آخرین برگ اسناد
یکی از اتفاقات مهم که در جریان تسخیر لانه جاسوسی رخ داد، دستیابی به اسناد محرمانه‌ای بود که نظامیان آمریکایی حاضر در سفارت آمریکا دست به انهدام و از بین بردن آنها زدند.اسناد و مدارکی که از درجه اهمیت بسیار بالایی برخوردار بود. به اندازه‌ای که دانشجویان پیرو خط امام بعد از مشاهده اسناد رشته شده برای دسترسی به محتوای این اسناد اقدام به سرهم کردن آنها کردند. جریان از بین بردن این اسناد از زبان گروگان‌های لانه جاسوسی جالب و شنیدنی است.
گروگان «كورت بارنس» (مأمور مخابرات)
درب اصلي سفارتخانه از داخل به وسيله يك زنجير به صورتي قفل شده بود كه به نظر نمي‌رسيد كسي بتواند از خارج به آن دسترسي پيدا كند. ولي كساني که از ديوار بالا آمده بودند، با خود يك قيچي آهن‌بر همراه داشتند و توانستند پس از بريدن زنجير در سفارتخانه را بگشايند. این موضوع باعث هراس و سراسیمه شدن کارمندان سفارت شد.
گروگان«چارلز جونز» (مامور مخابرات)
موقعي كه احساس كردم همه سراسيمه‌اند و اوضاع درهم شده، تصميم گرفتم كار نابودي اسناد و مدارك محرمانه را شروع كنم. زيرا تجربيات گذشته به من آموخته بود كه در مواقع بحراني به خاطر اضطراب و دستپاچگي هرگز نمي‌توان كارها را به صورت مطلوب به سامان رساند.
من چون قبلا طي دوران جنگ شش روزه 1967 در قاهره و زمان سقوط ويتنام جنوبي در سايگون خدمت مي‌كردم، به همين جهت از حجم كاري كه براي نابود كردن تمام اسناد و وسايل مي‌بايست صورت بگيرد كاملا آگاه بودم. بخصوص در قاهره، كه چون فقط وقتي اوضاع خيلي به وخامت گراييد دست به كار شديم و با حالتي عجولانه و سراسيمه كار انهدام اسناد و وسايل را آغاز كرديم. بعد از آن به خود گفتم كه: «ديگر هرگز نبايد در چنين شرايطي دست به عمليات تخريبي بزنم.»در سفارتخانه تهران انبوهي از اسناد و مدارك محرمانه وجود داشت كه نگهداي اكثر آنها چندان برايمان ضروري نبود، و لذا قبل از اينكه دستور انهدام صادر شود، تصميم گرفتم شخصا كار را آغاز كنم تا تمام مدارك غيرضروري را قبل از بروز شرايط بحراني و سراسيمگي كارمندان نابود كرده باشم. يكي از همكارانم وقتي ديد قبل از تصميم‌گيري مقامات مسئول سفارتخانه دست به كار شده‌ام، اقدام مرا ناشي از وحشتي بي‌اساس دانست و گفت: فكر نمي‌كند چنين عملي لازم باشد. ولي من در مقابل به او جواب دادم: «نه! مطمئن باش كه وحشت من بي‌اساس نيست. چون از تجربيات گذشته پند گرفته‌ام و می‌دانم كه اگر بحران به اوج برسد و بخواهيم با دستپاچگي كار كنيم چه پيش خواهد آمد. بنابراين از هم‌اكنون بايد مقدمات كار آغاز شود تا اگر شرايط وخيم شد دست و پايمان را گم نكنيم.»
گ
روگان«بيل بلك» (مأمور مخابرات)
نكته حيرت‌انگيز در جريان حمله به سفارتخانه اين بود كه چطور دانشجويان موفق شدند سريعا به داخل دبيرخانه راه پيدا كنند؟
البته آنها از طريق تنها پنجره دبيرخانه ـ كه قابل گشودن بود و در شمال غربي ساختمان قرار داشت ـ توانستند خود را به درون زيرزمين دبيرخانه برسانند. ولي مسأله اينجا است كه اولا دانشجويان از كجا مي‌دانستند فقط همان يك پنجره قابل نفوذ است، و ثانيا چگونه راه بازكردنش را فرا گرفته بودند؟
به نظر من ترديدي نيست كه يك نفر از درون سفارتخانه با آنها تباني داشته است. و آن‌طور هم كه از ظواهر امر برمي‌آيد، حركات دانشجويان به گونه‌‌اي بود كه نشان مي‌داد اطلاعاتي از بعضي امور داخلي سفارتخانه دارند.
به اين ترتيب وقتي آنها آگاه بودند كه نرده‌هاي پشت يكي دو پنجره زير زمين دبيرخانه به صورت كشويي ساخته شده تا در مواقع اضطراري به عنوان راه فرار مورد استفاده قرار گيرد، طبيعتا به سهولت توانستند قفل محافظ نرده را با قيچي آهن‌بر جدا كنند و بعد از عقب كشيدن نرده‌ها از پنجره وارد زير زمين شوند.
موقعي كه تمام وسايل و اسناد محرمانه سياسي موجود در مركز مخابرات را از بين برديم، وارد دفتر كار «لينگن» شدم، و از «اليزابت مونتان» منشي كاردار پرسيدم كه: در اتاق كاردار اسنادي براي رشته كردن وجود دارد يا نه؟ در آن موقع «لينگن» در وزارت خارجه ايران به سر مي‌برد و گاو صندوق اتاقش قفل بود.«اليزابت» هم نه از رمز گاو صندوق اطلاع داشت، و نه خود را مجاز مي‌دانست كه بدون دستور كاردار به اسناد محرمانه وي دست بزند.
