از گوشه و کنار تاریخ
از جاسوسی و دزدی تا منارجنبان یزد
منارجنبان یزد، قدیمی‌تر از اصفهان
منارجنبان یا مناره‌هایی که قابلیت لرزش و تکان خوردن دارند از شاهکارهای معماری ایرانی هستند که معروف‌ترین‌شان منار جنبان اصفهان است. اصول طراحی و ساخت این مناره‌ها به شکلی است که در زمان لرزش و تکان خوردن به‌هیچ‌وجه فرو نمی‌ریزند و لرزش مناره‌ها را به‌وضوح می‌توان با چشمان غیر مسلح مشاهده کرد.
اما منارجنبان خرانق یزد از شهرت کمتری نسبت به منارجنبان اصفهان برخوردار است اما نسبت به آن قدیمی‌تر است.
منارجنبان خرانق کاملاً از خشت ساخته شده، قدمت این منارجنبان به دوره‌ی ساسانیان باز می‌گردد.
منارجنبان یزد در مسجد جامع روستای خرانق واقع در شهرستان اردکان واقع شده و ۳ طبقه دارد.
آثار ایرانی در موزه‌های غارتگران دزد
مجسمه‌ی سیمین، گاوی که مانند انسان زانو زده است و دامن به تن دارد. موزه‌ی متروپل نیویورک.
بشقاب نقش برجسته با حکاکی از ایران در موزه‌ی متروپولیتن.
این آثار مثل سایر اشیاء گران‌بهای ایرانی
طی حفاری‌های غیر قانونی غربیان از دل زمین بیرون آورده شده و
در موزه‌های این غارتگران و دزدان فرهنگ نگهداری می‌شوند.
در سال 1933 رضاخان امتیاز نامه‌ی نفت را به انگلیسی‌ها واگذار کرد و جنوب کشور را در اختیار این کشور استعمارگر قرار داد. در مقابل سال 1927 امتیاز نامه‌ی شیلات دریای خزر را به روسیه داد در مقابل این امتیازها حق کاوش باستان‌شناسی را به آمریکای‌ها واگذار کرد و عملاً آثار باستانی ایران به تاراج رفت. اعطای چنین امتیازهایی به معنای حیف و میل کامل منابع ثروت ایران بود. آن‌گونه که میلسپو می‌گوید رضاشاه در این دوره تا جایی که توانست ایران را دوشید.
جاسوس‌ها از زبان مادر شاه
مادر شاه (تاج‌الملوک) درکتاب خاطراتش در توصیف ارتش می‌گوید:
همه‌ی این امرای ارتش و رجل سیاسی مملکت با خارجی‌ها زدوبند داشتند و اصلاً بعضی از آن‌ها مثل جمشید آموزگار (نخست‌وزیر) تبعه‌ی آمریکا بودند.
گاهی بعضی از اشخاص که به ما وفادار بودند می‌آمدند و اطلاع می‌دادند که هر شب در منزل سفیر آمریکا با سفیر انگلیس یا فلان کشور خارجی جلسه است و آقایان وزرا و امرای ارتش با سفیر کبیر آمریکا یا انگلیس مشاوره و رایزنی می‌کنند و خط ربط می‌دهند وخط ربط می‌گیرند.
حسرت دیدن زن بی‌حجاب ایرانی
در کتاب «زن ایرانی به روایت سفرنامه نویسان فرنگی» آمده است:
حجاب ایرانیان برای سیاحان خارجی همیشه مسئله بوده است.
تا جایی که پیر لوتی که در عصر مظفرالدین شاه به ایران آمد
در حسرت دیدن یک زن بی چادر بود تا آنکه خلاصه در همسایگی خود با دیدن رخت‌های موجود در پشت‌بام خوشحال شد
که امروز زن این خانه باید برای برداشتن این البسه به پشت بام بیاید و سیاح او را خواهد دید.
خادم من با شتاب و با حال مخصوص، وارد اتاق شده، گفت:
«خانم روی پشت بام است و آمده است جوراب‌های سبز خود را ببرد.
من باعجله دنبال او می‌روم. بالأخره خانم آنجا است و از پشت سر، خیلی جذاب و فریبنده است.»
خود را در لباس چیت و موهایش را در پارچه‌ی ابریشمی، مستور داشته است.
سرانجام سر خود را بر می‌گرداند و گویا با چشمان حیله‌گر خود به ما چنین می‌گوید:
«همسایه‌ها بی‌خود زحمت نکشید. این خانم پیرزنی است هفتاد ساله.
دندان‌هایش همه ریخته پیر خانه است.
واقعاً تا چه اندازه ساده‌لوحیم که تصور می‌کنیم خانم زیبایی روی پشت بام می‌آید
تا در معرض خطر دیده شدن قرار گیرد.»
خانه‌ی بروجردی‌ها
خانه بروجردی‌ها، معروف‌ترین و مهم‌ترین خانه‌ی تاریخی ایران و یکی از بهترین جاذبه‌های گردشگری کاشان است و به‌عنوان نماد معماری سنتی ایرانی از آن یاد می‌شود.
اين بناى بی‌نظير حاصل زحمت بزرگانى همچون على مريمى كاشانى معمار، صنيع‌الملك نقاش و كمال‌الملك است كه حدود دو دهه از عمر خود را صرف طراحى و ساخت آن كردند.
نقش ماهی بر ظروف
کاسه‌ی لعابی با طرح ماهی با قدمت ۷۰۰سال از دوره‌ی ایلخانی
که در مجموعه حسین افشار، در موزه‌ی هنرهای زیبای هیوستون نگهداری می‌شود.
نقش ماهی بر ظروف از بن‌مایه‌های بسیار ماندگار در هنر ایران است.
نقشی که یادآور برکت و روزی است.
ميليون‌ها سال پيش از آغاز پیدایش انسان،
هنگامی كه بيشتر كره‌ی خاكی را آب فرا گرفته بود،
اولين نشانه‌ی آغاز حيات يك مهره‌دار،
موجودی به نام ماهی بود كه از ازل نامش را با آب پيوند زدند.
برای همین در بسیاری از ظروف قدیمی سفالی نقش ماهی که نماد آب، برکت و تقدس است بر ظروف نقش بسته است.
سال شصت و یکم ـ شماره 2961