خاطرات یک صندلی قدیمی
یاد عمه‌خانم بخیر
معصومه پاکروان
صندلی هم صندلی‌های قدیم. نه این‌که من چون خودم صندلی هستم این را می‌گویم نه! صندلی‌های الان یا خیلی چینی هستند یا مینی... همه می‌دانند که هرچیزی قدیمی‌اش خوب است تعریف از خود نباشد من به واسطه عمر و تجربه‌ام خاطرات زیادی از عروسی و عزا دارم! من همان صندلی هستم که ناصرالدین‌شاه روی آن ترور شد. همان صندلی که امپراتوری اتریش در جنگ جهانی اول وقتی شکست خورد به آن لگد زد... من به واسطه حضورم در مدرسه و دانشگاه و آرایشگاه و بیمارستان و تیمارستان و اداره و بانک و... خاطره و سابقه دارم....
ساعت حدود چار عصر بود که آن اتفاق افتاد. مامان‌خانم همین‌که گوشی تلفن را سرجایش گذاشت فورا نگاهی به من کرد . من احساس ناامنی نکردم چون نهایت آرزویم این بود که یک روز بالأخره من را از آن چهاردیواری بیرون کرده و به دست سمساری بدهند و دنبال سرنوشت و ماجراجویی‌هایم بروم. مامان‌خانم اما نوع نگاهش یکجوری بود که بعدها دلیلش را فهمیدم. در آن لحظه با بغضی که درگلویش بود می‌خواست اعلام کند که بالأخره صاحب این صندلی هم از دنیا رفت چون مثل همیشه تاریخ صندلی‌ها و میزها برای هیچ کس نمی‌ماند و صندلی‌ها ماندنی هستند و صاحبان آن‌ها رفتنی و من از این قصه‌ها زیاد دیده و شنیده‌ام... مامان‌خانم اول یک لیوان آب سر کشید و بعد وقتی می‌خواست در مورد پرکشیدن عمه‌خانم حرف بزند به قیافه فرو در روزنامه آقاجان نگاه کرد و کلام در دهانش خشک شد. مامان‌خانم مثل مرغ پرکنده‌ای که پرهایش را خودش بکند و زیر پایش بریزد به این طرف و آن‌طرف می‌رفت و الکی در یخچال را باز و بسته می‌کرد و مدام هم یک چشمی به من که یک گوشه دیوار فرو رفته و روی دسته‌هایم هم پارچه سفید ساتن دوردوزی شده انداخته بودند چشم‌غره می‌رفت. درست بالای سر من هم یک قاب عکس بزرگ از عمه‌خانم نصب بود که روی همین صندلی نشسته و به افق خیره شده بود. من نمی‌دانستم که این وسط تقصیر من چیست که مامان‌خانم با همه وجودش به من چشم‌غره می‌رفت اما خوب می‌دانستم که تمام عمری که من در این خانه سپری کرده بودم را مامان‌خانم به جر و بحث و تلاش برای اثبات نادرستی باورهای عمه‌خانم به او گذرانده بود. همین که آقاجان سر از روزنامه برداشت و یک لیوان چایی خواست مامان‌خانم به نظر خودش فرصت را غنمیت شمرد و با دادن لیوان چایی به دست آقاجان؛ یک جورهایی جان او را گرفت. یعنی درست در چشمش نگاه کرد و با کلام رسا و شیوا و خارج از شوخی با صدای بلند اعلام کرد که بالأخره عمه‌خانم که دو روز است در بیمارستان بستری بوده در سکوت به آسمان پرکشید.
مامان‌خانم وقتی این را گفت نفس عمیقی کشید انگار که آخرین دفاعیات را از خودش کرده باشد اما همین که آقاجان این را شنید لیوان چایی را در وسط آسمان و زمین رها کرد و لیوان چایی با اصابت به پایه‌های من به چند تکه تقسیم شد و چند تکه‌اش هم به پای سعید و سارا رفت و اول بچه‌ها جیغ و ویغ کردند و بعد که صداها خوابید همه هاج و واج به مامان‌خانم خیره شدند. مامان‌خانم هم با آرامش آمد و بعد از تقریبا بیست و پنج سال روی صندلی مبارک عمه‌خانم نشست و احساس قدرت کرد و سپس سعی کرد با کلماتی آرام‌بخش همه را به آرامش دعوت کند. اولین چیزی که گفت به نظرم بدترین چیزی بود که می‌توانست بگوید چون فقط اندوه آقاجان را بیشتر کرد. مامان خانم آرام گفت که این شتری است که دم خانه هر کس می‌خوابد.
...