ای نگار یمنی! من توام یا تو منی؟

جنگ برای زنان این خطه فقط نظامی‌ نبوده و نیست. شلیک توپ‌خانه‌ی رسانه‌های غربی و آمریکایی، زن و خانواده را نشانه گرفته‌اند. آن‌ها انصارالله را گروهی شورشی شبیه به طالبان نشان داده ادعا می‌کنند که حقوق زنان را نقض کرده‌اند‌. از طرف دیگر زنان یمنی را عقب مانده، محصور در حجاب‌های سفت و سخت و گرفتار خرافات نشان می‌دهند. در اخبارشان حوثی‌ها عامل شکنجه و اسارت زنان معرفی می‌شوند، بی‌بی‌سی از محدودیت سفر بدون همراه مرد، برای زنان حرف می‌زند. رویترز و عفو بین‌الملل هم درباره‌ی قوانین قیمومیت مردان در مناطق تحت کنترل انصارالله هشدار می‌دهند. نسخه‌ای تکراری و یک‌دست برای تمام کشوهای ثروتمند خاورمیانه.
اما واقعیت این است که قوی‌ترین زنان جهان در یمن زندگی می‌کنند. همان حجاب و نقاب، مقوم ایستادگی این زنان است تا بی‌ادعا و گمنام به هدف والای خود فکر کنند. این زنان معتقدند حجاب و پوشش دژی محکم برای ادامه حرکت آن‌ها در مسیر مقاومت است.
زنان یمنی در شرایط محدودیت اقتصادی، اختلال خدمات و دشواری دسترسی به منابع، بخش مهمی ‌از بار حفظ خانواده و تداوم زندگی اجتماعی را بر دوش کشیده‌اند. مادران یمن در معیشت، برنامه‌ریزی اجتماعی، حل اختلافات محلی و ایجاد سازوکارهای تاب‌آوری مشارکت دارند.
در این میان، الگوی زندگی کم‌هزینه و اتکای بیشتر خانواده‌ها به منابع محدود محلی نیز بخشی از ظرفیت سازگاری جامعه یمن بوده است؛ ظرفیتی که در شرایط فشار اقتصادی، امکان تداوم زندگی را فراهم کرده است. بنابراین، مقاومت اجتماعی یمن را نمی‌توان صرفاً در قدرت بازیگران مسلح یا تحولات سیاسی جستجو کرد؛ بخشی از آن در خانه‌ها و در مدیریت روزمره خانواده‌ها شکل گرفته و زنان یکی از مهم‌ترین حاملان این ظرفیت بوده‌اند. این همان بخشی از مقاومت است که از زنان مؤلفه‌هایی قوی برای ادامه‌ی کارزار تا رسیدن به فتح و ظفر می‌سازد.

چند پارگی مرا سبز کرده است
بیش از یازده سال از آغاز جنگ یمن می‌گذرد؛ جنگی که کشور را چندپاره، میلیون‌ها نفر را آواره و ساختارهای اقتصادی و اجتماعی آن را فرسوده کرده است. بااین‌حال، پرچم یمن در اهتزاز است. مقاومتی که ریشه در تاب‌آوری زنانش دارد.
یمن، سرزمینی در جنوبی‌ترین نقطه‌ی شبه‌جزیره عرب، با مساحتی وسیع و جمعیتی ۴۰ میلیونی است و به‌دلیل اشراف به تنگه‌ی باب‌المندب، از مهم‌ترین مسیرهای آبی جهان است. مسیری که شرایطی طلایی را برای یمن رقم زده است تا تأثیر زیادی روی تجارت انرژی در دنیا داشته باشد. شرایطی که دندان‌های قدرت‌های متخاصم را برایش تیز کرده است.
یمن تا سال ۲۰۱۰، توسط علی عبدالله صالح اداره می‌شد که با حمایت آمریکا قدرت گرفته بود. اما گسترش اعتراضات مردمی، از جمله جنبش انصارالله، منجر به تشکیل دولت انتقالی به ریاست منصور‌هادی گردید. دولتی که فساد امانش را برید تا رئیسش از ترس محاکمه، به عربستان فرار کند. به این ترتیب عربستان که خود را ناکام از نفوذ عوامل داخلی می‌دید به یمن که توسط انصارالله اداره می‌شد حمله کرد. جنگی که جسته و گریخته تاکنون ادامه داشته و در حال حاضر دست برتر را از آن مقاومت یمن کرده است.

ای نگاران یمنی!
جنگ برای زنان یمن آورده‌هایی به همراه داشت. جنگ نابرابر سبب شد تا بسیاری از زنان یمن کار با اسلحه را به خوبی بدانند و کنار این مهارت، فرزندان خود را در شرایط سخت اقتصادی مدیریت و عجین شده با فرهنگ مقاومت تربیت ‌کنند.
جنگ در یمن هزاران زن را نیز به ایفای نقش‌های جدیدی بیرون از خانه سوق داده، بسیاری از آنان را وارد بازارهای کار کرده است. این زنان بی‌هیاهو به‌عنوان سربازان گمنام در شرایط بد قبل از جنگ و شرایط بدتر بعد از جنگ حضور مؤثر دارند تا جامعه‌ی اصیل خود را به شکوفائی برسانند. به‌خصوص که «ملکه سبا» منبع غرور و افتخار ملت یمن به‌ویژه زنان است.
شهرت یمنی‌ها در این روزها به‌واسطه‌ی مقاومتی جانانه است. آنان با خونسردی با ابتدائی‌ترین وسایل به دشمن غدار فائق آمده‌اند تا آزادگان جهان آرزو کنند کاش در یمن به دنیا آمده بودند.
انگار یمن و یمنی در دنیای موازی نسخه‌هایی شفابخش از خود ما هستند. از غرورهایی که قرار است در دنیا و در حمایت از مظلومین جهان بارور شوند و حماسه‌هایی که قرار است در استقرار عدالت شکل بگیرند. یمنی‌ها یار، برادر و خواهران ما هستند. بی‌خود نیست ابوسعید ابوالخیر در شگفتانه‌ای معروف آورده:
گر در يمنی چو با منی پيش منی /  ور پيش منی چو بی منی در يمنی
من با تو چنانم ای نگار يمنی / خود در غلطم كه من توام يا تو منی

سال شصت و یکم ـ شماره 2961