دو میدانی منفعت

«برگزاری دوی ماراتن ده کیلومتری بانوان در تهران» خبر که منتشر شد اول دنبال این گشتم که مقصر اصلی ماجرا را پیدا کنم؛ هرچه بیشتر جستجو کردم عایدی جز تعجب برایم حاصل نشد، درست است که وسط صبح دل‌انگیز آخرین روزهای شهریور ورزش کردن در یکی از بوستان‌های تهران می‌چسبد اما حتی ورزش هم زمان و مکان و اصول خاص خودش را دارد آن هم در جای عمومی!
البته این بار اول نیست که کج‌سلیقگی مردان سیاست، گریبان‌گیر جامعه‌ی زن‌ها شده و یک عده خوشحال هم در حالت آماده‌باش، شلیک داور ایستاده‌اند و با سر و وضع تازه از آرایشگاه درآمده در حال دویدن در فضای عمومی هستند، پیش از این‌ها در ماراتن کیش در آذرماه حدود دو هزار زن، باز هم با ژست مشابه این ناهنجاری را رقم زدند، همان موقع هم پرونده قضایی تشکیل شد و در نهایت با بازداشت دو نفر از برگزارکنندگان، ختم جلسه اعلام شد، حالا اما تکرار این الگو در تهران این سؤال را به ذهن می‌آورد که آیا ما با یک رویداد مستقل ضدفرهنگی روبرو هستیم یا در سایه‌ی ندانم‌کاری بعضی از خواص الگوی تکرارشونده‌ای را می‌بینیم که هر بار در یک گوشه از کشور بازتولید می‌شود؟!
فارغ از این سؤال هم‌زمانی این مسابقه با رزمایش بی‌نظیر جان‌فدایان در پایتخت، نکته و شاید سؤال تازه‌ و بی‌پاسخ دیگری را هم بازتولید می‌کند؛ اصولاً رویدادهای ورزشی بر اساس تقویم فدراسیون‌ها برنامه‌ریزی می‌شوند نه بر اساس هم‌پوشانی رسانه‌ای با رویداد دیگر اما وقتی زمان‌بندی یک رویداد طوری انتخاب می‌شود که حداکثر تضاد تصویری را با رویدادی دیگر بسازد، دیگر نمی‌شود آن را صرفاً یک مسابقه دوی ساده دانست!
اما سوی دیگر این ماجرا که کمتر به آن پرداخته شده، زنجیره‌ی تأمین مالی این رویدادهاست. برگزاری مسابقه‌ای با این مقیاس، نیاز به مجوز، تجهیزات، عکاسی و پوشش رسانه‌ای هماهنگ دارد و این هزینه‌ها به‌ندرت از جیب یک باشگاه محلی تأمین می‌شود. باشگاه‌های خصوصی برگزارکننده هم معمولاً حامی مالی دارند که هویت و انگیزه‌شان از این حمایت خیلی سخت روشن و واضح می‌شود.
با نگاهی به اتفاق بوستان ولایت و تجربه‌های مشابه می‌توان فهمید در چنین رویدادهایی، زنان شرکت‌کننده در عمل به ابزار تصویری یک پیام بزرگ‌تر تبدیل می‌شوند؛ پیامی که منفعتش لزوماً به خودشان برنمی‌گردد. سؤال جدی این است؛ منفعت اصلی از انتشار این تصاویر نصیب چه کسی می‌شود؟ دونده‌ای که برای رکورد شخصی دویده یا حامی مالی‌ای که از این رویداد پوشش رسانه‌ای رایگان می‌گیرد؟

سال شصت و یکم ـ شماره 2961