کد خبر: ۷۷۲۵
۱۳۹۴/۰۸/۰۹ ۱۵:۰۵

فرار نافرجام

از زمان تسخیر سفارت آمریکا یا همان لانه جاسوسی تا آزادی گروگان‌ها 444 روز فاصله بود. در این مدت دانشجویان پیروی خط امام که به اسناد مهم و محرمانه‌ای از جاسوسی‌های آمریکایی‌ها دست پیدا کرده بودند، گروگان‌ها را در ساختمان‌های سفارتخانه نگهداری می‌کردند. یکی از این ساختمان‌ها اقامتگاه سفیر بود که افراد مهم سفارت را در آن‌جا نگه داشته بودند. «بیل بلک» کارمند مخابرات سفارت که از اسناد بسیاری خبر داشت نیز از افرادی بود که در اقامتگاه سفیر نگهداری می‌شد. جریان فرار ناموفق «بیل‌بلک» آمریکایی و درگیری او با دانشجوی دختر پیرو خط امام «معصومه نورمحمدی جامی» یکی از جالب‌ترین روایات و خاطرات تسخیر لانه جاسوسی است.

ذاواسط ماه دسامبر 1979، بیل‌بلک، مأمور مخابرات گروگان گرفته شده را از هتل قارچ (محل استراحت کارمندان سفارتخانه) به طبقه دوم اقامتگاه سفیر منتقل کردند و همراه با «ملک کالپ» کارمند بخش اقتصادی سفارتخانه در اتاق کوچکی که قبلا اختصاص به خدمتکار سفیر داشت جا دادند. برای بیل‌بلک مزیت این اتاق نسبت به هتل قارچ، وجود حمام و دستشویی اختصاصی در جوار اتاق بود. در اتاق کوچک طبقه دوم اقامتگاه سفیر، حق صحبت با یکدیگر وجود نداشت، بنابراین «ملک کالپ» شروع به نوشتن یادداشت با مدادی که پیدا کرده بود بر روی کاغذ توالت می‌کند و آن‌ها را بالای چهارچوب درمی‌گذارد. «بیل‌بلک» نیز برای مبادله یادداشت‌ها همین کار را می‌کرد. تا آن‌که هر دو تصمیم به فرار می‌گیرند. بیل نقشه و راه‌حل‌های خود را با گذاشتن همین یادداشت به هم‌اتاقی خود می‌رساند. آن‌ها فکر می‌کردند اگر بتوانند به هر نحوی از اقامتگاه سفیر خارج شوند و خود را به دیوار سفارتخانه برسانند راه نجاتی برای خود پیدا خواهند کرد. ملک با قسمتی از نقشه مخالفت می‌کند و بیل با شک کردن به او نقشه خود را به تنهایی عمل می‌کند به دلیل کوچک بودن اتاق در طول 24 ساعت، به نوبت یک نگهبان حضور داشت و پاس نیمه‌شب برای شخص معینی بود که عادت داشت بعد از تحویل پست در گوشه‌ای می‌نشست و چرت می‌زد تا سرانجام بخوابد. «بیل‌بلک» کارمند گروگان بخش مخابرات سفارتخانه مطمئن بود که با وجود این نگهبان می‌تواند در حال خزیدن از کنارش بگذرد و از اتاق خارج شود. شب 23 دسامبر لحظاتی بعد از ورود این نگهبان منتظر ‌ماند تا نگهبان کاملا به خواب رود و پتوی خود را لوله کرده و روی تشک قرار می‌دهد تا ظاهرا نشان دهد کسی در آن‌جا خوابیده است و سپس به آرامی از اتاق بیرون می‌رود. راه‌پله‌های سمت راست اتاق را که به آشپزخانه منتهی می‌شود به آرامی پایین می‌رود و وارد محوطه می‌شود و خود را به دیوار سفارتخانه می‌رساند. از شنیدن صدای گفتگوی عده‌ای در آشپزخانه متوجه می‌شود که فرار از آن‌جا ممکن نیست. به سمت پشت‌بام و آشپزخانه می‌رود تا از آن‌جا به سوی آلاچیق‌های داخل محوطه رود تا راه فراری پیدا کند. اما با چراغ‌های روشن محوطه سفارتخانه مواجه می‌شود، آرام از روی کولر آشپزخانه وارد آلاچیق می‌شود. در تمام مدتی که «بیل‌بلک» موفق شده بود چند پست نگهبانی را بدون متوجه شدن نگهبانان پشت سر بگذارد، در این فکر بود که چگونه بدون جلب توجه از کنار نگهبانان مسلح جلوی درب حیاط پشت اقامتگاه سفیر عبور کند بعد از مدتی که رفت‌وآمدهای دانشجویان را زیر نظر گرفت، تصمیم می‌گیرد پشت سر دانشجویان از درب حیاط خارج شود و به نحوی عمل کند که نگهبان او را هم جزو دانشجویان بداند و نظرش سوی او جلب نشود. دانشجویان که سخت مشغول صحبت بودند متوجه نشدند فردی که پولیور خود را تا روی سرش بالا کشیده و چهره‌اش را مخفی کرده و وانمود می‌کند مشغول پوشیدن آن است، یکی از اعضای سفارتخانه است که قصد فرار دارد. برای خود بیل‌بلک هم قابل باور