پاسخ به برخی شبهات دینی/آخر زمان چه میشود

شبهه: آیا همه مردم دنیا در زمان ظهور امام زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف شیعه می‌شوند؟

پاسخ کوتاه و کلیدی: در زمان ظهور امام زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، همه‌ی مردم مجبور به پذیرش یک دین واحد نمی‌شوند؛ اما موانع هدایت و ظلم‌ها برداشته می‌شود و انسان‌ها در آزادی کامل به‌سوی حق و عدالت هدایت می‌شوند، بنابراین اختلافات سالم و طبیعی همچنان باقی می‌ماند.

توضیح: در طول تاریخ بشریت، همیشه پرسش‌هایی درباره‌ی عدالت الهی، آزادی اختیار انسان و نقش تفاوت‌ها در جهان مطرح بوده است. یکی از این پرسش‌ها و شبهات که ذهن بسیاری از مؤمنان و علاقه‌مندان به آموزه‌های دینی را به خود مشغول کرده، این است که پس از ظهور حضرت امام زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف.

آیا تمامی مردم جهان به دین شیعه گرایش پیدا خواهند کرد و اگر چنین باشد، آیا این موضوع باعث یک‌دست شدن زندگی، یک‌نواختی فرهنگ‌ها و از بین رفتن زیبایی‌های ناشی از تنوع و اختلاف نظر‌ها نمی‌شود؟ این سؤال، در ظاهر، نگرانی معقولی را بیان می‌کند: ما جهان را به‌دلیل همین تنوع، تلاش برای کشف حقیقت، چالش‌های علمی و تنوع فرهنگی زیبا می‌دانیم و تصور می‌کنیم که هرگونه یک‌پارچگی اعتقادی ممکن است زیبایی و جذابیت زندگی انسانی را کاهش دهد.

اما بررسی دقیق این شبهه، مستلزم تفکیک اختلافات سالم و سازنده از اختلافات ناشی از ظلم، جهل و فساد است. در جهان کنونی، بسیاری از آنچه به‌عنوان اختلاف و تنوع علمی یا فرهنگی معرفی می‌شود، در واقع ناشی از سلطه، نابرابری، طمع، استکبار و دسترسی نابرابر به علم و منابع است. جنگ‌ها، تبعیض‌های اقتصادی، سلطه‌ی سیاسی و فشار‌های فرهنگی، گاهی به‌عنوان «چالش» یا «اختلاف نظر» جلوه‌گر می‌شوند، در حالی که ماهیتاً چیزی جز تداوم ظلم و ستم نیستند. این دسته از اختلافات، نه علمی‌اند و نه زیبا، بلکه محصول جهل، خودخواهی و فساد انسانی هستند. بنابراین، زیبایی زندگی و پیشرفت علمی واقعی زمانی حاصل می‌شود که اختلافات بر پایه جستجوی حقیقت، تلاش علمی، آزادی اندیشه و رشد اخلاقی شکل گرفته باشند، نه بر پایه‌ی زور، ظلم و سلطه.

از سوی دیگر، قرآن کریم و احادیث معصومان‌علیهم‌السلام به ما یادآور می‌شوند که هدایت و رشد واقعی انسان‌ها، ارتباط مستقیمی با رفع موانع جهل، فساد و ظلم دارد و تنها در شرایطی که انسان‌ها از ترس، فشار، محدودیت و سلطه آزاد شوند، می‌توانند با اختیار کامل، راه حقیقت را بشناسند و برگزینند. هدف اصلی قیام جهانی حضرت مهدی‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، نه ایجاد اجبار و یکسان‌سازی ظاهری، بلکه آزاد کردن انسان‌ها از سلطه‌ی طاغوت‌ها و بازگرداندن آنان به مسیر رشد اخلاقی، علمی و معنوی حقیقی است.

به بیان دیگر، ظهور حضرت امام زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف به معنای پایان اختلافات نیست، بلکه به معنای پایان اختلافات مخرب، ظلم‌آمیز و ناعادلانه است. اختلافات سالم و طبیعی، همچنان در زمینه‌های علمی، فلسفی، اخلاقی، فرهنگی و هنری ادامه خواهد داشت و حتی فضای مساعدتری برای رشد و شکوفایی استعداد‌های انسانی فراهم می‌آورد. این اختلافات، برخلاف جنگ‌ها و ظلم‌های تاریخی، نه‌تنها زیبایی زندگی را کاهش نمی‌دهند، بلکه آن را عمیق‌تر، جذاب‌تر و متنوع‌تر می‌کنند، چرا که همه انسان‌ها در شرایط برابر به جستجوی حقیقت، علم و کمال اخلاقی می‌پردازند.

بنابراین، ورود به پاسخ این شبهه مستلزم بررسی چند لایه است: نخست، تمایز میان اختلافات سالم و اختلافات فسادآور؛ دوم، نقش هدایت الهی و آزادی اختیار انسان‌ها در جهان پس از ظهور؛ و سوم، جایگاه علمی، اخلاقی و فرهنگی انسان‌ها در مسیر رشد واقعی و شکوفایی جامعه جهانی. این مقدمه، زمینه را برای یک تحلیل جامع و مستند فراهم می‌کند تا پاسخ شبهه به‌صورت دقیق، آیه‌محور و فلسفی ارائه گردد.

