آواز خاموش ـ قسمت 2

روشنایی روز با تاریکی شب در هم آمیخته بود. سوزان کوفته و بی‌رمق روی تشکچه نشسته‌ بود، پاهایش را دراز کرد، سرمای موزاییک‌ها، مثل سوزن در جانش فرو می‌رفت، غرق در افکارش شده ‌بود. چهره‌ی علی مدام جلوی صورتش می‌آمد، نمی‌خواست به افکار مزاحم اجازه بدهد وجودش را تسخیر کنند، یا الله‌گویان از جا بلند شد، به اتاق رفت، پشت در اتاق، جالباسی چوبی وصل بود، در نیمه‌لا باز شد. پیراهن بلند عربی‌‌اش به دستگیره‌ی در گیر کرد، از بغل شکاف خورد. سردی آهن را روی پوستش حس کرد. برگشت، دستگیره‌ی در را از شکاف لباسش بیرون کشید. قوطی نخ و سوزن را از روی طاقچه برداشت، قرقره‌ی مشکی را باز کرد، سوراخ سوزن را نمی‌دید، سرنخ را چند بار با آب دهانش خیس کرد موفق نشد، از اتاق بیرون آمد، ادریس را صدا زد نخ و سوزن را دست او داد.
ـ نور دیده، این سوزن رو نخ بکش.
دستان کوچک ادریس پر از پینه بود. زمخت و ترک خورده و سرد. سوزان زبری و سردی دستان ادریس را حس کرد. دلش ریش شد، روی تشکچه نشست، ادریس هم کنارش، سوزان دستان کوچک ادریس را گرفت، نوازش کرد، سر او را به سینه‌اش چسباند. اشک در چشمانش حلقه زد. ادریس سوزن را نخ کرد، دست او داد. سوزان کمی جابجا شد، سعی کرد شکاف پیراهنش را پیدا کند، چشمش خوب ندید، کوک‌ها را درشت و ریز زد. نخ را با دندان قطع کرد، انتهای آن را گره زد، رو به ادریس گفت: «فردا صبح پتو تابستونیا رو میارم برای تو و عقیله لباس می‌دوزم.» هر دو در سکوت فرو رفتند. سوزان به علی فکر کرد. به اینکه چقدر دوست داشت او را در لباس دامادی ببیند نه لباس رزم. چند روز پیش از زیر قرآن ردش کرد، با لباس نظامی. آن صورت سفید و مو و محاسن حنایی مدام جلوی صورتش بود. هر بار که علی می‌رفت، سوزان با نگاهش وداع آخر را می‌کرد. دست خودش نبود، حس می‌کرد، این رفتن علی مساوی است با شهادت.
چند روز بود از علی خبر نداشت، تازه یادش افتاد برای چه به اتاق رفته. دست به دیوار گرفت، یاالله گفت از جا بلند شد. درد زانو و کمرش بیشتر شده ‌بود. پیشانی‌اش پُر چروک شد. چشمانش را روی هم گذاشت، لبانش را گاز گرفت درد یک‌دفعه شدید شد، طول کشید تا آرام شود. به اتاق برگشت، در را به عقب هل داد، این‌بار مواظب بود لباسش به دستگیره گیر نکند. پرده را کنار زد، در دل دیوار چند طبقه با سنگ مرمر سیاه درست شده ‌بود که سوزان رختخواب‌ها و لباس‌هایش را روی آن‌ها چیده ‌بود. دست برد زیر رختخواب‌ها، سرمای سنگ لرزه بر اندامش انداخت. کمی گشت تا موبایلش را از آن زیر بیرون کشید، روشنش کرد، شماره‌ی علی را گرفت، خاموش بود. هر روز که می‌گذشت مقابل چشمانش، درصد باطری کم می‌شد. سوزان احساس می‌کرد این جان اوست که رو به اتمام است، با هر نفس به خدا التماس می‌کرد قبل از خاموش شدن موبایل، صدای علی را بشنود، ناگهان خانه زیر پایش لرزید، انگار آسمان به زمین کوبیده ‌شد.
