همین که آمد

از روی صندلی پریدم و به چشم‌های رضا خیره شدم: «یعنی چی که فرودگاه رو بستن؟»

رضا که نزدیک به دو روز بود خواب درست و حسابی نداشت؛ با کلافگی شانه‌هایش را بالا انداخت: «یعنی همین. فردا تشریف نمیارن»

دست‌هایش را به هم مالید و ادامه داد: «یعنی... اجازه‌ی... فرود... به هیچ هواپیمایی نمی‌دن...»

قبل از اینکه سؤال بعدی‌ام را بپرسم، کف دستش را به دیوار سمت راستش کوبید و فریاد زد: «کار خودشه. تا زهرش رو نریزه گورش رو گم نمی‌کنه. شاپور بختیار دستور داده که فرودگاه رو ببندن».

روی مبل کهنه‌ای که انتهای اتاق بود؛ ولو شدم: «حتماً دو روز دیگه هم می‌خواد برای ورود اعلی‌حضرت جانش فرش قرمز پهن کنه و هواپیمای اختصاصی راه بندازه»

رضا برگه‌های روی میز را دسته کرد و به‌سمت در خروجی اتاق راه افتاد: «به همین خیال باشه. این حسرت رو دیگه باید با خودشون به گور ببرن. با این مسخره بازی‌ها نمی‌تونند اومدن آقا رو کلاً کنسل کنند. یه ملت منتظره. من فقط موندم کی می‌خواد جواب بچه‌ها رو بده. امشب باهاشون بساط دارم»

مثل فنر از جا پریدم: «به حمید آقا خبر دادی؟»

رضا با دست محکم به پیشانی‌اش زد و هاج‌وواج نگاهم کرد. بعد چشم‌هایش را تنگ کرد و با لحن تشر گفت: «برو بابا ترس به دلم انداختی. خبر رو یکی از بچه‌های استودیو بهم داده خب زودتر از من حتماً به آقای شاهنگیان هم گفته دیگه».

خودم را از مبل زهوار در رفته کندم و پشت سر رضا از اتاق بیرون رفتم: «حالا تو کجا داری می‌ری؟» می‌رم یه سر به گروه بزنم. اگر بشه امشب هم تمرین کنیم عالی می‌شه. تا روزی که تشریف فرمایی دقیق حضرت امام معلوم بشه باید هر روز تمرین کنیم. این بچه‌ها کارشون رو خوب بلدن، اما مثل اون گروهی که نسخه‌ی اولیه‌ی کار رو ضبط کردن حرفه‌ای و کاربلد نیستن. حالا خوبه که اون نسخه‌ی اولیه رو داریم».

قدم‌هایم را تندتر برداشتم تا از رضا عقب نمانم: «اون روز تو حرف‌ها منم شنیدم که حرف از این نسخه‌ی اولیه می‌زدن. قضیه‌ی این نسخه چیه؟»

جلوی پیکان خردلی رنگش ایستاد و سوئیچ را از جیبش بیرون کشید: «تو کاری داری اینجا؟»

دوروبرم را نگاه کردم و گفتم: «نه دیگه به هوای اینکه فردا پنجم بهمنه آقا تشریف میارن قرار بود بریم ستاد استقبال. الان که می‌گی فرودگاه بسته شده دیگه...»

رضا اجازه نداد حرفم را تمام کنم: «باشه بشین با هم بریم حسینیه تو راه برات تعریف می‌کنم. قضیه‌ی نسخه‌ی اولیه سرود چیه.»

پشت سرم را نگاه کردم: «باشه فقط یک دقیقه صبر کن به مش‌رحیم بگم که تو دفتر روزنامه نیستم. یه وقت به هوای من در‌ها رو باز نذاره.»

