خیلی دور، خیلی نزدیک
... جز اینکه یک نفر دیده از جهان فروبسته و اکنون بیش از هر چیز محتاج و چشمبهراه فاتحه و یاسین ماست. آدمهای دوروبرم چندان شباهتی به بازماندگان متوفی که داغدیده و عزادارند نداشتند. هر کدام در گوشهای عینک دودی به چشم و سر به موبایل کشیده بودند.
نویسنده :
نرگس مهتدی
مدتی پیش به یک تالار مجلل با تزئینات آنچنانی و زرقوبرق و تشریفات زیاد دعوت شدم؛ نه برای مجلس عروسی، نه برای ولیمهی مکه، بلکه برای ختم بندهخدایی که دار فانی را وداع گفته و به دیار باقی شتافته بود.
تاج گلهای بیشمار، شمعهای تزئینی، اجرای موسیقی زنده با دف و نِی، و استفاده از مهمانداران آراسته و آموزشدیده، من را یاد همه چیز میانداخت جز اینکه یک نفر دیده از جهان فروبسته و اکنون بیش از هر چیز محتاج و چشمبهراه فاتحه و یاسین ماست. آدمهای دوروبرم چندان شباهتی به بازماندگان متوفی که داغدیده و عزادارند نداشتند. هر کدام در گوشهای عینک دودی به چشم و سر به موبایل کشیده بودند. حدسش هم زیاد سخت نبود که در دل خداخدا میکردند مجلس زودتر تمام شود و بروند پی کار و زندگیشان.
و این در حالی است که اصلاً فلسفهی مراسم تشییع و ترحیم ـ که در دین آنقدر به آن سفارش و تأکید شده ـ یاد مرگ و بیداری دل است. یعنی انتظار میرود بیش از آنچه برای متوفی و جایگاهش دارد، برای بازماندگان تنبّه و آگاهی و هوشیاری نسبت به مرگ داشته باشد.
با هر چیزی بتوان شوخی کرد، هر چیزی را بتوان دست انداخت و انکار کرد، هر چیزی را بتوان پشت گوش انداخت، مرگ را نمیشود. این مفهوم آشنای غریب که هم برای همسایه است و هم دور و بعید میپنداریمش! از آنچه فکر میکنیم به ما نزدیکتر است. این ماییم که در هایوهوی روزمرگیهای دنیا فراموشش کردهایم. در حالی که فکر کردن و یاد مرگ به قدری دارای تأثیرات مفید است که از برترین اندیشهها و برجستهترین عبادتها شمرده شده است. آنچنان که پیامبر اکرمصلیاللهعلیهوآله میفرمایند: «برترین عبادات یاد مرگ است و برترین تفکر یاد مرگ است.»
یادآوری این نکته که دیر یا زود روزی خواهد رسید که در این دنیا نخواهیم بود، دیدگاهمان را نسبت به زندگی متعادلتر و سنجیدهتر خواهد کرد. دیگر نه غموغصههای دنیا آنقدر آزاردهنده است، نه خوشیهایش فریبنده، نه آرزوهایش دور و دراز.
به فرمایش مولا علیعلیهالسلام: «هیچ بندهای آرزویش را طولانی نمیکند جز اینکه عملش را بد میکند.»
در دیگر دستورات اسلامی نیز بر کوتاهی فکر و خیال در مورد آینده و منع از مشغول ساختن ذهن به امور دنیایی و مغتنم شمردن فرصتها بسیار سفارش شده است.
مرگ حقیقتی است که هر روز با آن مواجهیم، هر چند دوست نداریم نشانههایش را جدی بگیریم.
سال شصت و یکم ـ شماره 2947