آزمون الهی

شخصی در محضر امیرالمؤمنینعلیه‌السلام این‌چنین دعا کرد: «اللهم انی اعوذ بک من الفتنه؛ خدایا ، من از tتنه به تو پناه می‌برم!» فتنه به معنای آزمون است. یعنی خدایا، مرا امتحان نکن. حضرت وقتی این جمله را شنیدند، فرمودند: «لایقولن احدکم اللهم انی اعوذ بک من الفتنه لانه لیس احد الا و هو مشتمل علی فتنه و لکن من استعاذ فلیستعذ من مضلات الفتن؛ هیچ‌کدام از شما نباید بگوید خدایا از فتنه و آزمایش به تو پناه می‌برم زیرا کسی نیست که گرفتار فتنه نباشد. ولی کسی که پناه می‌برد، باید از فتنه‌های گمراه کننده از راه حق به خدا پناه ببرد.»

همه ما در آزمون هستیم. همه انبیا و اولیا و همه بندگان در آزمون هستند. این سنت الهی است. اگر می‌خواهید در این‌باره دعا کنید بگویید: خدایا، از آن آزمون‌هایی که در آن شکست می‌خوریم به تو پناه می‌بریم. و الا اصل آزمون جزء سنت‌های الهی است. سربلندی در آزمون را بخواهیم. بعد حضرت به این آیه استشهاد کردند: «واعلمو انما اموالکم و اولادکم فتنه» و بدانید اموال و اولاد شما، وسیله آزمایش است.

صریح قرآن است که اولاد و ثروت وسیله آزمون ما هستند. اگر کسی بگوید: «اللهم انی اعوذ بک من الفتنه» یعنی خدایا، من ثروت نمی‌خواهم، اولاد نمی‌خواهم.

آزمون اموال و اولاد

یکی از سخت‌ترین آزمون‌های ما همین دو آزمون است؛ اموال و اولاد. ما در خیلی از آزمون‌های الهی موفق می‌شویم. نماز اول وقت را می‌خوانیم. ماه رمضان روزه می‌گیریم، حج بیت الله مشرف می‌شویم، اما در این دو آزمون به مشکل بر می‌خوریم.

این که انسان بتواند ثروت را از راه حلال تهیه کند، و به رباخواری، رشوه‌خواری،کم فروشی و اقسام حرام خواری‌ها مبتلا نشود، واجبات مالی را بپردازد، خمس و زکات را بدهد، به فقرا رسیدگی کند، بسیار مهم است. حساب واجبات مالی که می‌رسد، مشکل پیدا می‌کنیم. خمس سخت است، زکات سخت است، صدقات سخت است. قرآن در شمار اوصاف نمازگزاران واقعی می‌فرماید: «والذین فی اموالهم حق معلوم للسائل و المحروم؛ و آن‌ها که در اموالشان حق معلومی است، برای درخواست کننده و محروم.»

لذا امیرالمؤمینین مخصوصا به این دو آزمون اشاره کرده‌اند؛ آزمون ثروت و آزمون اولاد. آزمون اولاد هم بسیار سخت است. ما در بسیاری از آزمون‌ها نمره می‌آوریم، اما فرزندان ما از ما تقاضاهایی دارند که می‌دانیم درست نیست، خلاف شرع است، ولی به دلیل محبت بیش از حدی که به فرزندان داریم، تسلیم آن‌ها می‌شویم.

حضرت امیرعلیه‌السلام فرمودند: نگو خدایا، من را امتحان نکن. این به این معناست که شما اولاد و ثروت نمی‌خواهی، چون به فرموده قرآن اولاد و ثروت امتحان است. اگر می‌خواهی دعا کنی بگو: در این آزمون‌ها شکست نخوریم.