خرده روایتی از همدلانه‌های مادرانه در مطبخ‌های شهر
موجیم که آسودگی ما عدم ماست
بعضی صداها جان دارند؛ صدای ترق‌ترق استکان نعلبکی چای‌خانه‌ی امام رضا، صدای دیگ و بشقاب، صدای به هم خوردن قاشق‌ها و کفگیر‌ها، با زیر صدای مداحی، صدای زمزمه‌ها و صدای مطبخ‌های هیأت، صدای آه کشیدنی از اعماق دل به یاد جفا و ستم‌های رفته بر مردم با چاشنی صدای قُل‌قُل سماور کتری گاهی آمیخته به رایحه‌ی زعفران و بوی خوش پیازداغ و نعناع. اینجا، این صداها بر آمده از سنگرهایی پشت سنگرهاست، پشتیبانی زنانه از خط مقدم، از دل آشپزخانه‌ها یا همان قلب خانه...
نویسنده :
نیلوفر حاج قاضی
دنیای آدم‌ها، دنیای تفاوت‌هاست. دنیای تناقض‌هاست و هیچ خط‌کشی برای درست‌وغلط، راه و بی‌راه، کجی و راستی وجود ندارد. تنها خط معیار این است که دیگران حال‌شان با چه چیزی خوب است. حالا اینجا حال آدم‌های روایت ما با حضور گرم و مؤثر در مطبخ‌خانه‌ها خوب شده است.
دشمن که حمله کرد خیمه‌ها پابرجاتر شد اما به سبک و سیاقی دیگر. اجتماعاتی بزرگ‌تر و سازماندهی‌شده‌تری شکل گرفت تا مبادا پشت جبهه از نفس بیفتد و همدلانه‌ها تقویت شد.
همان لطافتی که تفاوت‌ها و تناقض‌ها را به یگانگی رسانده است. روایتی سرراست از روابط محبت‌آمیز انسانی...
حالا اینجا در تهران هم‌زمان با حضور نیروهای امنیتی و جهادگران در خط مقدم، و در امتداد شب‌بیداری‌های رزمندگان در ایست بازرسی‌ها، زنان آستین همت بالا زده‌اند و با تهیه‌ی غذا فرزندان میهن را یاری می‌کنند.
«یکی‌شان پیازداغ دوست ندارد دیگری سوپ را غلیظ می‌پسندد. یکی لقمه‌اش را پر از سبزی خوردن می‌خواهد و دیگری ذائقه‌اش با سیب‌زمینی آب‌پز جور نیست...» این‌ها را زنان مسجدی که بچه‌های ایست بازرسی را می‌شناسند می‌گویند تا لقمه‌های حاضر آماده، خوب به تن بچه‌ها بچسبد و جان بخشد.
مادرانی هم که نمی‌دانند غذاهای‌شان قرار است از کدام ایست بازرسی سردربیاورد به‌صورت فرضی آنچه را سلیقه‌ی پسران‌شان است ضمیمه‌ی محصول می‌کنند. می‌دانند مثلاً اکثر پسرها پلو را شفته نمی‌پسندند یا ترشی سمبوسه را کمتر از سیب‌زمینی‌اش باید گرفت تا دلچسب‌تر شود.
اینجا مادران جهادی بی‌ادعا، دست در دست هم دادند و سفره‌های امید را گسترانده‌اند. گاهی در سرای محله، گاهی در مسجد، گاهی هم در خانه‌ی خودشان. عرصه‌هایی گرم و پرشور که فقط جای پخت و پز نیست؛ مکتبی‌ست برای تربیت نسلی که کوچک‌ترها هم کنار مادران، سبزی پاک می‌کنند و لقمه می‌پیچند.
کوچک‌ترهایی که چند شبه قد کشیده‌اند و این روزها به‌جای ترسیدن و گوشه‌نشینی، به‌جای بازی‌های کودکانه، هم‌پای مادران‌شان سبزی پاک می‌کنند و لقمه می‌پیچند.
کوچک‌ترهایی که مشق عشق می‌کنند و یاد می‌گیرند در بروز بحران، سهم‌شان فقط اضطراب و نگرانی نیست، پای عمل آمدن است. و حاصل این همدلی، لقمه‌هایی‌ست که به دست نیروهای امنیتی و حافظان آرامش شهر می‌رسد و میان مردم حاضر در تجمعات و صحنه‌های دفاع از میهن، دست به دست می‌شود.
این زنان حماسه‌های پشت جبهه در دفاع مقدس 8 ساله را تکرار و بازآفرینی می‌کنند. داغ‌تر و شفابخش‌تر، بی آن که نامی از خود به جا بگذارند.ثمره‌ی این همدلی لقمه‌هایی مادرانه است که به دست حافظان امنیت و مدافعان می‌رسد یا میان مردم مبعوث شده در میدان‌های شهر دست به دست می‌شود.
ما زنده به آنیم که آرام نگیریم
موجیم که آسودگی ما عدم ماست
انگار عنصر خیال در شعر صائب تبریزی میان مطبخ‌خانه‌های شهر موجودیت یافته تا زنان و مادران ایرانی بر هیچ کرانه‌ای آرام و قرار نگیرند.
سال شصت و یکم ـ شماره 2943