غزل
مریم ابراهیمی شهرآباد
قسمت اول
عطر پرتقال فضای ماشین را پر کرد. احسان با دست روی فرمان ضرب گرفته بود. پژو دویست شش چند بوق ممتد زد، احسان زیر لب گفت: «آدم حسابی توی این جاده باریک و تاریک اونم با این برف جای سبقت گرفتنه آخه؟» نسرین پوست‌های پرتقال را در کیسه ریخت و یک حبه پرتقال را نزدیک دهان احسان برد، احسان لبخندی زد و قبل از اینکه دهانش را باز کند بوسه‌ای بر دست نسرین زد. نسرین صدای بچه‌گانه‌ای به خودش گرفت وگفت: «بابایی من حسودیم شد دست مامانو بوس کردی منو نبوسیدی» لبخند گوشه لب احسان نشست، نگاهش را از جاده برداشت و به صورت نسرین خیره شد، گفت: «من فدای جفتتون خوبه» نسرین مابین خنده‌هایش لب‌هایش را گزید و دستش را روی پهلویش گذاشت، احسان متوجه درد نسرین شد، گفت: «فدات شم، آخه واجب بود امروز اینقدر خودتو خسته کنی؟» نسرین لبخند معناداری زد و گفت: «اختیار داری آقا، ده ماه پیش قولش رو به بچه‌ها داده بودم اگه بدونی برای امروز چقدر لحظه‌شماری کردن.» احسان دستش را پشت گردن نسرین انداخت، بوسه‌ای بر سرش زد و گفت: «دستت رو بزار روی سینه‌ام عزیزم تویِ این سرما گرمای وجود تو و اون فرشته کوچولو حال آدمو خوب می‌کنه.» نسرین دستش را روی قلب احسان گذاشت و زیر لب گفت: «احسان!» احسان هم صدایش را مثل او آهسته کرد و گفت: «جانم عزیزم!» قبل از اینکه نسرین بگوید احسان ادامه داد: «دوستت دارم» نسرین لبخندی زد و گفت: «دیگه استاد شدیا تا صدات می‌زنم میدونی چی می‌خوام بگم.» احسان دستش را از پشت گردن نسرین برداشت و گفت: «دوست دارم تا خود قم همین جوری دستت روی قلبم باشه اما می‌ترسم اینجوری به خودت و بچه فشار بیاد و براتون بد باشه» نسرین کمی به جلو خم شد تا پشتی صندلی را بخواباند، کمربند را بست و سعی کرد آن را جوری از شکمش رد کند که فشار نیاورد، از شب قبل درد شدیدی در پهلو و کمرش احساس می‌کرد، همین که سرش را به پشتی صندلی چسباند، ناگهان ماشین تکان شدیدی خورد و صدای وحشتناکی در آن سکوت سرد و تاریک جاده پیچید. کمربند در قفسه سینه و شکمش فرو رفت، حس کرد صندوق عقب مچاله شده، احسان را دید که به فرمان خورد و محکم به پشتی صندلی زده شد، بلند گفت: «یا علی»
چهره صوفیا جلوی چشمانش آمد وقتی با صدای بلند و بغض‌آلودش در فضای سالن نمازخانه می‌پیچید: «چون به غدیر خم آمد، امر فرمود تا زیر درختان را پاک کنند سپس به مردمان فرمود گویا اجلم نزدیک است و من در میان شما دو چیز گران‌سنگ می‌گذارم و یکی از آن‌ها بزرگ از دیگری است؛ کتاب خدا و اهل‌بیت من. ببینید چگونه آن‌ها را نگاه دارید به جای من. آن‌ها از همدیگر جدا نمی‌شوند تا در حوض کوثر وارد شوند.» قلبش به شدت می‌تپید، یکی از شکلات‌های داخل جیبش افتاده بود کف ماشین، یاد خانم محمدی افتاد. پیرزن باصفایی بود که حکم مادر را برایش داشت. شوهرش فوت شده بود و بچه‌هایش ازدواج کرده بودند و به قم و تهران رفته بودند. برای فرار از تنهایی آمده بود مدرسه و درخواست داده بود که بشود نگهبان شیفت شب. هر وقت نسرین می‌خواست از مدرسه بیرون برود جلوی پایش بلند می‌شد و با لبخند می‌گفت خسته نباشی دخترم. آن شب هم وقتی نسرین وارد حراست شد گفت: «خسته نباشی دخترم، امروز خیلی زحمت کشیدی ایشالا خود حضرت برات جبران کنه. دردِ کمرت بهتر شد؟» نسرین در حراست را بست، نفس‌هایش بریده بریده بود، درد از کمر و پهلو به شکم رسیده بود، جواب داد: «ممنونم. قفسه سینه‌ام خیلی سنگین شده نفسم به سختی بالا میاد انگار!»