سوزان یاالله‌گویان، سراسیمه از اتاق بیرون دوید، قاب پنجره یکهو قرمز شد، سوزان روی زمین سُر خورد، شانه و کتفش به موزاییک‌های کف اتاق کوبیده شد، موبایل از دستش افتاد، باطریش در آمد گوشه‌ی اتاق پرت شد. عقیله از زیر کرسی بیرون پرید، به دیوار چسبید، زانوهایش را توی شکمش جمع کرد، دستانش را بیخ گوش‌هایش گذاشت، یک نفس جیغ کشید. ادریس هراسان خودش را به عقیله رساند، با آن تن نحیف کوچکش روی او خیمه زد تا خواهرش آسیبی نبیند.
سوزان تا خواست به طرف‌شان برود، غرش انفجار بعدی، پرده‌ی گوشش را پاره کرد. دومین خمپاره در حیاط فرود آمد، گونی‌های جلوی پنجره کَنده شدند، شیشه‌های باقی مانده از انفجارهای قبلی از گوشه و کنار پنجره فرو ریختند. از سقف کاهگلی خاک و گچ ریزش کرد و طوفانی از گرد و غبار و بوی باروت، از پنجره‌های بدون شیشه، خانه را پُر کرد. سوزان جز دود و خاکستر چیزی نمی‌دید. دو دستش را کف زمین چسباند، به سختی از جا کَنده شد، چشمانش را بهم مالید، با نگرانی داد زد: «ادریس! عقیله! سالمید؟» صدای خمپاره‌ی بعدی مانع شنیدن صدای ادریس شد. در فضای خاکی و تاریک اتاق، چهار دست و پا، کورمال‌کورمال جلو رفت، چشمانش غرق اشک شد، دوباره داد زد: «عقیله» که صدای وحشت‌زده‌ی او را از آن‌طرف کرسی شنید. جلوتر رفت، شبح خواهر و برادر را دید که از ترس و وحشت، سه گوش دیوار پناه گرفته‌اند. هر دو را در بغل گرفت، سرشان را به سینه‌اش چسباند، عقیله عروسکش را به سینه چسبانده ‌بود و یک صدا گریه می‌کرد، ماما، ماما می‌گفت و جیغ می‌کشید. اما ادریس در سکوتی محض فرو رفته ‌بود.
بغضی بیخ گلوی سوزان را گرفت، داشت خفه‌اش می‌کرد، موهای چرب و بهم تنیده‌ی عقیله را نوازش کرد. عقیله از خواب پریده ‌بود و نمی‌دانست چه اتفاقی افتاده. سوزان دستش را روی گونه‌های خیس و یخ او ‌کشید، اشک‌هایش را پاک ‌کرد و سعی داشت آرامش کند. دندان‌های عقیله با یک ریتم خاص و منظم بهم می‌خورد. سوزان تا آن لحظه متوجه سرما نشده ‌بود، احساس کرد سرما مثل سوزن در استخوان‌های او هم فرو می‌رود. باد پاییز، مثل گرگی زوزه‌کشان، توی خانه می‌پیچید و در صورت هر سه‌ی آن‌ها چنگ می‌انداخت.
گلوله بود که به در و دیوار شهر می‌خورد. در تاریکی و سرمایی که خانه را به دلگیری قبر کرده‌ بود، گوش سوزان به غرش خمپاره‌ها بود و چشمانش هر لحظه منتظر دیدن نور انفجار. زیر لب نجوا کرد، با گریه‌ای که راه گلویش را بسته بود، ملتمسانه از خدا خواهش کرد هرچه زودتر این ترس و وحشت تمام شود. چشم‌هایش را روی هم گذاشت، دلش می‌خواست کسی یا صدایی او را از این خواب بد بیدار کند، با این حال چیزی غیر از خواب ته سرش می‌چرخید، کِش می‌آمد و بزرگ می‌شد، چیزی که هوشیار بود، خبر داشت، هشدار می‌داد، چیزی که می‌دانست همه‌ی این‌ها حقیقت جنگ است و او در وسط این معرکه قرار گرفته. نمی‌دانست چه مدت طول کشید تا صدای خمپاره‌ها فروکش کرد. سکوت ترسناکی تمام خانه را در خود می‌فشرد.
سوزان از جایش بلند شد، به ادریس گفت: «موبایل رو باید پیدا کنم، جلوی در اتاق از دستم افتاد.» ادریس و عقیله هم بلند شدند. سوزان نگذاشت آن‌ها از جایشان تکان بخورند.
ـ همه جا پُر از شیشه خورده‌ست میره تو دست و پاتون.
