از وقتی سربند شدم...

سمیه انصاری

صدای تیک تاک ساعت سکوت عمیق اتاق را بیشتر به رخ می‌کشید. ترس و دلهره مثل هوا در اتاق پخش شده بود. نگاه همه به تخت فلزی وسط اتاق بود. به تخت که نه، نگاهشان به حمید بود. مادر انگار تازه چیزی یادش آمده باشد روی پایش کوبید:

ـ دیدی بیچاره شدم. آخ مجید جان... حالا چی میشه پسر؟ دیدی چه بلایی سرمون اومد؟

مجید با پشت دستش پلک‌هایش را فشار داد و صدایش را صاف کرد تا مادر پی به بغض صدایش نبرد:

ـ خدا نکنه بیچاره بشی مادر من. کسی که خدا رو داره که بیچاره نمی‌مونه. خودت همیشه اینو به ما میگی. ببین، سینه‌اش بالا و پایین میره. نفس می‌کشه. زنده‌ست. خداروشکر کن قربونت برم.

مهتاب که از شدت ضعف و بی‌حالی و غصه رنگ صورتش سفید شده بود، همان طور که لحظه‌ای چشم از حمید برنمی‌داشت گفت:

ـ چند وقت دیگه محرمه. حمید بهم گفته بود هرطور شده تو مراسم شرکت کن که گوش بچه از همون دوران جنینی آشنا بشه به روضه ارباب.

چه خبر بود توی این اتاق. کوه پیش غصه دل آدم‌های این اتاق هیچ بود. من اما از همه به حمید نزدیک‌تر بودم. حمید نوجوان بود که من دور سرش گشتم. یک عصر پاییزی که با مادرش برای خرید پیراهن مشکی رفته بود، بین همه سربندها دست دراز کرد و مرا برداشت. عبارت نقش بسته روی من، نام مبارک ارباب بود. بی گمان همان نام دل حمید را برد و من شدم سربند همیشه همراهش در مراسم. اولین سال فقط زنجیر می‌زد و عزاداری می‌کرد. سال بعدش میان‌دار شد و سینه‌زن. سال بعدش چای هم تعارف کرد. سال بعدش غذا هم پخش کرد. سال بعدش کم‌کم شد مداح هیئت. یادش بخیر آن سالی که اولین بار روضه خواند. من از عرق پیشانی‌اش خیس بودم و یقه پیراهنش از اشک. یک صندوقچه داشت. یک صندوقچه چوبی. من و پیراهن مشکی‌اش را آن جا می‌گذاشت و هر چند وقت یکبار صندوقچه را باز می‌کرد و ما را می‌بویید. چند وقت که گذشت اعضای جدیدی به آن صندوقچه اضافه شدند. یک کوله پشتی، سجاده کوچک و مهر، چفیه، یک قاشق و چنگال، یک فلاسک یک نفره، کلاه ... بعد چند روز فهمیدم همه آن‌ها قرار است همسفر ما شوند برای سفر کربلا. تمام مسیر پیاده‌روی حمید همراهش بودم. می‌دیدم که چطور زائران تازه از راه رسیده را ماساژ می‌دهد تا خستگی‌شان در برود. می‌دیدم که چطور اشک می‌ریزد و آب تاول پای زائران را خالی می‌کند و ضدعفونی می‌کند. و حالا بیست و چند سال از آن عصر پاییزی می‌گذرد. ده روز پیش بود که مرا از صندوقچه بیرون آورد و بوسید. گذاشت روی طاقچه و از اتاق بیرون رفت. دیگر ندیدیمش تا امروز. امروز که با این تخت فلزی آمده وسط این اتاق. به جای این که من دور سرش بگردم کلی سیم و لوله دور و برش را پر کرده‌اند.

***

مادر شکسته و پردرد وارد اتاق شد. دلم می‌خواست می‌توانستم به حرمتش از روی طاقچه بلند شوم و بایستم. نشست روی صندلی کنار تخت و شروع کرد به خواندن زیارت عاشورا. بعد از چند دقیقه سرش را گذاشت روی مهری که توی دستش نگه داشته بود. وقتی سر بلند کرد صورتش خیس اشک بود:

ـ مادر قربون قد و بالات برم. آخه من حالا چیکار کنم بدون تو جوون رشید من؟ قلبم داره درمیاد. خدا جوون از گل پاک‌ترم رو تخت افتاده. یادته مادر؟ یادته اون روز که شیطونی کردی و از روی نیمکت پارک افتادی و من به‌خاطر اینکه شلوارت پاره شده بود زدم پشت دستت؟ ببخش مادر. یادته اون روز که یادت رفته بود و نماز ظهرت قضا شده بود بهت شام ندادم؟ ببخش مادر. یادته اون روز که آقا جونت از دنیا رفت چقدر دلداریم دادی؟ دل خودت خون بود و من رو آروم می‌کردی. قربونت برم پسرم. کاش من فدات می‌شدم و من الان جای تو بودم. من چطور تاب بیارم نبودنت رو عزیز دل مادر؟ مادر قربونت بره. خوب شو که محرم امسال بازم نوحه بخونی. خوب شو که امید زندگیم ناامید نشه. خوب شو پسرم.

