خدای کارگشا

ظهر بود، اما نه از آن ظهر‌های پرهیاهوی تابستان. آسمان صاف و روشن بود، نور خورشید ملایم و بی‌اذیت، همان که آدم را کمی خواب‌آلود می‌کند و حتی برای لحظه‌ای از فکر کردن به مشکلات روزمره بازمی‌دارد. کوچه‌ی بن‌بست خلوت بود؛ صدای گاه‌به‌گاه یک موتور که دور می‌شد و دوباره سکوت سنگین جای خود را می‌گرفت. پنجره‌ها نیمه‌باز، پرده‌ها بی‌حرکت، انگار همه‌ی ساختمان در یک چرت کوتاه فرو رفته بود و فقط زمان در سکوت خود حرکت می‌کرد.

در واحد ۲۰۲، طهورا داشت سبزی قرمه‌سبزی را آرام هم می‌زد. بوی لیموعمانی تازه و سبزی خردشده فضای آشپزخانه را پر کرده بود و هر لحظه به نظر می‌رسید آرامش قبل از طوفان در همان لحظه جاری است. ناگهان صدای «دوم!» سنگین و خشنی آمد؛ نه مثل افتادن چیزی، بیشتر شبیه کوبیده شدن محکم در سینه‌ی کسی. چند ثانیه بعد، فریاد کوتاه و بریده‌ای بلند شد؛ صدایی که بین درد و وحشت معلق مانده بود و قلب آدم را می‌فشرد.

طهورا قاشق را کنار گذاشت، چادرش را روی سر کشید و بدون فکر جلو دوید. هادی که روی مبل دراز کشیده بود و با گوشی ور می‌رفت، یک لحظه خشکش زد، بعد بدون حرف دنبال همسرش دوید. حیدر، با مو‌های به‌هم‌ریخته‌ی بعدازظهر، از اتاقش بیرون آمد و او هم پشت سرشان رفت. سکوت مجتمع، ناگهان شکسته شده بود.

درِ واحد ۲۰۱ نیمه‌باز بود. هادی آن را آرام هل داد و وارد شد. هال روشن و مرتب بود؛ همان‌طور که همیشه بود. میز ناهارخوری شش‌نفره سر جایش، لیوان آب نیمه‌پر روی زیرلیوانی چوبی، تلویزیون خاموش، حتی کنترل هم منظم کنار دست بود. اما وسط این نظم روزمره، پرویز روی زمین افتاده بود؛ بدنش کمی کج، یک دست زیر سرش، انگار فقط خسته شده و دراز کشیده باشد. فقط رنگِ پریده‌ی صورتش و نفس‌های کوتاه و نامنظم می‌گفت که موضوع جدی است.

مرضیه روی زانو کنارش نشسته بود و با دستانی لرزان شانه‌ی شوهرش را مالش می‌داد. «پرویز… پرویز نگاهم کن…» صدایش آرام بود، اما لرزش زیر آن لحظه‌ای ممکن بود همه چیز را بشکند.

هادی فوری زانو زد، نبض گردن پرویز را گرفت، بعد سرش را کمی بالا آورد. «پرویز آقا… می‌شنوی؟» جواب نبود، فقط نفس‌های کوتاه‌تر. طهورا جلو در ایستاد؛ نه جلو می‌رفت، نه عقب. شوک‌زده و مات. سعید با گوشی در دست این‌طرف و آن‌طرف دوید و چند بار شماره‌ی ۱۱۵ را اشتباه گرفت. بالأخره طهورا گوشی را از دستش گرفت، خودش تماس گرفت و با صدایی که سعی می‌کرد آرام باشد، آدرس و وضعیت را گفت.

هادی یاد دوره‌ی کمک‌های اولیه‌ی سربازی‌اش افتاد. دست‌ها را روی هم گذاشت و شروع به ماساژ قلبی کرد؛ منظم، با ریتم، نه خیلی تند و نه خیلی آهسته. عرق از پیشانی‌اش چکید، اما تمرکز داشت. هر سی فشار، دو نفس مصنوعی. مرضیه فقط نگاه می‌کرد، دستش روی دهانش، چشم‌هایش پر از اشکِ نیامده.

