راه انحراف
حسنی احمدی
هارون رشید برای سفر حج به مکه آمده بود و حالا با فخر بر پشتی تکیه داده بود. فرزند صبور رسولم موسی‌بن‌جعفر نیز نشسته بود ناگهان مردی از میان جمعبت پرسید: ای پسر رسول خدا آیا شخص مُحرم در سفر حج جایزه است در کجاوه بنشیند و سقف آن بر سرش سایه بیندازد؟ موسی‌بن‌جعفر پاسخ داد: در حال اختیار جایز نیست مگر این که مضطر و مجبور باشد. مرد لحظاتی سکوت کرد دوباره پرسید: آیا در حال اختیار راه رفتن در زیر سایه برای مُحرم جایز است؟ کاظم پاسخ داد: آری جایز است. مرد سؤال‌کننده لبخندی زد گویی می‌خواست فرزند محمد را به سخره بگیرد که چه فرق است میان سایه‌ها.
موسی‌بن‌جعفر نگاهی به جمعیت کرد که به او خیره شده بودند و بعد آرام بدون هیچ ترسی پاسخ داد: تو سایه‌ای را با سایه دیگر مقایسه می‌کنی و گمراه می‌شوی آیا از روش رسول خدا تعجب می‌کنی که در حال احرام سقف محمل را برداشت ولی در زیر سایه راه می‌رفت؟ کاظم لحظات کوتاهی سکوت کرد و سپس ادامه داد: در احکام خدا قیاس نمی‌توان کرد هرکه حکمی را با حکم دیگر قیاس کند از راه راست منحرف می‌شود راه درست پیروی از دستور یا روش پیامبر خداست.
همه‌جا را سکوت فرا گرفت، هارون رشید به چهره نورانی موسی‌بن‌جعفر نگاه می‌کرد و انگشتش را در میان ریش‌هایش فرو می‌کرد و با خود می‌اندیشید چگونه باید خود را از دست این مرد خلاص کند نگران بود این مرد حکیم آخر دودمانش را به باد دهد. موسی‌بن‌جعفر آماده رفتن شده بود از نگاه‌های خیره هارون معذب بود می‌دانست این مرد زهرش را به خاندان نبوت خواهد ریخت.
منبع: ارشاد، جلد 2، صفحه 226