خانم محمدی از روی صندلی بلند شد، از سکوی کنار پیشخوان ظرف شکلات را برداشت، جلوی او گرفت و گفت: «نمی‌خوام نگرانت کنم ولی رنگ و روت هم خیلی پریده، دخترم تو با این وضعت حتما باید تا این وقت شب بمونی مدرسه آخه؟» یک شکلات کاکائویی برداشت و در جواب گفت: «امشب میرم قم وگرنه دلم می‌خواست برم وسط حیاط مدرسه همه بچه‌ها رو صدا کنم با هم یه آدم‌برفی بزرگ بسازیم عکسشم بزاریم تو گروه همکارا، تا جشن امروزمون تکمیل شه.»
خانم محمدی مشتش را پر از شکلات کرد، چادر او را عقب برد و شکلات‌ها را در جیب پالتواش ریخت و گفت: «یدونه که به جایی نمی‌رسه، یه مشت پُر بردار برای جشن امروز گرفتم، نذر حضرت علی کردم، بزار تو جیبت باشه هر وقت قندت میفته بخور.»
احساس کرد قندش به شدت افتاده است، کمربند را از روی قفسه سینه‌اش کنار زد، درد کمرش شدت گرفته بود، صورت احسان را به سمت خودش چرخاند، «آخ» کوتاهی گفت، از زیر موهای احسان باریکه خون تا روی گونه‌هایش آمده بود، گوشه لبش هم پاره شده و خون به زیر چانه‌اش رسیده بود. دستان نسرین لرزید، نگاه ناباورش به جاده باریک و تاریک پیش‌رو دوخته شد، هنوز گیج بود و منگ.
صدای بچه‌های مدرسه در گوشش پیچید: «خانم! جشن امروز خیلی خوب بود، خانم هدیه شما زیبا بود. همه ما از شما تشکر» صورت شمائله جلوی چشمانش آمد. ساری و شال نارنجی‌اش را پوشیده بود. همان لباسی بود که در عکس عروسی خواهرش تنش بود، از نوک انگشتان تا روی بازوی خواهرش را با حنا نقش و نگار کشیده بودند، پرسیده بود: «اینا رو کی کشیده؟» و شمائله گفته بود: «ما در هند رسم هست روز عروسی حنا گذاشت دست عروس» یاد لبخند علیشاه‌پروین افتاد، تل را که گرفت همان جا وسط جشن جلوی چشمان او روی سرش گذاشت و برایش بوس پرتاب کرد، گل سر صورتی را به سینه‌اش چسباند و خودش را به چپ و راست برد و گفت: «خانم شما خیلی مهربان، شما مادر من» و او ابروهایش را درهم گره کرد و با لبخند گفت: «مگه من با تو چقدر تفاوت سنی دارم که جای مادرتم هان؟» فرحین‌زهرا عقب‌عقب رفت و با خنده شیطنت‌آمیزی گفت: «خانم شما مادر من هم هست» و او با اخمی همراه خنده یک قدم جلو گذاشت و فرحین رسیه رفت و پشت شمائله خودش را پنهان کرد. صدای صوفیا مدام در سرش تکرار می‌شد: «علی از من است و من از علی همانا او سرپرست هر مؤمنی پس از من است.»
