متخصص بیماریهای قلب و عروق، با تأکید بر اهمیت مراقبتهای پزشکی و سبک زندگی سالم برای بیماران قلبی، رژیم سرشار از سبزیجات را توصیه کرد. به گزارش مشرق، محمود افتخارزاده متخصص بیماریهای قلب و عروق دربارهی اهمیت سبک زندگی و رژیم غذایی برای بیماران قلبی توضیح داد و با تأکید بر نقش تغذیه سالم در پیشگیری از حوادث قلبی گفت: «رژیم غذایی مدیترانهای یکی از بهترین الگوها برای بیماران قلبی است.»
متخصص بیماریهای قلب و عروق، با تأکید بر اهمیت مراقبتهای پزشکی و سبک زندگی سالم برای بیماران قلبی، رژیم سرشار از سبزیجات را توصیه کرد.
به گزارش مشرق، محمود افتخارزاده متخصص بیماریهای قلب و عروق دربارهی اهمیت سبک زندگی و رژیم غذایی برای بیماران قلبی توضیح داد و با تأکید بر نقش تغذیه سالم در پیشگیری از حوادث قلبی گفت: «رژیم غذایی مدیترانهای یکی از بهترین الگوها برای بیماران قلبی است.»
متخصص بیماریهای قلب و عروق ادامه داد: «در این رژیم مصرف سبزیجات و میوههای تازه در اولویت قرار دارد و از روغنهای سالم مانند روغن زیتون استفاده میشود و مصرف روغنهای جامد و حیوانی که جزو چربیهای مضر هستند، محدود یا حذف میشود.»
به گفتهی این متخصص قلب، پروتئین این رژیم از منابع سالم مانند ماهی، مرغ بدون پوست، تخممرغ و لبنیات تأمین میشود و کالری مورد نیاز هر فرد بر اساس شرایط و نیازهای شخصی او تنظیم میشود.
افتخارزاده افزود: «مطالعات متعدد نشان دادهاند که این سبک تغذیه میتواند خطر حوادث قلبی و مرگ ناشی از بیماریهای قلبی را کاهش دهد.»
مصرف متعادل قهوه اثر خنثی یا حتی مفید برای قلب دارد
وی در پاسخ به سؤالی دربارهی مصرف قهوه گفت: «در گذشته تصور میشد قهوه برای بیماران قلبی مضر است، اما تحقیقات اخیر نشان میدهد که مصرف متوسط روزانه حدود یک تا دو فنجان نهتنها خطر بیماریهای قلبی را افزایش نمیدهد، بلکه اثر خنثی یا حتی مفید دارد.»
وی با اشاره به مطالعات جدید، افزود: «در بررسیهای اخیر سال ۲۰۲۵ مشخص شده است که مصرف یک فنجان قهوه در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی میتواند احتمال حملات این آریتمی را کاهش دهد. البته هنوز تحقیقات بیشتری لازم است تا این نتایج قطعی شود.»
افتخارزاده در پایان تأکید کرد: «سبک زندگی سالم، رژیم غذایی مناسب و مصرف متعادل قهوه میتواند بهویژه در افراد مسن، نقش مهمی در حفظ سلامت قلب داشته باشد.»
سبزیجات عامل کاهش فشارخون هستند
دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت اعلام کرد: «مصرف سبزیجات نهتنها فشارخون را بالا نمیبرد، بلکه به کاهش و کنترل آن کمک میکند.»
به گزارش وبدا، دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در پاسخ به یکی از باورهای نادرست مبنی بر اینکه «مصرف سبزیجات در افراد دارای فشارخون بالا باعث افزایش فشارخون میشود»، اعلام کرد: «سبزیجات نهتنها موجب افزایش فشارخون نمیشوند بلکه نقش مهمی در کاهش و کنترل آن دارند.»
براساس این گزارش، سبزیجات برگسبز منبع غنی از پتاسیم، منیزیم، پلیفنلها و ویتامین C هستند؛ عناصری که هر یک در فرآیند تنظیم فشارخون نقش کلیدی دارند.