اختلافات در جهان، ماهیت‌های متفاوت دارند و نمی‌توان همه‌ی آنها را به یک چشم نگاه کرد. بسیاری از اختلافاتی که در زندگی روزمره مشاهده می‌شود، نه علمی است و نه زیبا، بلکه ناشی از ظلم، استکبار و جهل است. برای نمونه:

اختلاف میان ملت‌ها به‌دلیل سلطه‌ی اقتصادی یا سیاسی قدرت‌های بزرگ، علمی نیست و زیبایی ندارد.

اختلاف ناشی از نژادپرستی، استثمار، تبعیض یا محروم کردن ملت‌ها از استقلال و رشد علمی و فرهنگی، نه علم است و نه زیبایی دارد.

اختلاف میان رفتار ظالمان و عدالت‌خواهان، ناشی از طغیان نفس و جهل است، نه اختلاف علمی؛ بنابراین وقتی برخی شبهه می‌کنند که «اختلافات زیبا و علمی است»، باید توجه کرد که بسیاری از این اختلافات، محصول سلطه، فساد و نادانی است و هیچ جایگاهی در رشد انسانی ندارد. قرآن کریم می‌فرماید:

«اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّور...» (البقره، ۲۵۷)

این آیه نشان می‌دهد که هدایت واقعی تنها از مسیر ایمان و عمل صالح حاصل می‌شود و هر اختلاف ناشی از جهل و ظلم، از ظلمت به نور نخ

واهد رسید.

قیام حضرت امام زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف و اهداف آن: قیام حضرت امام مهدی‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، یک قیام جهانی است که هدف آن استقرار حکومت واحد جهانی به رهبری ولی‌الله و تحقق عدالت الهی است. این قیام، مشابه تلاش انبیا برای هدایت بشر است و شامل مراحل زیر می‌باشد:

نابودی بت‌های بیرونی و طواغیت سیاسی و اقتصادی: از جمله سلطه نظام‌های ظالم، استثمار ملت‌ها، جنگ‌های اقتصادی و فرهنگی، فساد و فحشا.

نابودی بت‌های درونی و اصلاح انسان‌ها: پاکسازی نفس، رهایی از وابستگی‌ها و طغیان‌های درونی، که جهاد اکبر نامیده می‌شود.

رشد علمی و اخلاقی: شکوفایی علوم قرآنی، فلسفه، ریاضیات، پزشکی، علوم تجربی و علوم انسانی بر پایه حقیقت، عدالت و هدایت.

هدف نهایی قیام، تحقق «لا إله إلا الله» و رهایی بشر از بندگی طواغیت و وصل او به ولایت الهی است.

آزادی اختیار و بقای تنوع اعتقادی: هیچ جبری در ایمان و عمل اعمال نمی‌شود. افراد می‌توانند به آیین‌های گذشته خود پایبند بمانند، اما دیگر هیچ قدرتی برای ظلم و تحریف حقایق ندارند. قرآن کریم می‌فرماید: «وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا یَعْبُدُونَنِی لَا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئًا...» (النّور، ۵۵)

این آیه نشان می‌دهد که آزادی انتخاب حفظ می‌شود، اما زمینه فهم حق و عمل به آن برای همگان فراهم خواهد شد. بنابراین، همه مردم ناچار به شیعه شدن نیستند، بلکه تنها افرادی که حق را می‌پذیرند، هدایت می‌شوند.

حذف ظلم و فساد و بقای فاسقان: پس از ظهور، گروهی ممکن است همچنان کافر یا فاسق باقی بمانند، اما قدرت ظلم و سلطه نخواهند داشت. آیه تصریح می‌کند: «وَمَنْ کَفَرَ بَعْدَ ذَلِکَ فَأُولَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ» (النّور، ۵۵)

این بدان معناست که آزادی عقیده همچنان حفظ می‌شود، اما جهل و فساد، مانعی برای پیشرفت جامعه نخواهد بود.

رشد علمی و فرهنگی جهان پس از ظهور: پس از قیام حضرت مهدی‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف:

علوم بر پایه‌ی حقیقت و اخلاق شکوفا می‌شوند.

علوم قرآنی و الهی مانند خداشناسی، معادشناسی، انسان‌شناسی و دنیاشناسی تکمیل می‌شوند.

علوم تجربی و ریاضی، پزشکی و فناوری با هدایت الهی، برای رفاه و عدالت بشر به کار گرفته می‌شوند.

اختلافات علمی واقعی بین افراد وجود دارد، اما نه به‌عنوان جنگ و فریب، بلکه به‌عنوان تلاش برای کشف حقیقت و پیشرفت بشری.

نتیجه‌گیری و حاصل کلام:

قیام حضرت امام زمان‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف برای تحقق عدالت، آزادی، رشد علمی و هدایت بشر است. هیچ جبری در ایمان و عمل وجود ندارد؛ مردم حق انتخاب دارند. برخی افراد ممکن است به دین یا آیین گذشته‌ی خود پایبند بمانند، اما دیگر قدرت ظلم نخواهند داشت. اختلاف سالم و تلاش علمی باقی می‌ماند و تنوع، زیبایی و چالش واقعی زندگی بشری را تضمین می‌کند. نهایتاً زندگی پس از ظهور، پویا، متنوع، علمی، اخلاقی و معنوی خواهد بود و افراد خودشان با اختیار تمایل به خوبی و خیرو پیروی از امام زمان‌علیه‌السلام پیدا خواهند نمود.