عناب مفید است اما عوارض دارد

عناب می‌تواند به بهبود عملکرد سیستم گوارش، کاهش قند خون، کنترل وزن کمک ‌کرده، حتی اثرات مفیدی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم داشته باشد.
یک متخصص طب سنتی با بیان اینکه عناب به‌عنوان یک داروی گیاهی شناخته‌شده، به‌طور سنتی در درمان بی‌خوابی، افسردگی و کم‌خونی استفاده می‌شود، گفت: «در سال‌های اخیر نیز تحقیقات علمی درباره‌ی مواد مؤثر و اثرات دارویی عناب، توجه فزاینده‌ای را به خود جلب کرده است؛ اگر هنگام سرماخوردگی دچار گرفتگی صدا یا خشونت سینه شده باشید، شاید مصرف عناب به شما پیشنهاد شده باشد؛ عناب گیاهی دارویی و خوراکی است که در ایران نیز این گیاه در مناطق شمالی کشور پرورش یافته و به‌صورت خشک به وفور یافت می‌شود.»
به گزارش روابط عمومی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، دکتر سیده معصومه تقی‌زاده ادامه داد: «میوه‌ی‌ عناب منبع غنی از منیزیم، فسفر، پتاسیم، سدیم و روی است و پژوهش‌های علمی نشان داده است که عناب حاوی ترکیبات متنوعی از جمله کربوهیدرات‌ها، فیبر، پروتئین، چربی‌های مفید، ویتامین‌های ضروری و مواد معدنی است و میوه‌ آن سرشار از ویتامین‌های A و C و اسید لینولئیک است. علاوه بر این، ترکیباتی مانند فلاونوئیدها، تری‌ترپنوئیدها، آلکالوئیدها، ساپونین‌ها، استرول‌ها و اسید لاکتیک در میوه‌ی عناب شناسایی شده است.»
او با اشاره به خواص آنتی‌اکسیدانی قوی این ترکیبات که می‌تواند از سلول‌های بدن در برابر آسیب‌های اکسیداتیو محافظت کرده، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و التهابات مزمن را کاهش دهد، افزود: «به دلیل فیبر بالای عناب، این میوه می‌تواند به بهبود عملکرد سیستم گوارش، کاهش قند خون، کنترل وزن کمک‌کرده، حتی اثرات مفیدی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم داشته باشد.»
کارشناس اداره‌ی فرآورده‌های طبیعی، در معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین مصرف خیسانده عناب را از دیگر اشکال مصرف آن برشمرد که عناب خشک به‌تنهایی یا همراه با سایر ترکیبات، شب در مقداری آب قرار گرفته و صبح پس از صاف کردن مصرف می‌شود؛ برای تهیه‌ی شربت عناب نیز عناب خشک را در آب می‌جوشانند تا نرم شود، سپس آن را له کرده و صاف می‌کنند. مایع حاصل را با افزودن شکر دوباره می‌جوشانند تا غلیظ شود و هنگام مصرف، نیم استکان از شربت را در یک لیوان آب سرد حل کرده و می‌نوشند و در برخی فرآورده‌های دارویی صنعتی کاربرد دارد.

هشدارها و احتیاطات مصرف
تقی زاده گفت: «هرچند تاکنون عوارض خاصی از مصرف عناب گزارش نشده است، اما برخی منابع توصیه می‌کنند که افراد با معده‌ی‌ حساس از مصرف زیاد آن خودداری کنند؛ چراکه ممکن است موجب نفخ معده شود و افراد با مزاج سرد نیز بهتر است عناب را همراه با مویز یا عسل مصرف کنند.»
او با تأکید بر پرهیز از مصرف بالای عناب در افراد دارای غلظت خون بالا یا مشکلات انعقادی ناشی از عملکرد ویتامین K ادامه داد: «همچنین، مصرف مقادیر زیاد و طولانی‌مدت ممکن است سبب احتباس سدیم، کاهش پتاسیم و افزایش فشار خون شود و بر اساس منابع کهن نیز مصرف طولانی‌مدت این میوه ممکن است با کاهش میل جنسی یا کاهش اسپرم در مردان همراه باشد، اما این عارضه با مصرف هم‌زمان عسل برطرف می‌شود. توصیه می‌شود از مصرف خودسرانه یا بیش از اندازه عناب بدون مشورت با پزشک یا داروساز خودداری شود.»

سال شصت و یکم ـ شماره 2953