روی صندلی ماشین که جا گیر شدم، رضا دنده را جا انداخت و راه افتاد: «تو این سرود رو تا حالا کامل شنیدی؟»

سرم را به‌سمت بالا تکان دادم: «نه هر وقت هم اومدم حسینیه یا آخرای تمرین بچه‌ها بود یا اولاش. امیدم به این بود که فردا تو فرودگاه اجرا می‌کنند و کامل می‌شنوم که اونم این‌طور شد.»

رضا پایش را روی گاز فشار داد: «چطور شده مگه؟ هیچ جای نگرانی نداره امروز نشد؛ دو روز دیگه. بالأخره آقا تشریف میارن و کلهم بساط اینا جمع می‌شه. الان با این کار‌ها دارن آخرین زورهاشون رو می‌زنند. بذار جریان این سرود رو برات بگم. خودم از آقای شاهنگیان شنیدم. می‌گفت ک نسخه‌ی اولیه‌ی کار رو یه گروه چند نفره‌ی حرفه‌ای که خودشون تشکیل داده بودند اواسط دی ماه خوندن. همه‌ی اعضای گروه هم آدم‌های حسابی و صاحب صدا. آقای شمسایی، آقای صبحدل، آقای صالحی و آقای محمدرضا شریفی‌نیا که خب، چون تئاتر هم کار می‌کنه بلده از صداش خوب استفاده کنه. می‌گفت آقای شریفی نیا فقط بند‌های بین سرود رو خونده. بعد آقای ایلخانی و سه تا پسراش هم به این چند نفر اضافه شدند و سرود رو ضبط کردند. آقای ایلخانی بهشون گفت که بیایین خونه‌ی ما تا تمرین‌های نهایی رو داشته باشیم. خونه‌ی آقای ایلخانی هم نزدیک کاخ سعدآباد بود.»

سرم را به‌سمت رضا چرخاندم: «نمی‌خوای بگی که رفتن اونجا؟»

رضا خنده‌اش گرفت: «حالا گوش بده ببین چی کار کردن. گروه تا قبل از ساعت حکومت نظا‌می خودشون رو به خونه‌ی آقای ایلخانی می‌رسونن و برای اینکه سر و صدای تمرین‌شون بیرون نره درو پنجره رو می‌بندن؛ پرده‌ها رو هم می‌کشن. دور هم تا صبح همین سرودی که الان این بچه‌ها می‌خونند رو تمرین و ضبط می‌کنن. صبح یکی از پسرای آقای ایلخانی میره که برای صبحونه نون بگیره. موقع برگشت می‌شنوه که صدای تمرین سرود تا سر کوچه میاد. تندی خودش رو می‌رسونه و به بقیه خبر می‌ده. حالا تو فکرش رو بکن اون همه در و پنجره بستن هیچی نبود. این گروه تا خود صبح بیخ گوش کاخ سعد‌آباد یه نفس خمینی‌ای امام رو تمرین کردن».

از حرف رضا نزدیک بود شاخ در بیاورم: «چی می‌گی؟ واقعاً؟ کار خدا رو می‌بینی. این همه حکومت نظا‌می و بگیر و ببند؛ بعد هشت نفر آدم حرفه‌ای یک صدا اونم بغل کاخ سعدآباد خمینی‌ای امام می‌خونند.»

هر دو نفر زدیم زیر خنده. رضا سرش را تکان داد و گفت: این فرودگاه

بستن‌شون هم به جایی نمی‌رسه. می‌ریم جلو روشون هم همه با هم می‌خونیم ان‌شاءالله.»

رضا ماشین را یکی دو کوچه جلوتر پارک کرد و راه افتادیم. یکی دو متر مانده بود که به محل تمرین برسیم سر و صدای بچه‌ها شنیده می‌شد. دوروبر را نگاه کردم. رضا بازویم را کشید: «بیا بریم دیگه نباید نگران این جور سر و صدا‌ها باشیم. خوبه برات همین حالا تعریف کردم که این سرود رو بیخ گوش کاخ سعدآباد ضبط کردن ها.»