صدای خانم آشتیانی در گوشش پیچید، وقتی پشت میکروفن گفت: «بچه‌ها تویِ این روز جشن برای خانم علوی و میرزایی خیلی دعا کنید که ان‌شاءالله این ایام رو به خوبی سپری کنن» و باز چهره صوفیا برایش تداعی شد: «خداوند پیامبران را از درختان گوناگون و مرا از یک درخت آفرید پس من ریشه آن درخت هستم و علی شاخه آن و فاطمه برای بارگیری آن و حسن و حسین میوه آن هستند، پس هرکس به شاخه‌ای از شاخه‌های آن آویزان شود نجات یابد و هرکس از آن منحرف شود هلاک شود و اگر بنده‌ای هزار سال خدا را بین صفا و مروه عبادت کند سپس همراهی ما را نکند خدا او را بر روی بینی‌اش در آتش می‌اندازد...» با یادآوری صحنه‌های جشن شدت اشک ریختنش بیشتر می‌شد.
از دردی که به مرور شدتش بیشتر می‌شد ترسید، هنوز یک ماه دیگر تا آمدن «غزلش» مانده بود، ناامیدی تمام وجودش را گرفت. انگار چیزی ته دلش را خالی کرد، صدای صوفیا را از دور و نزدیک می‌شنید: «علی از من است و من از علی همانا او سرپرست هر مؤمنی بعد از من است.» حس می‌کرد سزاوار این اتفاق نبود، آن هم بعد از جشنی که امروز برای بچه‌ها گرفته بود، زیر لب گفت: «این بود مزد...» حرفش را خورد. باز صدای صوفیا در ذهنش تداعی شد: «ای علی همانا زمین از آن خداست و به هریک از بندگانش که بخواهد می‌سپارد و همانا او به من وحی فرمود که فاطمه را در مقابل ۵/۱ زمین که مهریه اوست به ازدواج تو درآوردم پس هرکس در حالی که دشمن شماست بر روی زمین راه برود این راه رفتن بر روی زمین بر وی حرام است.» انگار حضرت مخاطبش باشد؛ گفت: «یا علی، غلط کردم»
نگاهش به سوختگی پشت دست احسان افتاد، یادگار دیشب بود. وقتی می‌خواست آش را هم بزند تا دوغ نبُرد، چند قطره آش پشت دستش ریخت، او را بلند صدا کرد و به شوخی گفت: «نسرین دو دیقه اومدم آش هم بزنم دستم سوخت به نظرت تا صبح کلا جزغاله نمی‌شم بخوام پای گاز وایستم؟!» و او یک دست به کمر گرفت و دست دیگر به دیوار با نفس‌های بریده دو پله آشپزخانه را بالا رفت و گفت: «احسان دو روزه درد کمرم خیلی زیاد شده هنوز یک ماه دیگه مونده» و بعد با نوک انگشت پایش به جعبه پرتقال زیر اپن زد و گفت: «اینا رو هم بیار مدرسه وسایل پذیرایی جشنمون خیلی کمه!» و احسان همان طور که جای سوختیگی دستش را بوس می‌کرد با خنده گفت: «اینا رو بابام از جاده هراز خریده صبح به صبح آب بگیرم بدم تو بخوری تا نوه‌اش خوشگل بشه.»
به خانم آشتیانی گفته بود به اساتید بگوید ساعت آخر، کلاس را تعطیل کنند، قرار است در سالن جشن بگیرند. کلاس خودش را زودتر تعطیل کرد. به بچه‌ها گفت میزهای کتابخانه را ردیفی در سالن بچینند و پارچه‌های ترمه سالن غذاخوری را رویشان بیندازند. وقتی احسان زنگ زد و گفت: «با چندتا از همکارای قسمت برادرا داره آش رو میاره»، خودش خجالت کشید جلوی در برود. به آموزش رفت و به خانم آشتیانی گفت: «یدقه برو دم درِ سالن، همکارای آقا اومدن بهشون بگو دیگ آش رو بیارن داخل. بزارن روی سکوی کنار راه‌پله.»
