کد خبر: ۷۸۸۶
۱۴۰۵/۰۸/۳۰ ۱۰:۰۸
نگاهی به دوگانه‌سازی‌های زن روز سال 1343

روز پدر که نظرسنجی نمیخواهد

اینجا قرار است از میان کاغذهای کاهی گذر کنیم؛ رد کلمات را بگیریم و از فمنیسم حاکم بر احوالات روزهای نخست تولد مجله رمزگشایی کنیم. مجله‌ای که قرار بود تولدش در سال 1343 اتفاقی نو برای زنان ایران باشد اما برعکس، بارهای مضاعفی رابر گرده‌ی زنان تحمیل کرد. اینجا از زشت و زیبای زن روز آن روزها سخن می‌گوییم. زن روزی که با احوالات زن ازاده و مسلمان ایرانی فاصله‌ای نجومی داشته است اما با شگفتانه‌ی انقلاب اسلامی رشد کرده، به بلوغ و بالندگی رسیده است.

فرشته امیرزاده
نویسنده :

فرشته امیرزاده

yآنچه میان ‌تیترها موضوعات و تحلیل‌های نسخه‌های قدیمی زن روز بیشتر به چشم می‌آید دوگانه‌سازی زن و مرد و سنگینی کفه‌ی جنسیتی زنانه با اختلافی معنادار است. در زن روز سال‌های آغازین، مجله ادعا می‌کند میان زن و مرد بی‌طرف ایستاده است اما در تمام تحلیل‌هایش مرد قربانی فمنیسم حاکم بر سیاست‌های نشریه شده است. فمنیسمی که حتی با مفهوم واقعی آن بیگانه است و جز تبلیغ مد، آرایش و برهنگی موضوعی برای عرضه ندارد.
نمونه‌ی سرکوب مرد، موضوع نخستین ورق از مجله‌ی شماره 1343  است، جایی که حکم سرمقاله را دارد. در این صفحه بحث بر سر این است که آیا لازم است روزی به‌عنوان روز پدر در تقویم انتخاب شود یا نه و این موضوع به نظرسنجی گذاشته شده است.
نامه‌های وارده از سوی مخاطبان هم بیشتر در رد این اتفاق انتخاب شده است. اگرچه میان‌شان دو عدد نامه هم به‌صورت نمایشی در تأیید نقش پدران آورده شده است؛

 نامه‌های وارده 
روز 25 آذر فقط متعلق به مادران است
«من از شما می‌خواهم که به آقای هوشنگ وزیری قاضی بازنشسته‌ی دادگستری بگوئید روز ۲۵ آذر فقط متعلق به مادران عزیز است و هیچ‌کس حق ندارد از این روز به‌عنوان دیگری بهره‌برداری کند!
من می‌دانم چرا شما پیشنهاد کرده‌اید که روز پدر و روز مادر یکی باشد برای اینکه می‌دانید اگر روزی به نام پدر تعیین شود هیچ‌کس این روز را جشن نمی‌گیرد و پدرها به این حقیقت تلخ که هیچ محبوبیتی در اجتماع و خانواده ندارند پی می‌برند.
اما اگر روز پدر با روز مادر توام باشد، معلوم نیست که جشن برای مادر است یا پدر؟ از این گذشته من با اصل قضیه مخالفم، روز پدر بی روز پدر!»