از اتاق بچه‌ها، دوقلو‌ها با ترس سرک کشیدند و بعد سریع عقب رفتند. چند دقیقه‌ای گذشت که انگار ساعت‌ها طول کشید. نفس‌های پرویز ناگهان قطع شد. هادی یک لحظه مکث کرد، بعد فشار‌ها را محکم‌تر کرد. درست همان لحظه صدای آژیر از دور آمد؛ اول ضعیف، بعد نزدیک‌تر و بعد آرام‌بخش.

مأموران اورژانس با سرعت وارد شدند، هادی را آرام کنار کشیدند، دستگاه‌ها را وصل کردند، دو شوک دادند و بالأخره ریتم قلب برگشت. پرویز را روی برانکارد گذاشتند و بردند. مرضیه دنبال‌شان رفت، چادرش روی شانه، قدم‌هایش سریع، اما لرزان. سعید لحظه‌ای جلوی در ایستاد، نفس عمیق کشید و بعد دنبال مادرش رفت.

ساختمان دوباره ساکت شد. فقط بوی سبزی و لیمو عمانی از خانه‌ی هادی می‌آمد و با بوی الکل آمبولانس قاطی شده بود، اما این‌بار سکوت با تنش همراه بود؛ سکوتی که فقط بعد از بحران می‌آید و آدم را وادار می‌کند به زندگی فکر کند.

در بیمارستان، راهرو‌ها روشن و نسبتاً آرام بود. پرویز را به اتاق آنژیوگرافی بردند. خانواده بیرون منتظر ماندند. مرضیه روی صندلی نشسته بود و با نوک چادرش بازی می‌کرد، دست‌هایش بی‌قرار و چهره‌اش خسته، اما امیدوار. سعید کنارش، سرش پایین، گاهی با پا به زمین می‌کوبید. هادی هر چند دقیقه یک بار بلند می‌شد، چند قدم می‌زد و دوباره می‌نشست. سکوت بیمارستان با صدای گاه‌به‌گاه پرستار‌ها و چرخیدن چرخ برانکارد‌ها پر می‌شد، اما تنش هنوز در هوا بود.

پزشک بعد از حدود یک ساعت و نیم بیرون آمد. خسته بود، اما لبخند آرامی داشت:

«رگ اصلی بسته بود. آنژیوپلاستی کردیم، استنت گذاشتیم. قلبش دوباره راه افتاد. الان تو آی‌سی‌یو است، هوشیار نیست، ولی وضعیتش پایداره. چند ساعت آینده مشخص می‌کنه.»

مرضیه فقط سر تکان داد و نفسش را آرام بیرون داد. سعید برای اولین بار از ظهر لبخند زد؛ لبخند کوچکی که زود محو شد. هادی کنارشان ایستاد و دست روی شانه‌ی سعید گذاشت؛ لمس آرامی که بیان‌گر اطمینان و همدلی بود.

دو روز بعد، پرویز به بخش منتقل شد. هنوز ضعیف بود، حرف زدنش سخت، اما وقتی سعید دستش را گرفت و گفت «بابا»، انگشتان پرویز به‌آرامی فشار دادند؛ فشار ضعیف، اما کافی بود تا همه نفس راحتی بکشند.

یک هفته بعد، پرویز با ویلچر به خانه برگشت. بچه‌ها دورش جمع شدند، سارا روی پایش نشست، سامیار توپ پلاستیکی‌اش را آورد و گفت: «بابا برام بنداز.» مرضیه در آشپزخانه آش رشته بار گذاشت و بوی خانه دوباره بوی زندگی گرفت.

عصر همان روز، هادی تنها به دیدنش رفت. مرضیه چای آورد و رفت تا مرد‌ها حرف بزنند. پرویز روی مبل نشسته بود، بالش پشت کمر، پتو روی زانو. هنوز رنگش پریده بود، اما چشم‌هایش زنده بودند.

