کد خبر: ۶۷۴۹
۱۴۰۴/۱۱/۱۰ ۲۰:۰۷

از گوشه و کنار تاریخ

تاریخ را اگر بار‌ها و بار‌ها هم تکرار کنیم بازهم نکته جا مانده‌ای دارد که می‌تواند راه گشای امروز ما باشد. این بخش از مجله زن روز به توضیح بخش‌هایی از تاریخ می‌پردازد که می‌تواند عبرت آموز و مسئله آموز باشد.

از گوشه و کنار تاریخ

فرجام خیانت در امانت

در کتاب «تهران در قرن سیزدهم» اثرجعفر شهری آمده است: «می‌گویند در ۱۰۰ سال پیش در بازار تهران واقعه‌ی عجیبی اتفاق افتاد و آن این بود که یکی از دکانداران به نام حاج‌شعبان‌علی عزم سفر کربلا نموده و دکان را به دو پسرش سپرده و روانه می‌شود.»

بعد از چند ماه که مراجعت می‌کند می‌بیند که پسرانش دکان را از وسط تیغه کشیده‌اند و هر نیمی را یکی برداشته و به کسب‌وکار مشغول است.

چون خواست داخل شود راهش ندادند و در سؤال و جواب و گفت‌و‌گو که این چه کاری است که شما کردید پسرانش می‌گویند: «حوصله نداشتیم تا مردن تو صبر بکنیم سهم‌مان را جلوجلو برداشتیم.»

از قضای روزگار به سالی نمی‌کشد که در بلوای مشروطیت یکی از پسران جلوی میدان بهارستان تیر خورده و دیگری چندی بعد به مرض وبا که آن موقع در تهران مسری شده بود از دنیا رفته و دو مرتبه دکان دست حاجی میافتد و تیغه را از وسط برداشته و کسب خود را از سر می‌گیرد.

کشف پنی‌سیلین

ماجرای کشف پنی‌سیلین به دقت در مشاهده‌ی یک دانشمند و محقق برمی‌گردد. الکساندر فلمینگ، مشغول کنترل صفحه آزمایشگاهی باکتری‌ها بود که با صحنه‌ی عجیبی رو‌به‌رو شد. همه جای سطح صفحه، باکتری رشد کرده بود به‌جز اطراف یه نقطه که کپک زده بود.

فلمینگ کپک را جدا کرد و فهمید حاوی ماده‌ای است که سبب از بین رفتن باکتری‌ها می‌شود. اسم آن ماده را پنی‌سیلین گذاشت و به‌خاطر این کشف نوبل پزشکی گرفت.

«گوگل» به تاریخ کهن تجریش اشاره دارد

آیا در تهران، خیابانی به نام موتور جستجوی گوگل نام‌گذاری شده است؟ هرچند موسفیدان محله‌ی تجریش، دلیل این نام‌گذاری را می‌دانند، اما بسیاری از شهروندان از معنای نام خیابان «گوگل» در حوالی میدان تجریش بی‌خبرند.

گوگل برای اهالی قدیمی تجریش، فقط یک اسم روی تابلوی آبی‌رنگ شهرداری نیست. بلکه یادآور سبک زندگی، تاریخ و البته زبان اصیل مردم شمیران است؛ زبانی که قرن‌ها در این محدوده‌ی جغرافیایی زنده بود و هنوز هم می‌شود نشانی آن را در آبادی‌ها و روستا‌های دوردست شمیران جست‌و‌جو کرد.

داریوش شهبازی تهران‌شناس و تاریخ‌پژوه گفت‌و‌گو می‌کنیم.

شهبازی می‌گوید: «گویش شمیرانی، گویشی است که ساکنان آبادی‌های گستره‌ی شمیران قرن‌ها با آن صحبت کرده‌اند. این گویش هنوز هم در برخی آبادی‌های شمیران زنده است و می‌شود نشانه‌های این زبان را در آبادی‌های شمیران جست‌و‌جو کرد. اما گویش شمیرانی هم مثل هر زبان دیگری از زبان‌های مختلف تاثیر پذیرفته بود. یکی از این زبان‌ها، زبان کهن «تاتی» است که روی گویش شمیرانی تأثیر گذاشت.

 در جست‌و‌جو برای معنای واژه «گوگل» در زبان شمیرانی، به تأثیر زبان تاتی بر این گویش می‌رسیم. واژه‌ی گوگل از ۲ کلمه‌ی «گو» به معنای گاو و «گل» به معنای گله ترکیب شده؛ یعنی محل گله گاو. در گذشته، محل خاصی در سرپل تجریش به نام گوگل شناخته می‌شد و هنوز هم این نام میان اهالی قدیمی تجریش رایج است. به همین دلیل خیابانی در میدان تجریش به نام گوگل «GOOGAL» نام‌گذاری شده است. گوگل محل گله‌گاو بود. شغل اغلب ساکنان آبادی تجریش کشاورزی و دامداری بود و دامدارانی که گاو داشتند، هر روز صبح گاو‌های خود را به گوگل می‌آوردند. یک چوپان که به آن «گوگل‌بان» می‌گفتند، گاو‌ها را در گوگل تحویل می‌گرفت و برای چرا به مراتع اطراف می‌برد. غروب هم گله را به گوگل می‌آورد و دامداران تجریشی دوباره به گوگل می‌آمدند و گاو‌ها را با خود به آغل می‌بردند. به همین دلیل، این محدوده گوگل نام گرفت.»

مفهوم آمریکایی از جنگ


جنگ برای آمریکا؛ برای پیروز شدن نیست، بلکه به معنای ادامه دادن است!
آمریکا 246 سال پیش (1776 میلادی) تأسیس شد که 220 سال آن در حالت جنگ با برخی از طرفین بود و فقط 26 سال در آرامش زندگی کرد! آمریکا تلاش کرد در 127 کشور، حکومت را سرنگون کند و 54 رهبر ملی را در کشورهای جهان سوم ترور و سرنگون کرد و در 85 کشور آتش جنگ‌های داخلی را برانگیخت. آمریکا کشوری است که با جنگ زندگی می‌کند.
در تصویر بالا نام جنگ‌های به وقوع پیوسته در زمان هر یک از رؤسای ریاست جمهوری ایالات متحده آورده شده است.

منتظریِ دهان‌بین

در اسناد لانه‌ی جاسوسی، آمده است: بروس لینگن، ارشدترین مقام دیپلماتیک سفارت آمریکا، پس از دیدار با منتظری می‌نویسد: «ما چنین احساس می‌کنیم که منتظری یک متفکر سیاسی متبحر نبوده و اکثر مطالبی که به وی استناد می‌شود، یا برایش نوشته شده یا توسط دیگران در دهانش گذاشته‌اند.»

تحلیل‌های تقلیدیِ منتظری به حدی بود که مرحوم امام نیز در نامه‌ی ششم فروردین سال ۱۳۶۸ نوشت: «به قدری مطالبی که می‌گفتید، دیکته شده‌ی منافقین بود که من فایده‌ای برای جواب به آنها ندیدم.»

گزارش خطا