تمام مدتی را که در منزل آقای میناچی بودیم فقط به حرکات تند بچه‌ها که سریع صف می‌بستند و با همه‌ی وجودشان کلمات سرود را فریاد می‌کشیدند؛ نگاه می‌کردم. دست‌هایشان را دو طرف بدن‌شان مشت کرده و پا‌ها را چنان صاف و محکم به زمین دوخته بودند که اگر زیر پایشان خاک نرم بود شاید تا مچ پا فرو می‌رفتند توی زمین. با رضا که از خانه بیرون زدیم؛ هوا تاریک شده بود. به ستاره‌هایی که توی آسمان سرد و زمستانی بهمن ماه سو سو می‌زدند نگاهی انداختم و گفتم: «اگر این سرود اجرا نشه بچه‌ها خیلی اذیت می‌شن»

رضا دست‌هایش را به هم مالید: «چقدر هوا سرده؟ بدو بریم توی ماشین تا یخ نکردیم.»

از ماشین که پیاده شدم؛ قرار گذاشتیم که توی این چند روز خبر‌ها را دقیق به هم اطلاع بدهیم و روز موعود هم یک گزارش خوب از اجرای بچه‌ها در فرودگاه بنویسم. دو سه روز بعد خبر قطعی شد و همه به جنب و جوش افتاده بودیم. کمیته‌ی استقبال از بین صد نفری که برای سرود تمرین کرده بودند؛ فقط برای ۵۰ نفر کارت ورود به محوطه‌ی فرودگاه صادر شد.

کارت‌ها را روی زانویم گذاشتم و به نقطه‌ای نامعلوم در آسمان خیره شدم. رضا توی یکی از فرعی‌های سمت راست جاده پیچید و به شانه‌ام زد: «چیه؟ این همه برو و بیا کردیم که کارت بگیریم باز تو خودتی که؟ تا حالا ناراحت اجرا نشدنش بودی حالا از این که اجرا می‌شه ناراحتی؟»

کلافه و دمق چرخیدم و کارت‌ها را روی صندلی عقب ماشین گذاشتم: «ناراحتم که چرا برای همشون کارت صادر نشد چطور می‌خواهیم برای اجرای نهایی از بین این بچه‌ها پنجاه نفر رو جدا کنیم. من از روز‌هایی که این بچه‌ها برای تست صدا می‌اومدن مسجد قبا و مدرسه‌ی علوی دیدم‌شون. یه ذوق و شوق عجیبی تو وجودشون هست. انگار تو صف اول مبارزه وایستادن. اون شکلی حنجره‌شون رو به کار می‌گیرن.»

رضا لبخندی زد و گفت: «تو نگران نباش آقای شاهنگیان و آقای راغب حتماً یه فکری براش می‌کنند. تا الان هم یه طوری با این بچه‌ها راه اومدن که یکیشون دلخور و ناراحت از تمرین‌ها بیرون نرفته.»

سرم را تکان دادم و دوباره به همان نقطه‌ی نامعلوم خیره شدم. ترس از بسته شدن دوباره‌ی فرودگاه و نگرانی از خراب‌کار‌های نیرو‌های باقی‌مانده از پهلوی یک طرف؛ نگرانی بچه‌های گروه سرود هم اضافه شده بود.

به محل تمرین که رسیدیم؛ روی پلوی جلوی ساختمان نشستم و کارت‌ها را به رضا دادم. دلم نمی‌آمد حال و احوال خراب بچه‌ها را ببینم.

چند دقیقه بیشتر طول نکشید که صدای دست و هورای بچه‌ها از داخل ساختمان شنیده شد.

رضا با خوشحالی بیرون آمد: «نگفتم این گروه کارش رو خوب بلده. بچه‌ها رو دو گروه کردن یه گروه میره فرودگاه و یه گروه دیگه هم میره برای بهشت زهرا. الان هم آقای شاهنگیان داره بچه‌ها رو تقسیم می‌کنه که توی هر دو گروه از بچه‌هایی که خوب سرود رو اجرا می‌کنن باشه.»

