کد خبر: ۷۷۹۵
۱۴۰۴/۱۲/۰۹ ۰۹:۲۸

گزیده اشعار اسیری لاهیجی

شمس‌الدین‌ محمد بن‌ یحیی‌ بن‌ علی‌ گیلانی لاهیجی نوربخشی از شعرای قرن نهم و درگذشته در سال ۹۱۲ هجری قمری متخلص به «اسیری‌» و «فدایی» و مشهور به «اسیری لاهیجی» عارف‌، شاعر و از مشایخ‌ سلسله‌ی نوربخشیه‌ است.

ثثمظهر و ظاهر

چیست عالم جلوه گاه حسن دوست
جلوه در عالم چه باشد جمله اوست
ظاهراً گر زانکه عالم مظهرست
مظهر و ظاهر چو وابینی هموست
در حقیقت نیست غیر از یار کس
این نمود غیر عین وهم توست
یار خود آئینه روی خود است
در نمودن آینه‌گر غیر روست
می‌نماید غیر دریا جو، ولی
در حقیقت دان که دریا عین جوست
حسن خود را دید و شد عاشق بخود
در جهان او را بخود این گفتگوست
مائی و اوئی به معنی شد یکی
گر اسیری ما و او گوید که دوست

شاه و گدا

تا نقاب از مه رخسار تو برداشت صبا
یافت از پرتو حسن تو جهان نور و صفا
از تجلی جمال تو دل و جان جهان
مست و لایعقل و شیداست زهی حسن لقا
جز جمالی که بهر لحظه نماید رخ دوست
نیست درد دل ما را به جهان هیچ دوا
بیخود از باده‌ی عشقند چه هشیار و چه مست
همه مست می وصلند چه شاه و چه گدا
وارهید این دل دیوانه ز اندوه فراق
تا که در بزم وصال تو ز خود گشت فنا
محرم سر نهان آمد و عارف به یقین
هرکه حسن رخ تو دید عیان از همه جا
دید خورشید جمالت ز همه ذره عیان
هر که وارست اسیری ز حجاب من و ما

عیان و نهان

ای عشق تو آتش زده در خرمن جان‌ها
وز سوز غمت سوخته دل‌ها و روان‌ها
خون شد دل عشاق ز دست الم عشق
شرح غم عشق تو برونست ز بیان‌ها
از شوق جمال تو دل چرخ پرآتش
بی‌صبر و قرار از غم تو دور و زمان‌ها
محرم به حریم تو نه نام و نه نشانست
بی‌نام و نشان در حرمت نام و نشان‌ها
سرگشته و حیران به بیابان تحیر
در ذات و صفات تو یقین‌ها و گمان‌ها
از بحر هویت که دو عالم به کنارست
خلقان همگی بی‌خبر از قعر و میان‌ها
از پرتو حسنت شده تابان همه عالم
وز روی تو روشن همه کون و مکان‌ها
کی حسن رخت شرح دهد نطق کماهی
در وصف جمال تو چو لال است زبان‌ها
عارف نبود هرکه نبیند چو اسیری
آیینه‌ی روی تو عیان‌ها و نهان‌ها

جان و دل

درد بی‌درمان به عالم درد ماست
کانچنان سرو روان از ما جداست
محنت ایام و غم‌های جهان
ز اشتیاق او نصیب جان ماست
کی علاج درد ما داند طبیب
درد و سوز عشق دردم را دواست
در هوایش رفت عمر و همچنان
جان و دل در آرزوی آن لقاست
من فدای آن‌که از هستی خویش
نیست گشت و در بقای بی‌فناست
حیرت اندر حیرت آمد حال ما
هر دمش با ما چو نوعی عشوه هاست
واقف حال اسیری آن کسی است
کو بدرد عشق دایم مبتلاست

چرا و چون

ما نیستیم و هستی ما هستی خداست
هستی به نیستی نه قرین است نه جداست
دلبر چو رو در آینه مختلف نمود
این صورت مخالف از آن اختلاف خاست
عالم چو عکس آینه و نقش سایه‌دان
کورا نمود و بود ز وهم و خیال ماست
بنگر چو شد عیان به لباس چرا و چون
آن‌کو نهان بکسوت بی‌چون بی‌چراست
مقصود آفرینش عالم کسی بود
کو از خودی فنا شد و باقی بدان بقاست
میدان یقین که در دو جهان غیر یار نیست
بشنو سخن ز عارف حق بین درست و راست
رندی که مست باده و هشیار و زاهدست
انصاف ده که همچو اسیری دگر کجاست

مه و خورشید

نمی‌دانم به‌قول حاسدی چند
چرا ببرید از ما یار پیوند
گرفتارم به‌قید زلف جانان
خلاصی نیست جانم را ازین بند
چو من در عاشقی افسانه گشتم
مده ناصح به عشق او مرا پند
دل دیوانه‌ی عاشق به هجران
به امید وصال اوست خرسند
دلا چون رند و مست جام عشقی
به زهد و پارسائی خوش همی خند
به‌روی عالم افروز تو ای جان
کجا باشد مه و خورشید مانند
اسیری را چه پروای دل و دین
به‌روی اوست جانش آرزومند

سال شصتم.شماره2940

گزارش خطا