محرومیت از برکت رزق

حجت الاسلام ناصر رفیعی

آقایی در یکی از شهرها می‌گفت: من سبزی فروش هستم و از نظر مذهبی هم خیلی مقیدم و نمازهای خود را اول وقت می‌خوانم. من هم اجمالا ایشان را می‌شناسم فردی هیئتی و متدین است. می‌گفت: بعضی افراد، سنگ‌های ترازو را به آن میزانی که باید باشد در مقابل جنس فروخته شده قرار نمی‌دهند. مثلا مقداری از سرب سنگ پنج کیلویی را کم کرده، در عین حال، جنس خود را به مقدار پنج کیلو حساب می‌کنند. نکته موجود در حرف او اینجا بود که می‌گفت: اغلب این افراد در زندگی خود یک کلاف سر درگم دارند و گرفتارند. یا اولادشان مشکل دارد، یا خودشان و در یک کلام برکت از زندگی مادی و معنوی آن‌ها سلب شده است. این که خداوند در قرآن می‌فرماید: وای بر کم فروشان«مطففین» اگر کسی وارد جرگه آن‌ها بشود، نقمت و گرفتاری به او روی خواهد آورد. در تاریخ نقل شده که یک وقتی حاکم به فردی گفت: از امروز تو محتسب شهر باش. «محتسب» به کسانی می‌گفتند که کار آن‌ها بازرسی بوده است. محتسب به بازار می‌رفت و مراقب بود کلاه‌برداری صورت نذیرد. به قول امروزی آن، تعزیرات و بازرسی.

آن فرد به بازار رفت و به صورت ناشناس مشغول بازرسی شد. وارد مغازه گندم فروشی شد. نکاهی کرد دید کنار کیسه گندم، یک کیسه شن و خاک هم قرار داده و در هر پنج کیلو گندم، مثلا دویست گرم خاک هم قاطی می‌کند و خیلی هم معلوم نیست و به چشم نمی‌آید. وقتی خلوت شد از او پرسید: شما شن می‌فروشید یا گندم؟ گفت: گندم. گفت: پس این چیست؟ گفت: وقتی زندگی نمی‌چرخد و قرض و بدهکاری دارم این دویست گرم قاطی کردن‌ها از صبح تا شب کلی منفعت دارد. اما باز هم اوضاع زندگی‌ام خوب نیست و چرخ آن نمی‌چرخد و گرفتار هستم. جناب محتسب به مغازه گندم فروشی دیگری رفت. این جا اوضاع برعکس بود. کاسب این مغازه وسیله‌ای داشت (الک) و قبل از فروش به مشتری، خاک آن را می‌گرفت و گندم خالص تحویل مردم می‌داد. از او پرسید: پس چرا خاک‌های آن را جدا می‌کنی؟ جواب داد: آن کشاورزی که آن را چیده، نمی‌توانسته بهتر از این کار کند، ولی من باید گندمی که به مردم می‌دهم، با کیفیت باشد تا مرا دعا کنند. محتسب به او گفت: اوضاع زندگی‌ات چطور است؟ گفت: الحمدلله، خیلی خوب است و راضی هستم. جناب محتسب نزد حاکم آمد و به او گفت: بازار به محتسب نیاز ندارد، چون آن کسی که سر مردم کلاه می‌گذاشت برکت رزق او سلب شده بود و آن که درست عمل می‌کرد رزق او برکت داشت.