خم شد، دستش را آرام روی موزائیک‌های سرد ‌کشید، همان‌جا که زمین خورده ‌بود موبایل و قاب پشتش را پیدا کرد. متوجه شد باطریش درآمده. نفس عمیقی کشید، سعی کرد همه‌جا را خوب ببیند، پاره‌های گچ و آجر زیر دستش می‌آمد. چشمش در تاریکی خوب ندید، دستش را روی خرده‌ شیشه‌ها کشید، لبانش را گاز گرفت، گوشه‌ی شالش را روی زخم گذاشت و فشار داد. خواست بلند شود که پایش به باطری موبایل خورد. آن را برداشت، داخل موبایل گذاشت، قاب پشتش را جا انداخت، روشنش کرد، دوباره شماره‌ی علی را گرفت، خاموش بود.
به سختی از جا بلند شد، با قامتی خمیده، پشت پنجره‌های بدون شیشه رفت، باد تویِ اتاق‌های اطراف حیاط می‌پیچید، درهایشان را به هم می‌کوبید، درِ چوبی آشپزخانه از جا کنده شده‌ بود و پرت شده ‌بود توی باغچه‌ی درخت انجیر. سوزان شروع به لرزیدن کرد. چانه‌اش خود به خود تکان می‌خورد. صدای دندان‌هایش مثل طبل تو سرش می‌کوبید. ابرهای سفید و ضخیمی از ظهر آسمان را پوشانده‌ بودند، امیدی به باریدن‌شان نبود، فقط جلوی نور ماه را گرفته‌ بودند، اما سوزان امید داشت که ببارند و او بتواند کمی آب باران برای خوردن جمع کند، یاد صبح افتاد که برای گرفتن آب به خانه همسایه رفت و جواب رد شنید.
ـ اگه هر روز بخوام سطل شما رو پُر کنم، دیگه آبی تو چاه برای بچه‌های خودم نمی‌مونه.
با شنیدن این حرف گریه‌اش را فرو خورده ‌بود و از خانه همسایه بیرون آمده ‌بود. رو به آسمان از ابرها التماس باران کرده ‌بود و حالا موج انفجار هر کدام از قابلمه لگن‌هایی که وسط حیاط چیده بود را به‌طرفی پرت و مچاله کرده‌ بود. شاخه‌ی قطور و خشکیده درخت انجیرِ توی باغچه، با ترکش‌های انفجار قطع شده‌ و روی زمین ریخته‌ بود. نگاه سوزان میخ‌کوب شد به دود غلیظی که از کف حیاط بلند می‌شد.
برگشت خیره شد به عقیله و ادریس که مثل گنجشکی از سوز سرما و ترس، در آغوش هم خزیده ‌بودند. سرما با بی‌رحمی تمام، مانند خنجری به جان و تن نحیف آن‌ها فرو می‌رفت و آن‌ها را هر لحظه مچاله‌تر می‌کرد. با هر نفسی که می‌کشیدند، بوی دود، باروت، گرد و خاک حلق‌شان را پُر می‌کرد. هر سه نفرشان به سرفه افتادند.
زیر پنجره، روی تشکچه و کرسی و موزاییک‌ها پُر از شیشه‌های خرده و تکه‌های گچ و سیمان بود. سوزان کرسی گذاشتن را وقتی در ایران بود، از محمد یاد گرفته‌ بود. پایش به قاب عکس خورد که از روی طاقچه کف هال افتاده ‌بود و شیشه‌اش مثل زمینی ترک خورده به هزار تکه تبدیل شده‌ بود. خم شد، عکس محمد و آکو را از بین خرده شیشه‌ها بیرون کشید، سی و چهار سال، این عکس به سفارش محمد جلوی چشمانش بود. عکس را به سینه‌اش چسباند، آن را بو کرد و بوسید. بعد روی طاقچه گذاشت.
ترکش خمپاره‌ها در گوشه‌ای از سقف اتاق، حفره‌ای کوچک ایجاد کرده ‌بود، انگار دهانی باز شده آسمان را بلعیده ‌بود.
سوزان دوباره شماره علی را گرفت، خاموش بود. می‌ترسید این آخرین نقطه اتصال او با علی، باطری‌اش تمام شود و دیگر نتواند با علی ارتباط برقرار کند. گوشی را خاموش کرد.
