراد فامیل باید با مشورت و نظر بزرگ فامیل رقم بخورد.» و برخی باورها فرهنگی است مثل بسیاری از مواردی که با آن آشنایید: «گربه را باید دم حجله کشت»، «هرکه بامش بیش برفش بیشتر»، «علاج واقعه پیش از وقوع باید کرد»و...
...