به گفتهی کارشناسان این دفتر، پتاسیم با افزایش ساخت پروتئین کالیدین موجب مهار انقباض دیواره عروق و کمک به کاهش فشارخون میشود و همچنین اثرات منفی مصرف نمک بر بدن را کاهش میدهد.
منیزیم موجود در سبزیجات نیز بهعنوان یک بازدارنده طبیعی انقباض عضلات صاف و گشادکننده عروق، در پیشگیری و کنترل پرفشاری خون نقش مؤثری دارد.
این گزارش میافزاید: «پلیفنلهای گیاهی موجود در سبزیها دارای خاصیت آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و گشادکنندگی عروق هستند و مصرف آنها در حفظ سلامت سیستم قلب و عروق اهمیت دارد.»
همچنین ویتامین C با افزایش سنتز اکسید نیتریک و بهبود عملکرد اندوتلیال، در کاهش فشارخون مؤثر گزارش شده است. مطالعات بالینی نشان میدهد دریافت کافی این ویتامین میتواند بهطور قابلتوجهی فشارخون سیستولیک و دیاستولیک را کاهش دهد.
دفتر بهبود تغذیه جامعه تأکید کرد: «مصرف منظم سبزیجات بخش مهمی از الگوی غذایی سالم برای بیماران مبتلا به پرفشاری خون است و حذف سبزیجات نهتنها کمکی به کنترل فشارخون نمیکند، بلکه فرد را از دریافت مواد مغذی ضروری محروم خواهد ساخت.»
آشنائی با مکانیسم اثر و روش خنثیسازی تندی فلفل!
اگرغذایتان زیادی تند شد، نوشیدن آب کمکی نمیکند، زیرا کپسایسین در چربی حل میشود و در اب حل نخواهد شد.
به گزارش ایرنا، تندی فلفل یک حس چشایی مثل شیرینی یا ترشی نیست، بلکه یک واکنش عصبی است. کپسایسین، مادهی فعال در فلفل، در واقع یک محرک شیمیایی است که بهطور طبیعی برای بازداشتن پستانداران از خوردن دانههای گیاه تکامل یافته است.
این مولکول بهصورت مستقیم به گیرندههای عصبی متصل میشود که معمولاً مسئول ثبت حس سوزش ناشی از حرارت بالا هستند. با فعالشدن این گیرنده، مغز فریب میخورد و تصور میکند دهان در حال سوختن است! در پاسخ، سیستم عصبی بدن را وادار به عرقکردن، آبریزش بینی و اشکریزی میکند تا این محرک را دفع کند.
چرا انسانها عاشق حس فلفل هستند؟
شواهد نشان میدهد انسانها هزاران سال است که از فلفل استفاده میکنند. پیشبینی میشود ارزش بازار جهانی سس تند تا سال ۲۰۳۰ میلادی به ۵ میلیارد دلار برسد.
چه دلایلی باعث میشود از این درد، لذت ببریم؟
ایمنی اکتسابی:
با مصرف مکرر غذاهای تند، گیرندههای تریپویوان حساسیت خود را از دست میدهند و تحمل بدن افزایش مییابد.
بازتعریف درد: مغز میآموزد که این سیگنال سوزش در واقع بیخطر است. این حس کنترل و تسلط بر یک تجربهی به ظاهر خطرناک، لذتبخش است.
لذت خطر کنترلشده: این پدیده شبیه به تماشای فیلم ترسناک است که به آن آزارگری لذت بخش میگویند.
انتشار اندورفین: بدن برای مقابله با استرس ناشی از سوزش، اندورفین ترشح میکند که مسکن طبیعی بدن است و حس سرخوشی خفیف ایجاد میکند.
چگونه تندی را خنثی کنیم؟
اگر غذایتان زیادی تند شد، نوشیدن آب کمکی نمیکند، زیرا کپسایسین در چربی حل میشود، نه در آب. راه حلهای مؤثر عبارتاند از:
شیر یا ماست: کازئین موجود در شیر مانند یک ماده شوینده مولکولهای کپسایسین را احاطه و از گیرندههای عصبی جدا میکند.
نان یا برنج: با برداشتن فیزیکی مولکولها از روی زبان به کاهش تندی کمک میکنند.
