لباس رزم در حیاط مدرسه

اوایل دهه‌ی هشتاد، دانش‌آموز مقطع راهنمایی بودم؛ همان دورانی که امروز آن را متوسطه‌ی اول می‌نامند. مدیر مدرسه هر روز در برنامه‌ی صبحگاهی، جمله‌ای آشنا و تکراری داشت: «شما سربازان عرصه‌ی علم و دانش هستید و لباس فرم مدرسه، لباس رزم شماست؛ پس باید از آن پاسداری کنید.» آن روزها، شیطنت‌ها و هیجان‌های دوران نوجوانی ـ یا شاید هم همان بی‌تجربگی و ساده‌انگاریِ برخاسته از کم‌سنی ـ مانعی بود که نمی‌گذاشت عمق کلام او را درک کنیم؛ حتی گاه آن را به سخره می‌گرفتیم. اما با گذشت زمان، با تجربه کردنِ تلخی‌ها، لمسِ زخم‌های جامعه و مواجهه با دشواری‌های زندگی، آن کلام ساده‌ی مدیر، معنایی تازه و عمیق در من ریشه دواند. دریافتم که تنها راه گره‌گشایی از بحران‌ها، پیشرفت در مسیر علم و دانش است؛ و این مسیر، جز با مدرسه‌ای پویا، امن و دانش‌آموزانی کوشا، میسر نمی‌شود.
دریافتم که مدرسه تنها بنایی با چند کلاس درس نیست؛ بلکه سنگر آگاهی، کانون امید و مأمنی برای زیستن و بالیدن است؛ جایی که کودکان می‌آموزند چگونه بیندیشند، چگونه ایستادگی کنند و چگونه فردا را رقم بزنند. هر نیمکت چوبی در کلاس، مرزی است میان تاریکی جهل و روشنایی آینده؛ و هر دانش‌آموز، پرچمی از امید است که در افق، مظهر شکوفایی انسانیت خواهد بود.
سال‌ها بعد دریافتم که کلام مدیر، با حقیقت عجین بود. لباس فرم می‌تواند «لباس رزم» باشد؛ وقتی حیاط مدرسه در میانه‌ی نبردی بی‌رحمانه و نابرابر، رنگ خون به خود می‌گیرد. آنجا که دانش‌آموزان ـ این سربازان بی‌دفاع بی‌گناه ـ خود را در خط مقدم نبردی یافتند که نابرابر بود.
فاجعه‌ی دلخراش مدرسه‌ی «شجره طیبه» در میناب و پرواز مظلومانه‌ی دانش‌آموزان معصوم، نماد عیان این رزم نابرابر است. آنجا که نیمکت‌های درس، به صندلی‌های شهادت بدل شدند و دفتر و کیف و کتاب کودکان در خون غلتید، روشن شد که دشمنان آگاهی و انسانیت، حتی از معصومیت مدارس نیز هراس دارند. آن‌ها می‌دانند که اگر این کودکان امروز از علم و دانش پاسداری کنند، فردا در میدان عمل، جان بر کف میهن خواهند ایستاد. اما غافل از اینکه خون این کودکان، خود به سند حقانیت این سرزمین بدل می‌شود و بیداری‌بخشی است برای همه‌ی ما تا قدر این سنگرها را بدانیم.خون «ماکان‌ها» در رگ تمام دانش‌آموزان این سرزمین جاری خواهد شد تا بدانند دانش‌آموز، سرباز عرصه‌ی علم و دانش است و پاسداری از این سنگر، وظیفه‌ای مقدس  و اعتقادی قلبی است؛ پاسداری‌ای که شاید با گذشت زمان، شکل و ماهیتش دگرگون شود، اما هرگز ساقط نخواهد شد.

سال شصت و یکم.شماره2966