 پدرم مرا فروخت! 
در نامه‌ی دیگر همان قصه‌ی تکراری و پراز سیاه‌نمایی در ارتباط با پدران آورده شده است. موضوعی که در بیشتر داستان‌های مجله نیز قابل مشاهده است: تصویری مستبد، بی‌سواد، جاهل و حقیر از مردان ایرانی؛ «وقتی دختر بودم تا کلاس ششم ابتدایی درس خواندم و بعد پدرم اجازه نداد ادامه تحصیل بدهم. او می‌گفت برای تو درس و مشق کافیست و حالا باید زن خانه بشوی! اولین خواستگار، کارمند جوان و تحصیل‌کرده‌ای بود که پدرم حاضر نشد مرا به عقد او در آورد و دومین خواستگار مردی پیر و الكلى اما ثروتمند و پدرم گفت: «این مرد شایسته شوهری تست»!... و بعد تاری، تنبوری، نقلی، نباتی و یک ازدواج نامتناسب! و خلاصه اینکه از آن روز تاکنون زندگی من در اشک و ماتم خلاصه شده است. حالا آیا به من حق می‌دهید که با پدرم که شاید شبیه بیشتر پدران امروز است مخالف باشم؟ و با صدای بلند فریاد بزنم: «نه! روز پدر تعیین نکنید و بر نفرت ما دامن نزنید!»
در میان نامه‌های ارسال شده پدری نیز داد سخن گشوده که انتخاب روز پدر تقلید از جوامع دیگر است. وی در نامه‌اش نوشته است:
«به نظر من روزبازی نوعی تقلید سطحی و کورکورانه است از آداب و سنن دیگران در حالی که ما که ۲۵۰۰ سال تاریخ مدون و ۶۰۰۰ سال قدمت و موجودیت داریم و فرهنگ و مذهب ما مشحون از اعیاد و مراسم جالب تاریخی و دینی و مراسم زیبای «فلكلوريك» است شایسته است که به‌جای فرنگی‌مآبی و تجددطلبی پوچ، در مقام احیای آن مراسم و آداب و سنن با شیوه‌ها و رنگ‌های مخصوص خود برآئیم. آن‌ها را زنده کنیم و شایع سازیم و نیازی به روز بازی و پاپانوئل‌سازی نداشته باشیم.
کهن جامه خویش آراستن به از جامه عاريت خواستن... از این گذشته به فرض که امروز پا در میانی کردید و روزی را به «پدر» اختصاص دادید فردا که پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها، عمه‌ها، خاله‌ها، عموها و دایی‌ها سینه سپر کردند و گفتند سهم ما از این روز بازی‌ها چه می‌شود چگونه جواب‌گوی آن‌ها خواهید شد؟!»
همان‌گونه که ذکر شد اگرچه چند نامه نیز در تأیید نقش پدر آورده شده است اما به قول نویسنده مطلب انتخاب این روز به مبارزه‌ای سخت میان موافقان و مخالفان تبدیل شده است.

 زن روز یا زردنامه؟ 
زن روز آن روزها حرفی برای خانواده‌ی تراز مسلمان و ایرانی نداشته، آن‌چه در آن خودنمایی می‌کند پیروی از فرهنگ فرنگ‌رفته‌ها و سبک زندگی غربی است. آنچه در روزنامه‌نگاری عادلانه و منطقی مورد تأکید است وظیفه و رسالت نویسنده و نشریه در ارتباط با ارائه‌ی سبک زندگی سالم و صحیح است.
در ارتباط با نظرسنجی و مثلاً در همین مورد انتخاب روز برای تجلیل مقام پدر اگرچه لازم است روزنامه‌نگار انتقال دهنده‌ی نظرات مردم باشد اما باید از سوگیری نیز بپرهیزد و با مرزبندی‌های کاذب و تفرقه‌انگیز مقابله کنند.
ترویج فضائل اخلاقی و فرهنگ صحیح نیز یکی از رسالت‌های اساسی رسانه است.
خبرنگار و نویسنده واسطه‌ی بین عامه مردم با عمق و زوایای پنهان جامعه است تا بتواند مردم را با حقایق آشنا کند. خبرنگار باید از روی واقعیت‌ها پرده‌برداری و واقعیت را به حقیقت نزدیک کند؛ چراکه برخی وقایع ممکن است از حقایق دور باشند و این هنر خبرنگار است که بتواند این دو مقوله را تا حد ممکن به یکدیگر نزدیک کند.
اما آن‌چه در زن روز زمان پهلوی به شکل گل‌درشتی به چشم می‌آید دکه‌زدگی و زردنگاری است. همان اتفاقی که بر اکثر رسانه‌های زمان پهلوی حاکم بود تا خوب بفروشد و بتواند تحریریه‌اش را سرپا نگه دارد.

سال شصت ویکم.شماره2969

گزارش خطا