***

مجید در را پشت سرش بست و به در تکیه داد. آرام سر خورد و نشست. سرش را توی دست‌هایش گرفت و شروع کرد بی صدا گریه کردن. چند دقیقه بی صدا گریه کرد و بعد سرش را بلند کرد و به تخت حمید نگاه کرد. با صدای پر از بغض گفت:

ـ چی کار کردی با ما پسر؟ همه شکه شدیم. انگار آب داغ ریخته باشن روم حمید. دارم می‌سوزم. هی به مادر و مهتاب می‌گم خوب میشه ولی خودم که می‌دونم. خودم از دکتر شنیدم که دووم نمیاری. خودم شنیدم که ضربه مهلک بوده. خودم شنیدم که گفت تا اندام‌هاش سالمه اگه می‌خواین اهدا کنین بسم الله. حمید، داداش، یادش بخیر بازی‌های بچگی. یادش بخیر فوتبال‌های کوچه پشتی. یادش بخیر نماز جماعت‌های مسجد محل. یاد اولین باری که خوندی بخیر که همه مجلس داشتن زار می‌زدن بس که قشنگ خوندی. یاد سفرهای اربعینمون بخیر. تو فقط داداشم نبودی با اینکه کوچیک‌تری کلی چیز ازت یاد گرفتم. تو بین ما داداش خوبه بودی. من چطور جاتو واسه مادر پر کنم؟ داداش خودت از خدا بخواه دل مادر راضی و آروم بشه. خودت از خدا بخواه مهتاب بتونه تاب بیاره. مهتاب خیلی امیدواره. نمی‌دونم چیکار کنم. چطور بهشون بگم؟ چی بگم؟ کاش خواب بود. کاش بازم بلند می‌شدی و مثل همه وقتایی که دلداریم می‌دادی می‌زدی پشتم و می‌گفتی: هروقت دلت گرفت، فأبک للحسین...

صدای هق‌هق مجید اتاق را پر کرد.

***

مهتاب در اتاق را آرام باز کرد و رفت بالای سر حمید ایستاد. لبخند زد و گفت:

ـ سلام حمید جانم. بابایی دخترمون هم سلام می‌گه. وای حمید از روزی که اینجا خوابیدی این دختر بیشتر تکون می‌خوره. حمید زودتر بلند شو کلی کار داریم. باید سیسمونی بخریم. باید آماده شیم واسه محرم. پاشو باید تمرین کنی. امسال اولین ساله که دخترمون تو محرم هستا. اولین ساله که صدای روضه‌خونی باباش رو می‌شنوه ها. باید عالی بخونی.

چشم های مهتاب پر از اشک شد:

ـ حمید، نکنه بلند نشی. اینا میگن ممکنه بیدار نشی. اینا واسه خودشون میگن. من که می‌دونم تو خوب میشی. وای، یا حسین. اگه خوب نشی چی میشه؟ من بدون تو چیکار کنم؟ نمی‌تونم. اصلا نمی‌خوام بهش فکر کنم. می‌شنوی حمید هر شب برات قرآن می‌خونم؟ می‌دونم می‌شنوی. من دارم تو یه دفتر خاطرات، سختی‌های این چند روز رو می‌نویسم. منتظرم بلند شی و همه‌اش رو بخونی و سرم رو ببوسی و بگی «حمید قربونت بره که اینقدر اذیت شدی.»

مهتاب لبخندی عمیق زد و روی صندلی نشست و دست حمید را بوسید. سرش را گذاشت روی دست حمید و همان جا خوابش برد.

***

وارد اتاق که شد یک راست رفت به سمت پنجره. زیر لب چیزی می‌خواند و گریه می‌کرد:

ـ سرشت من، وجود من، همه تارو پود من، خدا می‌دونه حسینه، خدا می‌دونه حسینه. آره رفیق. این همون شعری بود که تو اولین بار خوندی. یه وقت خیال نکنی واسه تو گریه می‌کنما، نع. گریه‌ام واسه خودمه. تو که کارت درسته. تو که کارت درست بود ولی خودمونیم ها، قرار نبود رفیق نیمه راه باشی. یک ماه بیشتر نمونده تا محرم. می‌خوای ولمون کنی بری؟ اینجوریه؟ اینه رفاقت؟ اربعین پارسال که زودتر از همه رسیدی کربلا باید می‌فهمیدم قراره از همه مون جلو بزنی. رفیق، بیا و حالا که قراره بری اونور و هم نشین ارباب بشی سفارش مارو هم به آقا بکن. بیا و رفاقت رو در حق من تمام کن. ازش بخواه دستم رو بگیره.

محسن دستی به محاسنش کشید و لبخند زد:

ـ ایلیا رو که می‌شناسی. همون پسر 16 ساله‌ای که تو هیئت کفشا رو مرتب می‌کنه. چند وقته تو لیست پیوند قلبه. یادمه اون روز که بهم گفتی محسن من کارت اهدای عضو دارم خیلی از دستت ناراحت شدم. فکر نمی‌کردم... مادرت رضایت داده. مهتاب هم همین طور. فقط مهتاب شرط کرده که تمام وسایل خادمیت رو بدیم به ایلیا. خوش به سعادتت رفیق. خوش به سعادتت. اجازه بده نگم که چطور دلمو آتیش زدی. نگم از تنهایی‌هام، نگم ...

شانه‌های محسن از شدت گریه تکان می‌خورد.

***

امروز عاشوراست. من چند روزی هست که دور سر ایلیا می‌گردم. همه در مجلس نشسته‌اند و منتظرند. محسن میکروفون را به سمت ایلیا می‌گیرد و می‌گوید:

ـ ایلیا جان، تو تازه عمل کردی. با صدای آروم بخون و کوتاه، باشه؟

ایلیا سرش را تکان داد و میکروفون را گرفت و شروع کرد:

ـ بسم رب الحسین و به یاد آقا حمید عزیز،

سرشت من وجود من، همه تار و پود من، خدا می‌دونه حسینه، خدا می‌دونه حسینه...

همه مجلس گریه می‌کنند. حس می‌کنم صدای حمید را می‌شنوم که می‌خواند.