به اين ترتيب، در حالي كه ما توانسته بوديم تا آخرين برگ اسناد محرمانه سياسي را در پرونده‌هاي محرمانه از بین ببریم، توسط دانشجویان گروگان گرفته شدیم.
گروگان«كورت بارنس» (مامور مخابرات)
موقعي كه دانشجويان توانستند از طريق پنجره زيرزمين به داخل ساختمان دبيرخانه رخنه كنند، با ارسال پيامي از طريق بي‌سيم براي « لينگن» به او يادآور شديم كه: «براي انهدام وسايل و اسناد محرمانه تقريبا دو ساعت وقت لازم داريم» و «لينگن» نيز فورا جواب داد: «بسيار خوب، همين الان كارتان را شروع كنيد»… ما هم بلافاصله پس از صدور دستور تخريب از سوي بالاترين مقام سفارتخانه، دست به كار شديم و عملياتمان را طبق برنامه آغاز كرديم.
از بين تقريبا ده نفري كه در اتاق گنبدي شكل مركز مخابرات حاضر بودند، گروهي به رشته كردن اسناد پرداختند، عده‌اي مشغول تخريب دستگاه‌ها و لوازم موجود در آن مركز شدند، و تنها دو نفر امور مربوط به تماس بي‌سيم با نقاط ديگر را كماكان ادامه دادند.
وظيفه اي كه من و «فيليپ وارد» (مأمور مخابرات) به عهده گرفتيم، پياده كردن اجزاء و قطعات حساس دستگا‌هي مخابراتي بود و اين كار را هم به شكلي انجام داديم كه بتوانيم حتي تا آخرين لحظات به نحوي تماس خود را با واشينگتن حفظ كنيم.
البته بايد توضيح بدهم كه مقصود از تخريب دستگاه‌هاي مخابراتي اين نيست كه مثلا يك چكش برداريم و به جان ماشين «تله تايپ» بيافتيم. چون اين كار اصولا فايده‌اي هم نخواهد داشت و بلكه برعكس، طبق ضوابط موجود، چنين دستگاه‌هايي را در وهله اول بايد به صورتي درآورد كه ظاهرش به هيچوجه نمايانگر يك ماشين «تله تايپ » نباشد؛ و آنگاه اگر معلوم شد كه اوضاع رو به وخامت گذاشته، در مرحله دوم مي‌بايست با جدا كردن قطعات حساس آن كاري كرد كه دستگاه به طور كلي غير قابل استفاده شود.
گروگان«جوهال» (افسريار)
موقعي كه ايرانيها وارد زيرزمين شدند، من در طبقه همكف ساختمان دبيرخانه در دفتر نمايندگي وزارت دفاع بودم. در آن لحظات همگي براي تصميم‌گيري راجع به سرنوشت اسناد محرمانه دفتر نمايندگي حالت بلاتكليف داشتيم.
البته ما قبل از هجوم ايرانيها به زيرزمين، اسناد محرمانه را از گاوصندوق‌ها خارج كرده و قصد انهدامشان را داشتيم ولي به محض ورود ايرانيها به زيرزمين، چون فورا به همه دستور حركت به سمت طبقه فوقاني داده شد، اين‌طور به نظرمان رسيد كه اگر پرونده‌هاي طبقه‌بندي شده را همراه خودمان به طبقه بالا ببريم و در بين راه ايرانيها به سراغمان بيايند، آن‌وقت با پرونده‌هاي محرمانه‌اي كه در دست داريم چه بايد بكنيم؟
سرانجام با دستور سرهنگ «شفر» كه: «پرونده‌ها را سرجايشان بگذاريد»، ما هم از بلاتكليفي درآمديم و پس از جا دادن كليه اسناد در گاوصندوق‌ها و چرخاندن قفل رمزي، رو به سوي طبقه بالا حركت كرديم.
هدیه دانشجویان پیرو خط امام به گروگان آمریکایی
ریچارد کویین یکی از 52 جاسوس آمریکایی بود که در لانه جاسوسی آمریکا در تهران، توسط دانشجویان مسلمان پیرو خط امام به گروگان گرفته شد. وی در سال 2002 میلادی، در سن 51 سالگی بر اثر ابتلا به بیماری ام.اس درگذشت. ریچارد به دلیل بیماری و رنجودگی جسمی، همواره مورد توجه خاص دانشجویان بود و توانست ارتباط انسانی بیشتری نسبت به سایر گروگان‌ها با دانشجویان برقرار سازد. سرانجام با افزایش عوارض بیماری در ریچارد، او پس از 250 روز، به صورت یک جانبه از سوی دانشجویان مسلمان پیرو خط امام آزاد شد و به صلیب سرخ تحویل گردیده، به آمریکا بازگشت. او پیش از ترک ایران از دانشجویان مسلمان پیرو خط امام خواست تا عکسی از امام خمینی را که در آن سال‌ها به عنوان نماد و شاخص «دانشجویان مسلمان پیرو خط‌امام» شناخته می شد به عنوان یادگاری داشته باشد، دانشجویان نیز نسخه‌ای از آن عکس را به صورت فرشبافت به ریچارد هدیه دادند. ریچارد گرچه در آمریکا مانند دیگر همقطارانش ترجیح داد بر وجوه انسانی تعامل خود با دانشجویان ایرانی تأکیدی نکند اما یادگاری ارزشمند خود را از هیچ کس پنهان نکرد و حتی آن را در رسانه‌های عمومی نیز به نمایش گذاشت. وی تا مدت‌ها پس از بازگشت به آمریکا، یادگاری خود را به دیوار خانه‌اش نصب کرد.
سال پنجاهم.شماره2486