بستنی نعنا: هم چربی شیر را دارد و هم حس خنکی نعنا میتواند حس سوزش را بهطور موقت آرام کند.
پس دفعه بعد که یک غذای تند میل کردید، بدانید که این لذت عجیب، حاصل ترکیب پیچیدهای از فریب عصبی، بازی روانی و شیمی بدن شماست.
بشقاب غذای سالمندان چگونه باشد؟
یک متخصص تغذیه گفت: «سالمندان بیش از سایر گروهها مستعد ابتلاء به افزایش فشارخون، چربی خون و سرطان هستند و باید توجه بیشتری به تغذیه و فعالیت بدنی آنها داشته باشیم.»
به گزارش مشرق، علی اکبر محمدی افزود: «سالمندان بهدلیل شیوع بیشتر فشار خون، چربی خون و سرطان در این سنین، باید توجه ویژهای به تغذیه و فعالیت بدنی خود داشته باشند.»
وی، مدل «بشقاب من» را بهعنوان الگوی ثابت غذایی معرفی کرد و گفت: «مصرف چربیهای اشباع و ترانس را باید به حداقل رساند.»
محمدی به اهمیت ویژه تغذیه و سلامت در دوران سالمندی اشاره کرد و افزود: «سالمندان بیش از سایر گروهها مستعد ابتلاء به افزایش فشار خون، افزایش چربی خون و سرطان هستند و باید توجه بیشتری به تغذیه و فعالیت بدنی داشته باشند.»
وی به اهمیت مدیریت وزن اشاره کرد و گفت: «مطالعات نشان دادند که بین ۶۰ تا ۸۰ سالگی، افزایش BMI (نمایه توده بدنی) به علل مختلف از جمله کمتحرکی مشاهده میشود. افزایش وزن، بروز برخی بیماریها را آسانتر میکند.»
محمدی بر لزوم استفاده از تمام گروههای غذایی به شکل متنوع و متعادل تأکید و تصریح کرد: «در سالمندی باید از غلات کامل، میوه، سبزی، شیر و لبنیات، گوشتها و حبوبات استفاده شود.»
این دکترای تخصصی تغذیه در مورد مصرف چربیها، گفت: «حذف کامل چربیها اشتباه است، اما مصرف چربیهای اشباع و ترانس باید به حداقل برسد. همچنین، منابع پروتئین با کیفیت مانند انواع ماهی (قزلآلا)، تخممرغ و لبنیات، اسیدهای آمینه ضروری بدن را تأمین میکنند.»
محمدی، الگوی غذایی «بشقاب من» را راهکاری مؤثر برای این گروه سنی معرفی کرد و افزود: «نصف بشقاب، باید حاوی سبزیجات و میوهها باشد. یکچهارم بشقاب، باید به غلات کامل (نان، برنج، ماکارانی) اختصاص یابد. یکچهارم باقیمانده، باید تأمینکنندهی پروتئینها باشد.»
وی توصیه کرد: «لبنیات در کنار این رژیم مصرف شود تا به سلامت کلی کمک کند. در زمینهی پختوپز، سالمندان باید مصرف روغن جامد را به حداقل رسانده و غذاها را بهصورت تفت داده، آبپز یا گریل شده طبخ کنند.»
محمدی در مورد مکملها گفت: «اگر ویتامین D آنها کمتر از ۳۰ است، بهمدت ۸ هفته، هفتهای یک عدد قرص ۵۰ هزار واحدی میل کنند. اگر میزان ویتامین D بالای ۳۰ است، روزانه از قرص ۱۰۰۰ یا ۲۰۰۰ واحدی استفاده کنند. همچنین، ۱۵ دقیقه قرار گرفتن در معرض آفتاب برای تولید ویتامین D در بدن مفید است.»
آلزایمر همیشه ارثی نیست؛ مراقبتهای روزمره نقش کلیدی دارند
یک متخصص مغز و اعصاب با اشاره به تفاوتهای آلزایمر زودرس و دیررس، گفت: «نوع زودرس این بیماری معمولاً با عوامل ژنتیکی مرتبط است، در حالی که نوع دیررس بیشتر تحت تأثیر عوامل محیطی قرار دارد.»