هادی پرسید: «داداش، چی شد دقیقاً؟ صبحش خوب بودی بعد هم رفتیم پیاده‌روی کلی خندیدیم... گفتم این‌قدر سیگار نکش».

پرویز اول به پنجره نگاه کرد، بعد آرام گفت:

«چند ماه بود فشار داشتم. بیکاری، اجاره، قسط… همه رو تو خودم می‌ریختم. اون روز صاحب‌خونه زنگ زد، گفت اجاره دو برابر یا تخلیه. تلفن که قطع شد، یهو سینه‌م تیر کشید. دیگه چیزی یادم نیست.»

مکث کرد، نفس عمیق کشید.

«حالا دو ماه وقت داریم خونه رو خالی کنیم… نمی‌دونم کجا بریم.»

هادی لحظه‌ای سکوت کرد، بعد لبخند زد:

«داداش، غصه نخور، خدا کارگشا هست به وقتش. تا دوماه دیگه درست می‌شه.»

شب جلو تلویزیون، هادی تو فکر بود. طهورا نگاه همسرش را می‌فهمید؛ می‌دانست حرفی برای گفتن با او دارد. سینی چای را روی میز گذاشت و با لبخند گفت:

«می‌شنوم آقا هادی.» و هم‌زمان کنترل تلویزیون را خاموش کرد.

هادی لبخندی زد: «از دستت طهورا، چطوری فهمیدی حرف دارم باهات؟»

«راستش آقا پرویز صاحب‌خونه جوابش کرده. برای همین اون روز حالش بد شد. اداره‌مون نیرو می‌خواد تو یکی از شهر‌های کوچیک اطراف، درخواست انتقالی بدم؟ بریم شهر دیگه، خونه سازمانی هم داره. خونمون بدیم به آقا پرویز و خانواده‌اش.»

هادی کمی فکر کرد، بعد گفت: «گرچه مدرسه‌هاش به خوبی مدرسه‌ای که حیدر میره نیست، ولی…»

طهورا لبخندی زد، به فکر رفت، بعد گفت: «خدا خیرت بده. از دست دود تهران هم راحت می‌شیم.»

فردا شب، هادی پیش پرویز رفت برای احوال‌پرسی. با خنده گفت:

«مشکل خونت حل شد. محل کارم بهم پست بهتر داده تو یکی از شهر‌های اطراف، با خونه سازمانی... خونم خالی می‌مونه. من که دارم می‌رم شهر دیگه، تو همین‌جا بمون، اجاره هم همون قبلی. فقط خوب شو.»

پرویز اول چیزی نگفت. فقط نگاه کرد، بعد سرش را پایین انداخت و اشک ریخت؛ اشک بی‌صدا و آرام.

یک ماه بعد، روز اسباب‌کشی هادی رسید. حیاط پر از کارتن بود، اما هوا خنک و دل‌چسب پاییزی. طهورا و مرضیه کنار هم ایستاده بودند و حرف‌های معمولی می‌زدند، گاهی می‌خندیدند، گاهی بغض می‌کردند.

پرویز با عصا جلو آمد، هادی را بغل کرد و فقط گفت: «مردی هادی جان… مردی.»

حیدر توپ فوتبالش را به سعید داد: «نگهش دار تا برگردم.»

سعید توپ را گرفت، لبخند زد و گفت: «قبول، ولی زود برگرد، زمین فوتبال محله بدون تو حال نمی‌ده.»

ماشین بار رفت، گرد و خاک نشست. سعید تا آخر کوچه دوید و دست تکان داد، بعد توپ را زیر بغلش گرفت و به خانه برگشت. کوچه دوباره ساکت شد، اما این‌بار با آرامشی واقعی. بوی غذا از پنجره‌ی واحد ۲۰۲ می‌آمد همراه صدای خنده‌ی بچه‌ها. زندگی، با همه‌ی سنگینی‌اش، دوباره راه افتاده بود، و آدم‌ها، حتی اگر خسته و زخمی از فشار‌های روزمره بودند، توانستند برای لحظه‌ای به امید و آرامش برسند.