گفتگو با مریم فروتن، مسئول گروه جهادی وارثین
امید و انگیزه، مهمترین نیاز مناطق محروم
گروه جهادی وارثین سال ۱۳۹۳ با حضور جمعی از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه امام صادقعلیهالسلام شکل گرفت. فعالیتهای ما از حاشیهی شهر تهران، بهویژه کورههای آجرپزی، آغاز شد و بیشتر در زمینهی کمک به خانوادهها، دانشآموزان و همچنین برگزاری برنامههای روانشناسی، تحصیلی، فرهنگی و قرآنی فعالیت میکردیم.
گروه جهادی وارثین را معرفی کنید و بفرمایید با چه هدفی فعالیت خود را آغاز کرد؟
گروه جهادی وارثین سال ۱۳۹۳ با حضور جمعی از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه امام صادقعلیهالسلام شکل گرفت. فعالیتهای ما از حاشیهی شهر تهران، بهویژه کورههای آجرپزی، آغاز شد و بیشتر در زمینهی کمک به خانوادهها، دانشآموزان و همچنین برگزاری برنامههای روانشناسی، تحصیلی، فرهنگی و قرآنی فعالیت میکردیم.
بهتدریج گروه گسترش پیدا کرد و امروز اهداف مهمتر و بزرگتری را دنبال میکنیم؛ از جمله توانمندسازی مناطق کمبرخوردار و استفاده از ظرفیتهای بومی برای حل مسائل همان مناطق. یعنی تلاش میکنیم از ظرفیتهای درونی یک منطقهی کمبرخوردار، هم برای رفع مشکلات خود آن منطقه و هم برای کمک به مناطق پیرامونی استفاده کنیم.
این گروه تاکنون در چه استانهایی فعالیت داشته و مهمترین خدماتی که ارائه کرده است، چه بودهاند؟
فعالیتهای ما از تهران و شهرری آغاز شد. اکنون در استانهای مازندران، آذربایجان شرقی، استان مرکزی (اراک)، البرز (منطقه فردیس)، اصفهان (شهرضا)، فارس و در چند منطقه از جمله شیراز و خرامه فعالیت داریم، بندرعباس، کرمان، سیستان و بلوچستان، قزوین و همدان نیز حضور داریم. همچنین تمایل داریم فعالیتهایمان را در سایر استانهای کشور نیز گسترش دهیم.
در زمینهی خدمات نیز میتوان گفت چهارده کارگروه تخصصی داریم که هر کدام فعالیتهای ویژهای انجام دادهاند. برای مثال، کارگروه کودک دورهی تربیت مربی مهد و پیشدبستانی را در منطقهی شهرری برگزار کرد که حدود سی نفر از مناطق حاشیهای امینآباد و حاجیآباد تهران در آن شرکت کردند و اکنون مشغول به کار هستند. رویکرد این دوره نیز روانشناسی اسلامی بوده است.
در حوزهی عمرانی، پنجاه سرویس بهداشتی در روستای پیرخوشاب جازموریان کرمان ساختهایم. همچنین مساجد و مدارس متعددی تجهیز یا احداث شدهاند.
در کارگروه ورزش نیز لیگ فوتبال «آرمان روحالله» را برگزار کردیم که نوجوانان و نونهالان پسر از سراسر کشور در آن رقابت کردند و چندین استان در این لیگ مشارکت داشتند. این برنامه باعث شد نوجوانان، بهجای درگیر شدن با آسیبهای اجتماعی مانند قاچاق و سوختبری، در عرصهی ورزش رشد کنند و بهعنوان قهرمانان شهر و منطقهی خود شناخته شوند.
در حوزهی سلامت، آموزش و روانشناسی نیز برنامههای گستردهای اجرا شده است. برای نمونه، در منطقهی قادیکلا از توابع بابل در استان مازندران، با همکاری بهورز جهادگر منطقه، بیستودو نوزاد متولد شدند و تلاش کردیم به افزایش جمعیت آن منطقه کمک کنیم. در دوران کرونا نیز خدمات مختلفی ارائه شد.
یکی دیگر از کارگروههای ما، کارگروه «نیکی» است که بخش خیریهی گروه جهادی محسوب میشود. تاکنون حدود ۸۵۰ مورد نیکی در این بخش ثبت شده و وامهای قرضالحسنه با مبالغ پایین پرداخت شده است. همچنین فعالیتهای عامالمنفعه و خیریه متعددی در این بخش انجام میشود. در سایر عرصهها نیز فعالیتهای متنوعی داشتهایم.
مهمترین نیازهایی که در مناطق محروم با آنها روبرو میشوید چیست و چگونه برای رفع این نیازها برنامهریزی میکنید؟
به نظر من مهمترین نیازی که در مناطق کمبرخوردار وجود دارد، مسائل روحی و روانی مردم است. متأسفانه کمتر به این موضوع توجه شده که احساس خودباوری مردم در این مناطق ضعیف است و لازم است روی امید، انگیزه و شناخت ظرفیتها و استعدادهای بومی آنها کار شود تا این توانمندیها در خدمت پیشرفت همان منطقه قرار گیرد.
