نگاهی بر شرایط فعلی فرهنگی دانشجویان و نسل جوان

زن روز: با توجه به حضور فعال شما در دانشگاه و فعالیت‌تان در حوزه‌ی فرهنگ، وضعیت فرهنگی دانشجویان و نسل جوان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

سیده معصومه موسی:سال‌های سال است که دشمن برای جوانان برنامه دارد. برنامه‌های سازماندهی شده و آینده‌نگرانه، و قدم به قدم برای رسیدن به هدف مد نظر خود حرکت می‌کند. در همه‌ی این سال‌ها طبق فرمایش رهبر معظم انقلاب در سند چشم‌انداز بیست ساله، حرکت به‌سوی دانشگاه تمدن ساز اسلامی مدنظر قرار گرفته است. از متولیان داخل ساختار دانشگاه نظیر معاونت‌های فرهنگی و... تا بدنه‌ی دانشجویی مثل تشکل‌ها و... سعی کرده‌اند به این سمت حرکت کنند، از جذب گرفته تا حرکت‌های جنبش‌ساز و اندیشه‌ساز، اما تربیت نسل جوان در این دو کفه مقابل هم قرار گرفته است، تلاش دشمنان برای ساخت نسل خنثی و سپس ساخت نسلی که رشد کشور خود را نبیند و هرجا دشمن تشخیص داد مقابل نظامش بایستد و دچار خودتحقیری باشد یا نسلی پویا، متحرک، اندیشه‌ساز که سعی کند خود دستان پرتوان کشورش به‌سمت رشد و ترقی باشد.

با هزینه‌های کلان ضد فرهنگی دشمن علیه نسل جوان ایرانی، امروز در دانشگاه‌ها درصد کمی از دانشجویان تمایل به شرکت در برنامه‌های فرهنگی دارند. بیشترین تلاش و گرایش دانشجویان صرف حضور در کلاس‌ها و گرفتن نمره و... می‌شود.

این آمار شاید ثبت و ضبط‌شده نباشد، اما با مقایسه‌ی وضعیت آماری دانشجویان همکار در فعالیت‌های فرهنگی در چند سال اخیر با یک دهه‌ی قبل مشهود است که به‌جز تلاش دشمن، کم‌کاری مسئولین، نظام‌های آموزشی کشور از آموزش و پرورش گرفته تا ساختار‌های تربیتی، چون مساجد، کانون‌های فرهنگی و... در این موضوع اثرگذار بوده‌اند. نکته‌ی مهمی که باید به آن اشاره کرد این است که در بدنه‌ی دانشگاهی، شاید بتوان گفت مهم‌ترین عامل اثرگذار روی دانشجویان، جامعه‌ی اساتید هستند که باید پرسید چقدر برای این اثرپذیری تلاش می‌کنند؟ حتی گروه‌ها و تشکل‌های فعال اساتید حضور جمعی خوبی در محافل دارند، اما نقش فردی چطور؟!

در هر صورت در کنار مشهودات عینی، ما تجربه کردیم که در بحران‌ها جوانان پای کار انقلاب می‌مانند.

زن روز: آیا دانشجویان از سواد رسانه‌ای کافی در مواجه با بحران‌های هویتی برخودار هستند؟

سیده معصومه موسی:دانشجوی امروز خروجی نظام آموزش و پرورش است، باید دید که در نظام آموزشی ما چقدر تلاش شده است تا به دانش‌آموز سواد رسانه‌ای آموزش داده شود. وقتی درصد ناچیزی از محتوای آموزشی به این موضوع تعلق گرفته چه انتظاری از دانشجو می‌رود؟

وقتی آموزش از مسیر درست منتقل نشود، از مسیر نادرست منتقل خواهد شد، از فضای مجازی که متولی ندارد و میدان دشمن است و اولین موضوعی که دشمن هدف قرار می‌دهد هویت جوان و حرکت به‌سمت مطلوب خود است. نتیجه اینکه در بحران‌ها دانشجو سرگردان است. البته بخشی از همین دانشجویان خود در بحران‌ها نقش کلیدی داشته و سعی می‌کنند روشنگری نموده و مسیر درست را پیش روی دیگران روشن نمایند، اما بخش زیادی هم دچار سردرگمی می‌شوند. یکی از دلایلش نداشتن سواد تاریخی نسبت به سابقه‌ی قیام‌ها و انقلاب نظام می‌باشد، نداشتن شناخت نسبت به دشمنی که همان دشمن دهه شصت است و با پوستین جدید رخ نموده است. تنها راه تشخیص، مطالعه و آگاهی است و اگر اساتید همت کرده و همین اندک دروس دانشگاهی را بر عهده گرفته، کنار درس گفتن، به نقش تربیتی نیز توجه کنند، می‌توانند کمک کننده باشند.

زن روز:شناخت از تاریخ و فرهنگ ایرانی اسلامی‌در میان دانشجویان به چه میزان است؟

سیده معصومه موسی: تاریخ و فرهنگ، پیشینه‌ی بنیان‌ساز انسانی است. آن‌چه که شخصیت‌ها را تشکیل می‌دهد، هویت، وطن و انتخاب مسیر حرکت در زندگی است. این آگاه‌سازی هم باید بنیانش در مدارس گذاشته شود و در دانشگاه ارتقا یابد. بنده نسبت به محتوای ارائه شده‌ی کتب فعلاً حرف نمی‌زنم. مسئله اثرگذاری محتواست.

