درس «ايستوود» آمریکایی به فیلمسازان وطنی

فرزین ماندگار

در حالي‌که بخش اعظمي از سينماي ايران همچنان دل‌مشغول توليد فيلم‌هاي به اصطلاح اجتماعي از موضوعات و مضامين فرعي جامعه است، در آن سوي جهان غول کارگرداني هاليوود در تدارك ساخت فيلم ديگري در قالب سينماي استراتژيک آمريکاست.

«تک‌تیرانداز آمریکایی» جديدترين ساخته «ايستوود» پس از فيلم‌ «سالي» با بازي «تام هنکس» است؛ فيلمي درباره خلباني که يک جت مسافربري را روي رودخانه هادسن نشاند. این فيلم با بازي «بردلي کوپر» درباره «کريس کايل»، تک‌تيرانداز سابق ارتش آمريکاست. کمتر از يک‌سال پيش بود که رئيس وقت سازمان سينمايي در اظهارنظري عجيب و جنجالي از سينماي ايران و آمريکا به عنوان دو جريان اصلي سينماي جهان ياد کرده بود. ادعاي حجت‌الله ايوبي آنقدر بي‌پايه و اساس بود که بي‌اختيار واکنش بسياري از صاحبنظران و کارشناسان سينمايي را به همراه داشت؛ اظهارنظري که بيش از پيش بر ناآشنايي وی از عرصه مديريتي‌اش حکايت داشت.

اين ادعا در حالي انجام مي‌شد که سازمان سينمايي در عمل ابتداي فعاليت‌هاي خود را در بخش‌هاي مختلف بر الگوگيري از سينماي مرده، فرتوت و مخاطب خاص فرانسه قرار داده بود. برگزاري جشنواره جهاني فيلم فجر، ساختار مرکز تازه تأسيس موسوم به مدرسه عالي سينما و نيز جنس مجوزهاي ارائه شده به فيلمنامه‌ها و حتي چينش مديران همه و همه نشان از اعتقاد به سينماي مخاطب خاص فرانسه داشت و البته اين گرايش با توجه به سابقه فعاليت طولاني ايوبي در کشور فرانسه به عنوان رايزن فرهنگي زياد عجيب به نظر نمي‌رسيد. فصل اختلاف اصلي سينماي ايران با هاليوود در اين مورد خلاصه مي‌شود که سينماي آمريکا اهتمام جدي به انطباق مضامينش با منافع ملي دارد و مخاطب عام و گسترده برايش محترم است و در مقابل در سينماي ايران همچنان تفکرات پوسيده هنر براي هنر و شعارهايي از اين دست که شأن هنر بالاتر از سياست است، جولان مي‌دهد. براي همين هم هست که از دل مديريت سينمايي دولت يازدهم فيلم «ابد و يک روز» بيرون مي‌آيد و «باديگارد» حاتمي‌کيا در حاشيه قرار مي‌گيرد.

...