غنایم جنگی در دهکده جهانی
فائقه بزاز
نام دهکده جهانی با «مک لوهان» گره خورده است. این نخبه کانادایی معروف به پیشگوی فرزانه از نظر توجه به فناوری‌های ارتباطی، جزو چهره‌های پیشتاز این قلمرو به حساب می‌آید اما شاید او خوش‌دلانه به این اتفاقات پرداخته بود و تصور نمی‌کرد در راستای جنگ الکترونیک قابل پیش‌بینی‌اش، عده‌ای راه صد ساله را یک شبه طی کنند و عده‌ای از نان خوردن بیفتند.
جان گرفتن ارتباطات و به روز شدن لحظه به لحظه کانالهای
ارتباطی پدیده شگرف و مبارک عصر جدید است. اتفاق مبارکی که گاه حاشیه‌هایی نامبارک
دارد. غیر از موضوعاتی مثل حریم شخصی، شایعه پراکنی و اخبار دروغ
یا هدر رفتن وقت در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی که به گوش همه آشناست، بیکاری و
به انزوا کشیده شدن خیلی از شغل‌ها، دست آورد دیگری از این پدیده مک لوهانی است. در واقع اپلیکیشن‌ها در عرصه کار، به رقیبی جدی برای انسان‌ها تبدیل شده‌اند تا عده‌ای را که در مشاغل سنتی
مشغول به کارند، بیکار کنند. کم نیستند پدرانی که سال‌ها در مغازه خود کاسبی کرده
و در شغل خود، تجربه کسب کرده‌اند و عده‌ای، مشاغل آن‌ها را از طریق گوشی یا
رایانه عهده‌دار شده و اتفاقا مشتریان
زیادی هم دارند.
کم‌رونقی آژانس محله و علافی رانندگان به خاطر گسترش استفاده از
نرم‌افزارهای تاکسی‌یاب، کسادی کار مشاوران املاک، وجود
واسطه‌های مجازی و عرضه دیگ و قابلمه و
پوشاک در کانال‌ها، به حاشیه رفتن نیازمندی‌های روزنامه‌ها و استقبال کم از نشریات
و مطالعه کتاب تمام اتفاقاتی است که به صورت نامحسوس سبب شده عده زیادی از کار،
بیکار شوند.
در واقع جوامع امروز، تکنولوژی را اهلی و از آنِ خود کرده‌اند. طبق برخی آمارها در کشور خودمان حدود40 میلیون تلفن همراه هوشمند در دست مردم است که بسیاری از آنان به صورت هدفمند با این ابزار حتی کاسبی‌های بومی راه انداخته اند و نان شان را به نرخ روز می‌خورند.
موضوع در عرصه مطبوعات جدی‌تر است. غیر از نابرابری رقابت میان مطبوعات چاپی و پیام‌های موجود در فضای گوشی‌های همراه، وجود پدیده‌ای به نام «شهروندخبرنگاران» به رقیبی جدی برای رسانه‌های سنتی تبدیل شده است. از سوئی باید این اتفاق را به فال نیک گرفت چون گسترش این عادت شاید سبب شود مردم همیشه دوربینی را حاضر و ناظر بر ثبت اعمالشان دیده و از ترس انعکاس رفتارشان در فضای مجازی ، مراقب باشند و در سطحی کلان‌تر این اتفاق باعث خروج انحصار رسانه‌ای از دست عده‌ای معدود شده است. اما مشکل اینجاست که این رسانه‌های مردم نهاد تعهدی به اصول حرفه‌ای ندارند و پخش دروغ و شایعه، به جای خبر، باعث مشکلات جدی خواهد شد.
...