ما نیز با همین رویکرد وارد مناطق میشویم؛ یعنی تلاش میکنیم از ظرفیتهای بومی استفاده کنیم، نخبگان محلی را شناسایی کنیم، آنها را آموزش دهیم و از توانمندیشان برای حل مسائل همان منطقه بهره بگیریم.
بزرگترین چالشهای فعالیت جهادی در مناطق مختلف کشور چیست و چگونه با آنها مواجه میشوید؟
بزرگترین چالشهای ما در مناطق مختلف یکسان نیست و در هر منطقه شرایط متفاوتی وجود دارد. برای مثال، در استان هرمزگان و بندرعباس، بهدلیل مسافت زیاد، حضور و فعالیت دشوارتر است. یا در منطقهی سیستان و بلوچستان، هرچند وضعیت امنیت نسبت به گذشته بهتر شده، اما همچنان حضور مستمر در منطقه با دشواریهایی همراه است و برای سرکشی و بازدید از این مناطق، نیاز به صرف هزینههای بیشتری داریم.
چه برنامههایی برای جذب، آموزش و حفظ نیروهای جوان و داوطلب دارید؟
در حال حاضر حدود دو هزار نیروی جهادگر در سراسر کشور با ما همکاری میکنند. شیوهی جذب ما بهصورت دایرهای است؛ یعنی هر مربی در روستا یا کانونهای مسجدی که ایجاد کرده، از میان نوجوانان، بانوان و آقایان همان منطقه نیرو جذب میکند. همچنین از طریق تیمهای فوتبال محلی و روستایی نیز نوجوانان و جوانان جذب گروه میشوند.
برای آموزش آنها، هر کارگروه دورههای تخصصی خود را برگزار میکند. همچنین از ظرفیت افراد در بخشهای مختلف استفاده میکنیم؛ برای مثال نوجوانانی که در حوزهی ورزش فعالیت دارند، در اردوهای عمرانی نیز به ما کمک میکنند. علاوه بر این، دورههای آموزشی سالانهای برگزار میشود که با عنوان «رویداد ملی وارثین» شناخته میشود و در طول سال نیز یک رویداد مجازی برای همه استانها برگزار میکنیم.
گروه جهادی وارثین چه برنامهها و خدمات ویژهای برای توانمندسازی زنان، بهویژه زنان سرپرست خانوار و بانوان ساکن مناطق محروم، اجرا کرده است؟
برای بانوان، بهویژه بانوان ساکن مناطق کمبرخوردار، برنامههای مختلفی داریم. برای مثال، کارگروه هنر دورههایی برگزار میکند که از طریق آن، بانوان میتوانند به درآمدزایی برسند.
در کنار آن، بخشی با عنوان «واره» داریم که کارگروه اقتصادی گروه است. اگر بانوان بتوانند محصولات خود را در روستا تولید کنند، ما در سطح کشور برای آنها بازاریابی، عرضه و فروش محصولات را با همکاری خودشان انجام میدهیم.
همچنین دورههای آموزشی متعددی برای آنها برگزار میکنیم؛ از جمله دورهی تربیت مربی مهد و پیشدبستانی و دورهی مربیگری مهارتهای زندگی نوجوانان که با حضور بهترین اساتید و همراه با اعطای مدرک برگزار میشود.
از نگاه شما، بانوان جهادگر چه نقشی در موفقیت مأموریتهای گروه دارند و برای افزایش مشارکت و اثرگذاری آنان چه اقداماتی لازم است؟
به نظر من مهمترین سکوی پرش وارثین، خانمها و دخترانی هستند که در این گروه فعالیت میکنند. آنها قلب تپنده گروه هستند و تا سال ۱۳۹۸ طراحی و برنامهریزی اصلی فعالیتها بر عهدهی بانوان بود. پس از آن نیز در تمام مناطقی که فعالیت داشتهایم، ظرفیت، انگیزه و انرژی بانوان در عرصههای مختلف، حتی در حوزهی ورزش، بسیار راهگشا بوده است.
امروز در حدود صد منطقهی کشور فعالیت میکنیم و بانوان در همهی این مناطق اثرگذاری ویژهای داشتهاند. برای افزایش این مشارکت نیز هر سال «رویداد ملی وارثین» را برگزار میکنیم و از این عزیزان دعوت میشود تا در یکی از استانهای کشور، مانند سیستان و بلوچستان، مشهد، تهران و سایر استانها، گرد هم بیایند و به تبادل تجربه و انتقال اطلاعات بپردازند.
مرضیه ولیحصاری
سال شصت و یکم ـ شماره 2954