این اثرگذاری باید با ایجاد تعامل میان معلم و دانش‌آموز ـ استاد و دانشجو ایجاد شود. در کنار این نقش تربیتی مساجد در سال‌های اخیر کم‌رنگ شده است. متولیان مساجد باید به دل مردم محله بروند و آنها را دعوت کنند نه اینکه به انتظار مردم بنشینند. دانشجو نیز با همان آموخته‌های اولیه با یکسری از دروس گروه معارف، از جمله انقلاب و... مواجه می‌شود، اما چقدر می‌تواند با این دروس ارتباط بگیرد و صرفاً با نگاه نمره گرفتن از آنها عبور نکند؟ و چرا دانشجویی که درس‌های تاریخ انقلاب و اسلام می‌خواند علاقه‌ای به شرکت در برنامه‌های مرتبط با آن ندارد و چقدر از این محتوا را بخشی از هویت خود می‌پندارد؟ این سؤالاتی است که باید مسئولین به‌صورت جدی به آن بیاندشند. این هویت‌انگاری تاریخ وطن باید جزئی از تلاش همه متولیان از خانواده گرفته تا مدرسه و دانشگاه بشود.

زن روز: آیا برنامه مدونی از طرف مسئولین دانشگاه برای آگاه‌سازی دانشجویان از مسائل جاری کشور وجود دارد؟

سیده معصومه موسی: برنامه‌های ابلاغی وزارت علوم، معاونت فرهنگی و... بسیار است. اما مسئله این است که چقدر این برنامه‌ها روی تربیت جوان اثرگذار است و اینکه این برنامه‌ها چقدر منطبق با وضعیت کنونی جامعه و نیاز دانشجو می‌باشد نیز جای تأمل دارد. حقیقت این است که بسیاری از برنامه‌های مدون وزارتی بر اساس شرایط فرهنگی سال‌های گذشته تدوین و به روزرسانی نشده است. با توجه به حوادث سال‌های اخیر کشور و قرار گرفتن جوانان در معرض مداوم شبیخون فرهنگی دشمن با هزینه‌های کلان، هنوز برای ارتقای بینش فرهنگی دانشجویان به تناسب این تقاضا ترتیبی اتخاذ نشده است. البته مجموعه‌های دانشجویی همچون بسیج دانشجویی معمولاً سعی می‌کنند با امکانات محدود خود از قافله حرکت جهانی جوانان و مسائل دنیا عقب نمانند.

زن روز: تأثیر پلتفرم‌های خارجی به‌خصوص اینستاگرام و تلگرام را در دانشجویان چگونه ارزیابی می‌کنید؟

سیده معصومه موسی: ‌می‌توان گفت تقریباً اکثریت دانشجویان در بستر پلتفرم‌های خارجی حضور دارند و در خلأ برنامه‌ها و پلتفرم‌های داخلی که بتواند امکانات مورد نیاز دانشجویان را داشته باشد، این پلتفرم‌ها به‌شدت جای خود را باز کرده است. طبیعتاً بستری ناامن با وجود هر گونه محتوای نامناسب، آزادی بی حد و حصر، اثرگذاری نامطلوبی روی جوانان دارد.

زن روز: شما فکر می‌کنید دانشجویان نسل جدید و جوانان توانسته‌اند با انقلاب اسلامی و اهداف امام خمینی‌ره ارتباط برقرار نمایند؟

سیده معصومه موسی: دانشجویان نسل جدید، در حال تجربه‌ی دنیای متفاوتی با دنیای نسل گذشته هستند. دنیایی که در آن تقابل حق و باطل در حال عیان شدن است. باطلی که در همه‌ی دنیا خودش را رسوا کرده است تا آزادگان حق‌طلب دنیا مسیر خود را بیابند. آرمان‌های دانشجوی جوان امروز چیزی فراتر از پیروزی انقلاب اسلامی دهه پنجاه است. حالا جوان انقلابی ایرانی دارد به‌سمت تلاش برای پیروزی حق در دنیا قدم بر می‌دارد.

مسئله‌ی حمله‌ی رژیم غاصب صهیونیست به غزه، ماهیت زشت باطل غاصب را به‌شدت عیان نمود. ضمیر پاک جوان ایرانی آماده‌ی این پذیرش است و اگر کج‌فهمی ایجاد می‌شود کم‌کاری از مسئولین و متولیان است، از خانواده‌ها و... که تلاش نکرده‌اند تاریخ و حقیقت را برای فرزندان این مملکت شرح دهند و در مواجهه نزدیک با دانشجویان بار‌ها و بار‌ها شاهد بوده‌ایم که با تبیین تاریخ و بیان وقایع، نظیر حوادث دهه چهل تا شصت ایران، شرایط ایران قبل از جنگ و دلایل حمله عراق به ایران، دانشجو خودش به مدافع تمام‌عیار میهن و دستاوردهایش تبدیل می‌شود.