آقای شاهنگیان پشت سر رضا ایستاد: «کلاً باید بچه‌ها رو دو گروه می‌کردیم. چون قراره هم تو بهشت زهرا اجرا داشته باشیم و هم تو فرودگاه. فردا هم حتماً شهر شلوغه و نمی‌شه همون گروه فرودگاه رو به موقع به بهشت زهرا هم برسونیم. البته اگر برسیم که خیلی عالی می‌شه.»

از روی پله بلند شدم و به آقای شاهنگیان و آقای راغب که حالا کنارش ایستاده بود سلام گفتم. هر دو باخنده جواب سلامم را دادند. دو تا پله‌ی باقی‌مانده را بالا رفتم و پرسیدم: «حالا کدوم سرود و کجا می‌خونید؟ اون سرود دیو چو بیرون رود فرشته در آید هم عالی بود ها.» رضا به خنده گفت: «اون رو که همون شب ۵ بهمن خوندیم. تراکتش تو همه‌ی شهر پخش شده بود. فردا صبحش ساواک به چه مکافاتی جمع‌شون کرد.»

آقای راغب جوابم را داد. خمینی‌ای امام برای فرودگاه با یه گروه سی نفره، چون محیط سر پوشیده است و کار تو سالن فرودگاه اجرا می‌شه. گروهی هم که انتخاب کردیم صدای قوت داری دارن. برخیزید هم برای بهشت زهرا با یه گروه هفتاد هشتاد نفره. اگر گروه فرودگاه رو تا وقت اجرا بتونیم بهشون برسونیم که دیگه عالی می‌شه.

هر چهار نفرمان به داخل ساختمان رفتیم و می‌دانستیم که امشب وقت خوابیدن نیست. باید آخرین تمرین‌ها را انجام می‌دادیم. زمان سریع‌تر از آنچه که فکرش را می‌کردیم گذشت. سر که بالا گرفتم جلوی فرودگاه بودیم. رضا با مو‌های سیخ شده نگاهم می‌کرد و آن‌قدر کلافه بود که نمی‌توانست حتی حرف بزند. از گوش‌هایم آتش بیرون می‌زد چند بار نفس عمیق کشیدم و گفتم: «رضا جان من که نمی‌خواستم کارت‌ها گم بشه. دادم دست خودت و رفتی توی اتاق. حالا به من می‌گی کارت‌ها کجاست؟ حالا کاریه که شده. یعنی الان هیچ طوری اجازه نمی‌دن گروه سرود وارد سالن بشه؟»

دست‌هایش را بالا گرفت و خواست حرفی بزند که منصرف شد و راه افتاد. می‌دانستم که کار‌ها درست می‌شود. حتماً یک فکری می‌کردند. آقای شاهنگیان نفس‌نفس‌زنان از بین شلوغی بیرون آمد و با همان لبخند همیشگی گفت: «درستش کردم. همه رو از سالن بیرون کردن که از نو بازرسی بدنی بشیم. بعد از بازرسی همه میرن داخل.» رو به رضا کرد و با لبخند نصفه و نیمه‌ای گفت: «از سر دسته گلی که به آب دادی آیت‌الله بهشتی رو هم دارن بازرسی بدنی می‌کنند. عجله کنید که کار‌ها سریع‌تر انجام بشه.»