یک لحظه چشمانش روی زمین را خوب ندید، پایش را روی خرده‌شیشه‌ها گذاشت، دندان‌هایش را بهم فشرد، صدای آخ گفتنش، توی سرش پیچید. خم شد، تکه شیشه را از پایش بیرون کشید، رطوبت خون را روی انگشتانش حس کرد. لنگ‌زنان پیش عقیله و ادریس، برگشت، صدای قاروقور شکمه عقیله را می‌شنید. نمی‌دانست با این گرسنگی بچه‌ها و سوز سرما و خانه‌ی آسیب دیده، چه کند. در همین لحظه صدای کوبیده ‌شدن در خانه را شنید. حس کرد علی برگشته. زیر لب گفت: «اومدی مادر؟» برق شادی در چشمانش دوید، وجود علی در این تاریکی و تنهایی و انفجار، برایش قوت قلب بود.
لنگ‌زنان به حیاط رفت. در عرض همین چند لحظه‌ای که گذشته ‌بود، ترکش‌های خمپاره، زمین خانه‌اش را شخم زده ‌بودند. زیر پایش پر از چاله‌چوله بود.
تازه متوجه شد دود غلیظی که از زمین بلند می‌شد از گودال بزرگی است که در اثر اصابت خمپاره به وجود آمده، خم شد که توی گودال را نگاه کند، صدای ابوهادی و قمر را پشت در شنید که با التماس صدایش می‌زدند. دوید سمت در شاخه‌های خشکیده به لباسش گیر کردند، به زمین کشیده شدند و همراهش ‌رفتند. درب آهنی رنگ و رو رفته را محکم به‌سمت بیرون فشار داد، با تمام توانش سعی کرد، شستی آن را بکشد. چند لحظه‌ای با آن کلنجار رفت. حس کرد درب آهنی کج شده و دیگر روی لولایش سوار نیست که نمی‌تواند آن را باز کند.
ابوهادی و قمر با دلواپسی او را صدا می‌زدند و خواهش می‌کردند بیشتر تلاش کند. ابوهادی داد می‌زد: «زود باش زن» هنوز جمله‌ی پیرمرد تمام نشده‌بود که سوزان توانست در را باز کند. به محضی که توی قاب در خانه‌اش قرار گرفت، ابوهادی او را با عجله کنار زد، توی خانه پرید داد می‌زد و عقیله و ادریس را صدا می‌زد. سوزان گیج و مبهوت حرکات ابوهادی را دنبال کرد. ابتدا و انتهای کوچه را نگاه کرد بلکه علی را ببیند، هنوز درست متوجه نشده ‌بود چه اتفاقی افتاده، قمر دست‌ سوزان را گرفت با چشمانی اشکبار او را به‌سمت خودش کشاند. سعی کرد از خانه‌ دورش کند. چند لحظه بعد ابوهادی به کوچه آمد، با یک دست عقیله را بغل کرده ‌بود و با دست دیگر، ادریس را دوان‌دوان به‌دنبال خودش می‌کشاند، نفس‌های پیرمرد به شماره افتاده ‌بود. از اینکه توانسته ‌بود بچه‌ها را سالم، از خانه بیرون بیاورد، مدام پشت سر هم خدا را شکر می‌کرد. رمقی در پاهای استخوانی‌اش نبود، با این حال به ابتدای کوچه می‌دوید نفس‌نفس می‌زد از سوزان و قمر هم می‌خواست که آن‌ها هم بدوند. عقیله عروسکش را محکم در آغوش گرفته‌ بود و می‌لرزید. هنوز از کوچه خارج نشده ‌بودند که دوباره زیر پایشان به‌شدت تکان خورد. همگی روی زمین پخش شدند، خاک کوچه را چنگ زدند. سوزان احساس کرد قلبش محکم به زمین می‌کوبد. موبایل از دستش افتاد و در تاریکی کوچه گم شد. سیاهی شب با دود غلیط انفجار، قاطی شده ‌بود و رنگ آسمان را چرک مرده‌تر کرده ‌بود. بوی دود غلیظ و باروت سوخته، چشم و دماغ‌شان را می‌آزرد. چند دقیقه به همان حال بودند، وقتی مطمئن شدند دیگر انفجاری رخ نمی‌دهد هراسان از روی زمین بلند شدند. سر و صورت و لباس‌های همه‌شان خاکی شده‌ بود.