به گزارش مشرق، دکتر مهرداد روزبه ـ متخصص بیماریهای مغز و اعصاب و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در پاسخ به این پرسش که آیا امکان انتقال بیماری آلزایمر از مادر به فرزند وجود دارد، افزود: «آلزایمر بهطور کلی به دو گروه تقسیم میشود؛ نوع دیررس که معمولا در سنین بالا بروز میکند و نوع زودرس (Early Onset) که در سنین پایینتر ظاهر میشود.»
وی تأکید کرد: «نوع زودرس معمولاً با عوامل ژنتیکی قویتری همراه است و برخی ژنها نقش برجستهای در بروز آن دارند. در مقابل، آلزایمرهایی که پس از سن ۶۰ سالگی بروز میکنند، کمتر تحت تأثیر عوامل وراثتی هستند و نقش عوامل محیطی در آنها پررنگتر است.»
روزبه در ادامه بیان کرد: «پیشگیری از آلزایمر با کنترل عوامل خطرساز امکانپذیر است. عواملی مانند سطح تحصیلات، خواب مناسب، تغذیهی سالم، ورزش منظم و کاهش آسیبهای عروقی میتوانند در کاهش ریسک ابتلا مؤثر باشند.»
این متخصص مغز و اعصاب ادامه داد: «آسیبهای عروقی نهتنها خطر سکته مغزی را افزایش میدهند، بلکه احتمال بروز آلزایمر را نیز بالا میبرند. مواد مؤثر در ایجاد آلزایمر مانند آمیلوئید بتا و پروتئین تائو در افرادی که دچار آسیبهای عروقی هستند، بیشتر تجمع مییابند.»
بنابر اعلام وزارت بهداشت، وی همچنین هشدار داد: «مصرف سیگار، غذاهای پرچرب و شور و سبک زندگی ناسالم میتوانند عوامل خطر را تشدید کرده و زمینهساز بروز آلزایمر شوند.»
آلزایمر معمولاً پس از ۶۵ سالگی بروز میکند
در مراحل اولیه آلزایمر، افراد اغلب فراموشی و اشتباه در انجام کارهای روزمره را به حواسپرتی، لجبازی، افسردگی یا افزایش سن نسبت میدهند، اما میتوان با تغییر سبک زندگی ابتلا به آن را کاهش داد.
به گزارش مشرق، مریمالسادات میرزاده درباره آلزایمر اظهار کرد: «آلزایمر، زوال عصبی پیشرونده است که بهتدریج سلولهای مغزی را تخریب میکند، این بیماری در ابتدا حافظه کوتاهمدت را تحت تأثیر قرار میدهد و به مرور زمان، تواناییهای شناختی، عملکردهای اجرایی، زبان و حتی مهارتهای پایهای مانند غذا خوردن و راه رفتن را نیز درگیر میکند.»
وی افزود: «پیشرفت بیماری معمولاً تدریجی و در طول سالها اتفاق میافتد، به همین دلیل، در مراحل اولیه، افراد اغلب فراموشی و اشتباه در انجام کارهای روزمره را به حواسپرتی، لجبازی، افسردگی یا افزایش سن نسبت میدهند.»
مهمترین علائم هشداردهنده اولیه چیست؟
متخصص طب سالمندان دربارهی مهمترین علائم هشداردهندهی اولیهی بیماری آلزایمر اظهار کرد: «فراموشی وقایع اخیر یا مکالمات مهمترین علامت این بیماری است، اما کاهش توانایی در انجام کارهایی که فرد پیشتر در آنها مهارت داشته است، گم کردن اشیاء و ناتوانی در یافتن آنها، دشواری در برنامهریزی یا حل مسائل ساده، تکرار سؤالات یا جملات، تغییرات خلقی یا رفتاری مانند اضطراب و تحریکپذیری و سردرگمی در زمان یا مکان از دیگر علائم این بیماری است.»
