آندومتریوز یک بیماری مزمن است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم، در خارج از رحم رشد میکند. این بیماری میتواند باعث درد هنگام قاعدگی، رابطهی جنسی، ادرار کردن یا دفع مدفوع شود. تهوع، خستگی و مشکلات سلامت روان نیز از دیگر علائم احتمالی آن هستند.
به گزارش سلامت نیوز، در برخی موارد، بسته به محل قرارگیری بافتهای آندومتریوز، باروری نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. این بیماری ممکن است اندامهای دیگری از جمله ریهها را هم درگیر کند.
از عوامل خطر آندومتریوز میتوان به سابقه ابتلای مادر، خواهر یا دختر به این بیماری، شروع قاعدگی پیش از ۱۱سالگی، خونریزی شدید یا طولانیتر از هفت روز و چرخههای قاعدگی کوتاهتر از ۲۷ روز اشاره کرد.
باورهای نادرست زیادی دربارهی علل، علائم و روشهای درمان آن وجود دارد.
1- قاعدگی همیشه باید بسیار دردناک یا همراه با خونریزی شدید باشد: بیش از نیمی از افرادی که قاعدگی دارند، درجاتی از درد را در این دوره تجربه میکنند؛ اما درد شدید قاعدگی میتواند در برخی موارد نشانهی آندومتریوز باشد.
در واقع آندومتریوز همیشه با خونریزی شدید یا درد قاعدگی همراه نیست. درد ممکن است هنگام دفع مدفوع، ادرار کردن یا تخمکگذاری بروز کند و حتی در بخشهای دیگر بدن احساس شود. حجم خونریزی و طول چرخهی قاعدگی نیز در افراد مختلف متفاوت است و لکهبینی در میانهی چرخه میتواند یکی از علائم احتمالی باشد.
ضمن این که علائم از فردی به فرد دیگر تفاوت دارند. برخی افراد گرفتگی خفیف و خونریزی کم دارند، در حالی که بعضی دیگر با دردهای شدید یا دردهای خارج از زمان قاعدگی روبرو میشوند.
2-بارداری آندومتریوز را درمان میکند: بارداری درمان آندومتریوز نیست. برخی زنان در دوران بارداری کاهش علائم را تجربه میکنند، اما در برخی دیگر علائم تغییری نمیکند یا حتی شدیدتر میشود. بارداری تغییرات هورمونی قابلتوجهی ایجاد میکند و همین تغییرات ممکن است بر شدت درد تأثیر بگذارند. با این حال، کاهش درد به معنای درمان بیماری نیست.
3- برداشتن رحم، آندومتریوز را بهطور قطعی درمان میکند: برداشتن رحم یا هیسترکتومی ممکن است علائم آندومتریوز را در بسیاری از افراد کاهش دهد، اما تضمینی برای درمان قطعی بیماری نیست.
متخصصان معتقدند آندومتریوز حتی پس از جراحی نیز ممکن است عود کند. اگر ضایعات بیماری در خارج از رحم باقی مانده باشند، علائم میتوانند ادامه پیدا کنند. هیسترکتومی معمولاً به برداشتن رحم گفته میشود و لزوماً شامل برداشتن تخمدانها نیست. از آنجا که آندومتریوز تحت تأثیر استروژن قرار دارد، باقی ماندن تخمدانها و ضایعات خارج از رحم میتواند در تداوم بیماری نقش داشته باشد.
4- آندومتریوز فقط اندامهای تولیدمثل زنان را درگیر میکند: ضایعات آندومتریوز بیشتر در ناحیهی لگن و قسمت پایین شکم دیده میشوند، اما ممکن است در بخشهای دیگری از بدن نیز ظاهر شوند.
5- آندومتریوز همیشه با درد همراه است: درد مزمن لگن یکی از علائم شایع آندومتریوز است. دادههای برخی مطالعات نشان میدهند بیش از ۶۰ درصد از افراد مبتلا، درد مزمن لگن را گزارش میکنند. با این حال، همهی افراد مبتلا درد را تجربه نمیکنند. ممکن است آندومتریوز در فردی بدون علائم دردناک تشخیص داده شود. شدت درد نیز الزاماً با شدت یا وسعت ضایعات متناسب نیست.
6- یائسگی آندومتریوز را متوقف میکند: یائسگی همیشه به معنای پایان آندومتریوز نیست. اگرچه اطلاعات پژوهشی در این زمینه محدود است، برخی برآوردها نشان میدهند حدود ۲ تا ۵ درصد از زنان ممکن است پس از یائسگی نیز آندومتریوز داشته باشند.
7- آندومتریوز مساوی با ناباروری است: مطالعات نشان میدهند حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد از زنان مبتلا به آندومتریوز در باردار شدن با مشکل مواجه میشوند. با این حال، ابتلا به این بیماری به معنای ناباروری قطعی نیست.
برخی زنان مبتلا به آندومتریوز شدید باردار میشوند، در حالی که بعضی افراد با شکل خفیف بیماری ممکن است در باروری مشکل داشته باشند. بنابراین، شدت بیماری بهتنهایی نمیتواند وضعیت باروری فرد را پیشبینی کند.
8- قرصهای ضدبارداری آندومتریوز را درمان میکنند: قرصهای ضدبارداری میتوانند به کنترل علائم آندومتریوز کمک کنند، اما درمان قطعی این بیماری نیستند. این داروها با تأثیر بر تخمکگذاری، قاعدگی و فعالیت هورمونی میتوانند خونریزی و درد را کاهش دهند. به همین دلیل، یکی از گزینههای درمانی برای مدیریت علائم آندومتریوز محسوب میشوند.
سال شصت ویکم.شماره2966