سوزان حتی طعم خاک را در دهانش احساس می‌کرد، هنوز گیج و منگ اتفاقی بود که افتاده‌ بود. گریه‌های عقیله در زوزه‌ی باد می‌پیچید. ابوهادی عقیله را بغل سوزان داد، عینک ذره‌بینی‌اش را روی صورت چروکیده‌اش تنظیم کرد. روی پیراهن بلند عربی‌اش، یک کت رنگ و رو رفته‌ پوشیده ‌بود، خواست آن را در بیاورد، گوشه‌ی چفیه‌ی روی سرش، همراه آستین کت کشیده شد، عقال از دور سرش در آمد، چفیه را بیرون کشید و کتش را در آورد، آنرا روی دوش عقیله انداخت، عقیله اشک می‌ریخت و بی‌تابی می‌کرد.
ـ عروسکم، عروسکم از دستم افتاد.
انگار پرده‌ای سفید جلوی چشمان سوزان کشیده ‌بودند، گرد و غبار انفجار و تاریکی شب، باعث شد، خانه‌اش را نبیند.
چند لحظه بعد با قدم‌های آهسته به عقب برگشت، دید که خانه‌اش در هاله‌ای از دود و گرد و خاک گم شده. تازه فهمید که چه اتفاقی افتاده. بر سر و صورت خودش ‌کوبید به پهنای صورت اشک ریخت، حس کرد دیگر جانی در پاهایش نمانده، روی دو زانو نشست داد می‌زد.
ـ یا سیده‌زینب خونه خراب شدم.
دری که تا چند لحظه پیش نمی‌توانست آن را باز کند، کج‌وکوله، وسط کوچه افتاده بود. سوزان خاک کوچه را برمی‌داشت و روی سر و صورت خود می‌ریخت. انگار جوانش را از دست داده، ضجه‌های دلسوزش، دل ابوهادی و قمر را به درد آورد.
ادریس کنار سوزان روی زمین نشست، موبایل را به دست سوزان داد، مات و مبهوت به خانه‌ای که دیگر وجود نداشت خیره شد، ادریس چشم‌هایش را محکم روی هم گذاشت و فشار داد، سوزان حس کرد خاطرات سه سال پیش باز برای ادریس تداعی شد و غمی بزرگ روی دلش سنگینی کرد، حدس زد که باز صحنه‌هایی از آن روز شوم جلوی چشمان ادریس آمده، جنازه‌های بی‌جانی که از زیر آوار بیرون می‌کشیدند و ادریس شاهدش بود، بدن ادریس بی‌اختیار شروع به لرزیدن کرد. روی زمین افتاد، صدای خس‌خس نفس‌هایش کند و سنگین شد، سیاهی چشمانش رفت، کف بود که بالا می‌آورد. سوزان محکم توی سرش کوبید، گوشه‌ی شال عربی‌اش را مچاله و توی دهان ادریس فرو کرد. سر او را در بغل گرفت. قمر دو دستش را محکم روی پاهایش زد کف کوچه کنار سوزان ولو شد. صورت پر چین و چروکش را چنگ می‌زد و سیده زینب را صدا می‌زد. ابوهادی سعی کرد سوزان و قمر را دلداری بدهد، مقاومت می‌کرد جلوی آن‌ها، اشک‌هایش سرازیر نشود. چند ثانیه گذشت تا لرزش اندام ادریس آرام شود. نگاه ابوهادی به صورت معصوم عقیله گره خورد که مظلومانه برادرش را می‌دید و اشک می‌ریخت.
ابوهادی ادریس را بغل کرد، سر او را روی دوشش گذاشت. گویی روح از بدن نحیف ادریس پر کشیده‌ بود. دستی به سر او کشید، رو به سوزان با تشر گفت: «حتماً باید خونت خراب بشه که از این محله بری؟ چقدر بهت گفتم اینجا زیر آتیش مستقیم دشمنه، خودت نمی‌خوای پناهگاه بری حداقل این دوتا بچه رو ببر.» قمر آستین دشداشه‌ی شوهرش را آرام کشید که یعنی الان وقت سرزنش نیست. عقیله را بغل کرد رو به سوزان گفت: «بلند شو بریم اینجا موندن صلاح نیست.» صدای گریه عقیله بلند شد: «عروسکم از دستم افتاد.»

ادامه دارد...