نبود توانسته با این تمهید و بدون جلب توجه نگهبان از اقامتگاه سفیر که اکنون در دست دانشجویان پیرو خط امام بود خارج شود. با توجه به شناختی که «بیل» از محوطه سفارتخانه داشت به سوی حصاری که بخش مسکونی را از قسمت اداری جدا می‌کرد رفت تا با عبور از سوراخ بزرگی که در این حصار به دلیل زنگ‌زدگی ایجاد شده بود خود را به دیوار سفارت برساند. «بیل بلک» در حال عبور از سوراخ حصار بود که صدایی شنید که فریاد می‌زد: «ایست! ایست!» به سمت صدا بازمی‌گردد. ناگهان دختری را در مقابل خود می‌بیند که روی سکوی جلوی هتل قارچ نگهبانی می‌داد و تفنگش را به طرفش نشانه رفته بود.
«معصومه نورمحمدی» دانشجوی دختر پیرو خط امام پاس 1 تا 3 نیمه شب را برعهده داشت. یعنی بدترین ساعت خواب‌آلودگی! روی سکویی ایستاده بود که یک و نیم متر از سطح زمین فاصله داشت. بقیه محوطه اطرافش هم که ماشین پارک شده بود و انتهای آن، وسایل سفارت انبار شده بود و رو به رویش خانه‌هایی که همیشه به آن‌ها مشکوک بودند!
«معصومه» که در حال گشت‌زنی بود و سلاح ژـ3 به دست گرفته بود، از شدت سرما روسری خود را دور سرش می‌بندد و بند سلاح را به گردن می‌اندازد. که ناگهان متوجه حضور مردی در لابلای نخاله‌های آهنی قراضه پشت اقامتگاه سفیر می‌شود.
ککفرمان ایست می‌دهد. آن روزها رسم بر این بود که اسم شب را 3 تکه‌ای می‌گفتند. از مرد رمز شب را می‌پرسد، چون با او فاصله دارد فکر می‌کند یکی از نگهبانان آمده تا پست را از او تحویل بگیرد. برای اطمینان اسم شب را دوباره می‌پرسد. احساس می‌کند لحن مرد فارسی نیست و می‌خواهد او را گول بزند. مرد همانطور که با شتاب به او نزدیک می‌شد روی سرش چیزی انداخته بود تا ظاهرش را غیرقابل شناسایی کند. ذهن «معصومه» چندثانیه‌ای تمام اتفاقات را کنار هم می‌چیند و همین کافی است که مغزش فرمان دهد این فرد یکی از گروگان‌هایی است که قصد فرار دارد.
دختر جوان بار دیگر و محکم‌تر از قبل فرمان ایست می‌دهد اما آن مرد شتابش را سریع‌تر کرده و خودش را روی پای «معصومه» پرتاب می‌کند و او را می‌کِشد.
«معصومه» که می‌بیند گروگان فراری تلاش می‌کند تا  اسلحه را از دست او بگیرد اقدام به تیراندازی هوایی می‌کند. می‌دانست اگر به سمت او شلیک کند و گروگان کشته شود، دردسر ساز می‌شود. به محض شلیک گلوله‌ اول، گروگان «معصومه» را رها می‌کند و سینه‌خیز به طرف ماشین‌ها حرکت می‌کند. معصومه دوباره فرمان ایست می‌دهد و تیر دوم هوایی را شلیک می‌کند. برای شلیک تیر سوم احساس می‌کند باید نشانه بگیرد تا بتواند گروگان را از حرکت باز نگهدارد، هر چه سعی می‌کند موفق به شلیک نمی‌شود. متوجه می‌شود در گیر و دار درگیری با گروگان فراری، گروگان خشاب اسلحه‌اش را درآورده و انداخته بود و تیر دوم داخل گلندن اسلحه گیر کرده بود. «معصومه» شروع به فریاد زدن می‌کند و خانم که کمی آن‌طرف‌تر نگهبانی می‌داد را صدا می‌کند. او نیز که متوجه فرار گروگان می‌شود 6 ـ 5 تیر هوایی شلیک می‌کند. گروگان آمریکایی که به شدت ترسیده بود به قسمت پردرخت محوطه فرار می‌کند و بالای درختی مخفی می‌شود. بچه‌های سپاه که صدای شلیک گلوله را شنیده بودند بلافاصله به سمت محل نگهبانی «معصومه» می‌روند و جریان را جویا می‌شوند وقتی متوجه می‌شوند قضیه جدی است، عملیات جست‌وجو را آغاز می‌کنند.
«بیل‌بلک»، گروگان آمریکایی فراری که از بالای درخت نظاره‌گر این ماجرا بود، پایین می‌آید و در بشکه آبی که زیر درخت قرار داشت پنهان می‌شود.                                                                                   اما بخار تنفس «بیل» او را لو می‌دهد و یکی از نگهبانان متوجه مخفی‌گاه او شده و با دستگیر کردنش نقشه فرار «بیل بلک» را نقش برآب می‌کند.

ل

ی

سال پنجاهم.شماره2486

گزارش خطا