بعد از ورزش مسکن نخورید
مصرف خودسرانه‌ی داروهای مسکن پس از تمرینات سنگین ورزشی، می‌تواند خطر آسیب حاد کلیوی را افزایش دهد.
به گزارش مشرق، مجتبی شفیعی‌خانی، متخصص داروسازی بالینی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به مصرف داروهایی مانند ایبوپروفن و دیکلوفناک برای تسکین دردهای عضلانی پس از ورزش، اظهار کرد: «این داروها از گروه داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی هستند که با کاهش تولید موادی به نام پروستاگلاندین‌ها، به تسکین درد و التهاب کمک می‌کنند؛ بااین‌حال، مصرف آن‌ها می‌تواند با عوارضی همراه باشد.»وی افزود: «پروستاگلاندین‌ها علاوه بر نقش در ایجاد درد و التهاب، در حفظ عملکرد طبیعی معده و تنظیم جریان خون کلیه‌ها نیز مؤثرند؛ ازاین‌رو، مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی ممکن است در برخی شرایط موجب بروز عوارض گوارشی، آسیب کلیوی، احتباس مایعات و افزایش فشارخون شود. همچنین، این داروها در برخی افراد می‌توانند واکنش‌های حساسیتی ایجاد کنند.»
شفیعی‌خانی با بیان اینکه ورزش‌کاران در جریان فعالیت بدنی، از طریق تعریق آب و مقداری الکترولیت از دست می‌دهند، ادامه داد: «در صورت جبران نشدن آب ازدست‌رفته، جریان خون کلیه‌ها ممکن است کاهش یابد. در چنین شرایطی، مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی می‌تواند توانایی کلیه‌ها برای حفظ جریان خون طبیعی را مختل کند و احتمال آسیب حاد کلیوی را افزایش دهد.»
وی خاطرنشان کرد: «این موضوع به‌ویژه در تمرینات طولانی و سنگین، فعالیت بدنی در هوای گرم و افراد دارای بیماری‌های کلیوی اهمیت بیشتری دارد؛ بنابراین، اگرچه مصرف این داروها پس از ورزش برای همه افراد الزاماً خطرناک نیست، مصرف خودسرانه و مکرر آن‌ها، به‌خصوص در شرایط کم‌آبی، می‌تواند خطرآفرین باشد.»
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تأکید کرد: «کاهش درد پس از مصرف مسکن به معنای ترمیم عضلات یا برطرف شدن علت آسیب نیست. استفاده از دارو برای ادامه‌ی تمرین با وجود درد قابل‌توجه، ممکن است باعث نادیده گرفتن آسیب و به تأخیر افتادن تشخیص و درمان آن شود».
وی با تأکید بر ضرورت مصرف منطقی داروها توصیه کرد: «مصرف مسکن نباید به بخشی ثابت از برنامه ورزشی تبدیل شود و استفاده‌ی روتین از این داروها پیش یا پس از هر جلسه تمرین، بدون ضرورت پزشکی، توصیه نمی‌شود.»
شفیعی‌خانی افزود: «مصرف هم‌زمان ایبوپروفن و دیکلوفناک یا سایر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، بدون تجویز پزشک، می‌تواند خطر عوارض را افزایش دهد؛ بدون آنکه لزوماً تسکین بیشتری ایجاد کند. همچنین افرادی که پس از ورزش دچار تعریق شدید یا کم‌آبی شده‌اند و کسانی که استفراغ یا اسهال دارند، باید پیش از مصرف این داروها با پزشک یا داروساز مشورت کنند.»
وی ادامه داد: «افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی، زخم معده، بیماری‌های قلبی یا فشارخون بالا و همچنین افرادی که داروهای ضدانعقاد یا برخی داروهای مؤثر بر فشارخون مصرف می‌کنند، لازم است پیش از استفاده از این مسکن‌ها مشاوره‌ی تخصصی دریافت کنند؛ چرا که انتخاب داروی مناسب به‌علت درد، وضعیت سلامت فرد، داروهای مصرفی و موارد منع مصرف بستگی دارد.»
وی افزود: «درد عضلانی بسیار شدید یا نامتناسب با شدت تمرین، ضعف قابل‌توجه، تورم شدید عضلات، ادرار تیره‌رنگ شبیه چای یا نوشابه‌ی کولا و کاهش واضح حجم ادرار، به‌ویژه در صورت همراهی با سایر علائم، از نشانه‌های هشداردهنده‌ای هستند که نیازمند ارزیابی فوری پزشکی‌اند.
این علائم ممکن است ساعت‌ها یا حتی چند روز پس از فعالیت بدنی ظاهر شوند و تشخیص این عارضه تنها بر اساس علائم امکان‌پذیر نیست؛ ازاین‌رو، ارزیابی پزشکی و انجام آزمایش‌های لازم اهمیت دارد.»
سال شصت ویکم.شماره2967