چرا نمایش خانگی با سریالهای ملی میهنی آشتی نمیکند؟
نمایش خانگی پر شده از جنایی و عاشقانه، اما سریالهای تاریخی و میهنی همچنان در حاشیه ماندهاند.
نویسنده :
محمدرضا اسماعیلی
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در سالهای اخیر، شبکه نمایشخانگی پُر شده است از سریالهای متنوع و جذاب برای مخاطبان مختلف؛ از عشقهای مثلثی و جنجالی گرفته تا آثار جنایی، پلیسی و کمدی. نمونهی برجسته این ژانرها، سریالی مانند «بدنام» است که یک بار توقیف شد و دوباره با دور زدن قانون ساترا به پخش خود ادامه داد. سریالهایی با موضوعات اجتماعی مثل «بیعاطفه»، سیاسی و جنایی مانند «هزارتو»، و نسخهی سریالی کمدی مانند «صددام»، به نمایش درآوردند. با این حال، در میان تمام جذابیتهای شبکه نمایش خانگی، جای سریالهای تاریخی، ملی و میهنی بهشدت خالی است. در این میان، سریال «شکارگاه» نیما جاویدی نمونهای شاخص است که در شبکه نمایش خانگی پخش شد و توانست با روایت جذاب و بازیهای تأثیرگذار، مخاطبان خاص خود را جذب کند؛ دیالوگها و لحظات ماندگار این سریال هنوز در ذهن بینندگان زنده است و نشان میدهد کیفیت و عمق محتوا، فراتر از تبلیغات و هیاهوی رسانهای، مخاطب خود را پیدا میکند. در نقطهی مقابل، تلویزیون نیز با آثاری مانند «سرزمین مادری» و «در چشم باد»، تجربهای متفاوت اما به همان اندازه تأثیرگذار ارائه داد. این سریالها با روایت پرزحمت و دقیق از تاریخ ایران، شخصیتهایی ماندگار و قصههایی درخشان خلق کردند که نسلهای مختلف را پای تلویزیون میخکوب کرد. «سرزمین مادری» با نمایش تحولات اجتماعی و سیاسی دهههای 20 تا 50 شمسی و شخصیت نمادینی چون رهی، و «در چشم باد» با مرور عشق به وطن از نهضت جنگل تا آغاز جنگ تحمیلی، نشان دادند که تاریخ و وطندوستی میتواند جذاب، دراماتیک و آموزنده باشد. در شبکه نمایش خانگی، بیشتر آثار تاریخی و ملی محدود به بازنمایی دورههای مشخصی از تاریخ بودهاند؛ مانند دوران قاجار که در سریالهایی چون «جیران» و «بانوی عمارت» به تصویر کشیده شد. این آثار، هر چند از نظر بصری و داستانی جذابیت داشتند، اغلب تنها یک بازنمایی تاریخی سطحی ارائه میکردند. با این حال، برخی سریالها توانستند فراتر بروند و مفاهیم عمیقتر وطندوستی، هویت ملی و نقش انسان در تاریخ را به مخاطب منتقل کنند. نمونهی بارز آن، «شکارگاه» نیما جاویدی است که در شبکه نمایش خانگی پخش شد و با داستانی تأثیرگذار، شخصیتهایی ماندگار و دیالوگهایی که هنوز در ذهن مردم باقی مانده، نشان داد کیفیت و عمق محتوا میتواند مخاطب را جذب کند و او را درگیر کند. همچنین، سریال «سووشون» نرگس آبیار با اقتباس از رمان سیمین دانشور تلاش کرد بخش مهمی از تاریخ و مقاومت ملت ایران در برابر استعمار و ظلم را بازگو کند؛ اثری که هرچند با محدودیتهایی همراه بود، اما ارزش تأمل و تحلیل تاریخی را در بینندگان تقویت کرد.(...) از سوی دیگر، تلویزیون با سریالهایی مانند «در چشم باد» و «سرزمین مادری»، تجربهای گسترده و چندلایه ارائه داده است. «در چشم باد» با تمرکز بر یک خانوادهی ایرانی و روایت زندگی آنها در سه مقطع مهم تاریخ معاصر از نهضت جنگل و قیام میرزا کوچکخان تا انقلاب و آغاز جنگ تحمیلی نشان میدهد وطندوستی همیشه یک شکل ندارد. تضاد شخصیتهای دو برادر خانواده، بیژن و نادر، تصویری زنده از طیفهای مختلف عشق به وطن ارائه میدهد؛ بیژن شجاع و صادق، نماد وطندوستی خالص و جسور، و نادر آرام، عملگرا و تدبیرگر، که مسائل را با تعامل و مصلحت حل میکند. این دو رویکرد، هر دو بخشی از تاریخ ایران هستند و نشان میدهند که عشق به وطن میتواند در قالب احساس، اخلاق، مسئولیتپذیری، شجاعت و حتی مصلحتاندیشی متجلی شود.