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران سن بالا، سابقهی خانوادگی آلزایمر، بیماریهای قلبی عروقی، دیابت و فشار خون بالا را از جمله عوامل خطر ابتدا به آلزایمر عنوان کرد و افزود: «سبک زندگی کمتحرک، تغذیهی ناسالم و مصرف سیگار، تروماهای روانی از کودکی تا بزرگسالی مانند از دست دادن عزیزان، مهاجرت، بازنشستگی، طلاق یا افسردگی مزمن، بیسوادی و سطح تحصیلات پایین از دیگر عواملی است که خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد.»
چگونه آلزایمر تشخیص داده میشود؟
به گفتهی میرزاده، با استفاده از ترکیبی از روشها از جمله گرفتن شرححال دقیق و انجام معاینه شناختی، استفاده از تستهای حافظه و عملکرد ذهنی و آزمایشات خون به منظور رد اختلالات متابولیک، تشخیص آلزایمر انجام میشود.
وی تأکید کرد: «در موارد خاص نیز بررسی مایع مغزی - نخاعی یا PET scan نیز برای برخی بیماران انجام میشود.»
آیا آلزایمر درمان دارد؟ گزینههای درمانی چیست؟
متخصص طب سالمندان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه در حال حاضر درمان قطعی برای آلزایمر وجود ندارد، تأکید کرد: «درمان قطعی وجود ندارد، اما داروهایی برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری و کنترل علائم تجویز میشود.»
وی ادامه داد: «پزشکان در این موارد از داروهای مهارکننده کولیناستراز مانند دونپزیل و ریواستیگمین و داروهای آنتاگونیست گیرنده NMDA مانند ممانتین استفاده میکنند و در برخی موارد نیز از درمانهای غیردارویی مانند توانبخشی شناختی، فعالیتهای ذهنی و حمایت روانی استفاده میشود که بسیار مؤثر هستند.»
تفاوت فراموشی عادی با آلزایمر
میرزاده دربارهی روشهای پیشگیری از آلزایمر با بیان اینکه پیشگیری کامل از این بیماری ممکن نیست، خاطرنشان کرد: «اگرچه پیشگیری از این بیماری، قطعی و ممکن نیست، اما میتوان با تغییر سبک زندگی، خطر ابتلا را کاهش داد.»
وی تأکید کرد: «با فعالیت ذهنی منظم مانند مطالعه، حل جدول، یادگیری مهارتهای جدید، ورزش منظم و تغذیه سالم از جمله رژیم غذایی مدیترانهای، کنترل بیماریهای زمینهای مانند دیابت، فشار خون، کلسترول بالا و حفظ ارتباطات اجتماعی و پیشگیری از افسردگی، میتواند از بروز علائم آلزایمر پیشگیری کرد.»
متخصص طب سالمندان و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد: «فراموشی عادی با افزایش سن طبیعی است و معمولاً شامل فراموشیهای جزئی و قابل یادآوری مانند فراموش کردن نام فرد و به خاطر آوردن آن پس از چند لحظه، میشود، اما در آلزایمر، فراموشی مداوم، پیشرونده و همراه با اختلال در عملکرد روزانه است، برای مثال، فرد ممکن است مسیر خانه را گم کند یا نتواند نام اعضای خانواده را به یادآورد.»
وی ادامه داد: «فراموشی عادی معمولاً با حفظ عملکرد کلی شناختی همراه است، در حالی که آلزایمر اختلالات چندوجهی در حافظه، زبان، تصمیمگیری و رفتار ایجاد میکند و نیاز به ارزیابی تخصصی دارد.»
سن شایع ابتلا به آلزایمر
این متخصص طب سالمندان افزود: «آلزایمر معمولاً پس از ۶۵ سالگی بروز میکند، اما نوع زودرس آن ممکن است در سنین ۴۰ تا ۶۰ سالگی نیز دیده شود و با افزایش سن، احتمال ابتلا بهطور قابل توجهی افزایش مییابد.»
وی تأکید کرد: «بر اساس منابع معتبر، ایجاد روال روزانه ثابت برای کاهش سردرگمی، فراهم کردن محیطی امن برای پیشگیری از زمین خوردن یا گم شدن، فعال نگه داشتن ذهن و بدن بیمار با فعالیتهای ساده و لذتبخش، توجه به تغذیهی مناسب و پایش وضعیت جسمانی میتواند در مراقبت از این بیماران مؤثر باشد.»