صابون پایتخت تا حالا به تنت خوره؟

بازارچۀ صابون‌پزخونه یا به قول تهرانی‌های قدیم؛ «صام‌پزخونه» در دروازه غار تهران قرار داشته، صابون‌های غیر معطر آغشته به رایحه‌ی دنبه و چربی شکم گوسفند به سراسر ایران صادر می‌شده است. گاهی در جهیزیه‌ها مایه‌ی فخر و مباهات بوده و گاهی پشت شیشه مغازه‌های عطاری به طرفدارانش چشمک می‌زده است.
این بازارچه در دروازه غار حرف اول را در تولید صابون و تقویت این صنعت بومی ‌و سنتی تهرانی می‌زده است.
در این بازارچه کارگاه «اکبر بی‌دنده» یک سر و گردن از بقیه رقبایش بالاتر بوده و بیشتر از صد کارگر برایش کار می‌کردند. کارگرها خرده شیشه، پلاستیک، استخوان، پیه گاو و گوسفند را از سراسر محله‌های تهران جمع‌آوری کرده این اشیاء را به کالاهای پلاستیکی قابل استفاده و صابون تبدیل می‌کردند.
ماجرای ورود این صنعت به ایران به قاجار باز می‌گردد. در عصر صفویه، مردم با گل‌سرشور و خاکستر خود را می‌شستند. بعدها، در دوره‌ی قاجار، سفرهای فرنگ ناصرالدین‌شاه و هدایایی که برای حرمسرا آورد، الهام‌بخش نخستین کارخانه‌های صابون‌پزی در تهران و تبریز شد.
هنر صابون‌سازی سنتی، ترکیب مواد طبیعی با دانش بومی، ‌بخشی از میراث فرهنگی ایران محسوب می‌شود. ثبت و معرفی این هنر نه‌تنها می‌تواند به حفظ آن کمک کند، بلکه فرصت‌های اقتصادی تازه‌ای نیز برای صاحبان چنین کسب‌وکارهایی فراهم می‌آورد.