به هر زور و زحمتی بود وارد سالن فرودگاه شدیم. صف بچه‌ها مرتب و منظم می‌شد و در کسری از ثانیه به هم می‌خورد. آن‌قدر برای آمدن حضرت امام هیجان زده بودند که نمی‌توانستند یک‌جا آرام بگیرند. یک دور همه‌ی کلمات سرود را توی ذهنم مرور کردم. بالأخره بعد از این همه همراهی حسابی حفظ شده بودم. دفترچه و خودکار را از جیب بغلم بیرون کشیدم که نوشتن گزارش از یادم نرود. سالن فرودگاه خیلی

شلوغ بود و چهره‌های آشنایی توی شلوغی به چشم می‌خورد. آقای شاهنگیان برای آخرین بار صف بچه‌ها را تنظیم کرد و به‌سمت حمید یگانه رفت. من هم نزدیک‌شان شدم. صدای آقای شاهنگیان را می‌شنیدم: «هواپیما فرود اومده. وقتی امام وارد شدند. تو با صدای بلند بگو خمینی‌ای امام. دیگه لازم نیست یک دو سه بگیم. به بچه‌ها هم گفتم؛ بعد از گفتن تو شروع کنند به خوندن سرود» هنوز حرف‌هایش کامل تمام نشده بود که عده‌ای از کنارمان دویدند و همهمه بالا گرفت. سر بر گرداندم. حضرت امام وارد سالن فرودگاه شده بودند. برای چند ثانیه جهان در سکوت محضی فرو رفت. پلک نمی‌زدم که لحظه‌ای دیدن‌شان را از دست ندهم. صدای حمید یگانه از پشت سرم باعث شد مثل فنر از جا بپرم. برگشتم و گفتم چی؟

آقای شاهنگیان هم مثل من با دهان باز به یگانه نگاه می‌کرد. دوباره جمله‌اش را تکرار کرد: «برق بلندگو قطعه بیا خودت ببین. اصلاً صدا نمی‌ده.»

تمام سالن فرودگاه دور سرم چرخید و چشم‌هایم سیاهی رفت؛ یعنی این همه زحمت بچه‌ها هیچ شده بود؟

شاهنگیان بی‌معطلی گفت: «اشکال نداره. با صدای خودت بگو. با همه‌ی توانی که داری»

حمید یگانه نفسش را حبس کرد و با همه‌ی وجود فریاد زد: «خمینی‌ای امام»

برای چند ثانیه همه‌ی سالن سکوت شد و سر‌ها به‌سمت ما برگشت. بچه‌ها اجازه ندادند دوباره سر و صدا‌ها جان بگیرد و با همه‌ی وجودشان شروع به خواندن کردند:

خمینی‌ای امام

خمینی‌ای امام‌ای مجاهد‌ای مظهر شرف،‌ای گذشته ز جان در ره هدف

هر زمان می‌رسد از تو این ندا‌ای اسیران و مستضعفان به پا

زیر بار ستم زندگی بس است

نزد طاغوتیان بندگی بس است

بُوَد شعار تو به راه حق قیام

ز ما تو را درود، ز ما تو را سلام

خمینی‌ای امام. خمینی‌ای امام...

بچه‌ها یک صدا می‌خواندند. همه‌ی جمعیت در سالن به گروه سرود؛ که بی‌نقص کارش را اجرا می‌کرد؛ نگاه می‌کردند. همین که آمد همه چیز درست شده بود و من چشم از مردی که تک‌تک. واژه‌های این سرود را معنا می‌بخشید؛ برنمی‌داشتم. در نگاهش دنبال ذوق این همه پیروزی و افتخار بودم، اما هر چه بیشتر می‌گشتم بیشتر در عمق نگاهش غرق می‌شدم. با نگاه آرا‌می که مهربانی در آن موج می‌زد به بچه‌ها خیره شده بود.

حالت خبردار گرفتم و همراه بچه‌ها زمزمه کردم:.

چون نجات انسان شعار توست

مرگ در راه حق افتخار توست

این تویی این تویی پاسدار حق

خصم اهریمنان دوستدار حق

بود شعار تو به راه حق قیام

زما تو را درود ز ما تو را سلام.

چون تو عزم صف دشمنان کنی

ترک سر ترک تن، ترک جان کنی

خمینی‌ای امام، خمینی‌ای امام...