خانم آشتیانی از پشت میزش بلند شد، مانتو شلوار فرمش را صاف کرد و با لبخند گفت: «عه بالأخره آش درست کردین برای بچه‌ها اونم با این وضع؟» خانم آشتیانی از پشت میز بیرون آمد و از جالباسی کنار اتاقش چادرش را برداشت، قبل از اینکه بیرون برود رو به نسرین گفت: «تعریف آش‌تون رو از خانم میرزایی خیلی شنیدم، راستی اگه دلتون ضعف رفته تویِ کشوی میزم بیسکویت هست» نسرین با لبخندی به سمت میز رفت و قبل از اینکه کشو را باز کند گفت: «مامانت خوراکی میده تو میای سرکار بخوری مثلا، همه رو من و میرزایی خوردیم.» قبل از اینکه روی صندلی بنشیند، میرزایی وارد آموزش شد و به او و خانم آشتیانی سلام کرد و چادر خیسش را به جالباسی آویزان کرد، پاکت‌های دستش را روی میز گذاشت و گفت: «اوه اوه چه برفی» و بعد دست‌هایش را بهم مالید و ادامه داد: «اینا رو هم من نذر جشن امروز کردم، ایشالا که بچه‌ا‌م صحیح و سالم دنیا بیاد، دیشب تا ساعت سه با شوهرم داشتیم اینا رو بسته‌بندی می‌کردیم.» نسرین از فضای باز بین دو گره، بسته‌ای را بیرون کشید، آن را جلوی صورتش تکان داد و با شیطنت گفت: «میرزایی پولدار شدی پسته و فندوق و شکلات و تخمه ژاپنی! این ماه چند ساعت کار کردی؟ حقوقت زیاده شده؟» میرزایی خودش را روی صندلی کنار اتاق ولو کرد و گفت: «نه بابا چه حقوقی؟ چه کشکی؟ نذر حضرت علی‌یه. ایشالا غزلِ تو و محمدحسین من صحیح و سالم دنیا بیان.» میرزایی نگاهش را دور اتاق چرخاند انگار چیزی یادش افتاده باشد گفت: «راستی برای جشن امروز ساندویج الویه و از اون شیرینی خونگیای خوشمزه درست کردم دادم آبدار خونه بزارن یخچال» و بعد متعجب و بلند خندید و گفت: «خداوکیلی علوی راستشو بگو یعنی هم دکتر خودت و هم دکتر سونوگرافی حرفتو گوش دادن و تا الان بهت نگفتن بچه‌ات چیه هان؟» لبخند تأیید نسرین را که دید ادامه داد: «حالا اگه بچه‌ت غزل نشد، قصیده شد چی؟» و بعد غش‌غش خندید.
نسرین زیر لب چندبار تکرار کرد «غزل»، «غزل»، «غزل»، «نذر حضرت علی» و به هق‌هق افتاد. احساس می‌کرد موجود کوچک در شکمش دیگر تکان نمی‌خورد، سکوت و اشک صوفیا را یادش آمد. وقتی ماجرای غصب خلافت و حمله به خانه حضرت علی و شهادت حضرت محسن را خواند دیگر نتوانست خودش را کنترل کند. دفترش را جلوی صورتش گرفت و رو به دیوار چرخید و پشت کرد به بچه‌ها و شانه‌هایش به شدت تکان می‌خورد. او هم با دیدن حال صوفیا دستی به شکمش کشیده بود و اشک ریخته بود. دوبار کار ظهر را تکرار کرد. دستش را روی شکمش کشید و گریه کرد.
یاد خانم آشتیانی افتاد، موقعی که در قابلمه آش را برداشت، بوی حبوبات و سیر داغ و نعنا سرخ شده در فضا پیچید، خانم آشتیانی سرش را نزدیک قابلمه برد و نفس عمیقی کشید و گفت: «بَه‌بَه! چه عطر و بویی داره» و به او و میرزایی که مشغول ریختن آش در کاسه‌های یک بار مصرف بودند گفت: «این بچه‌ها تویِ ایران غریبن دلشون رو شاد کردین. ایشالا که خود حضرت علی مواظب خودتون و مسافرای تویِ راهتون باشه.» و بعد میرزایی سؤال همیشگی‌اش را تکرار کرد: «علوی! خداوکیلی راستشو بگو یعنی هنوز نذاشتی دکتر بهت بگه بچه‌ات چیه؟ یعنی اینقدر امیدواری که دختر بشه؟» لبخند زد و سرش را چندبار پشت سر هم پایین آورد که یعنی هنوز طاقت آورده‌ام و نذاشتم که دکتر جنسیت بچه را بگوید. میرزایی باز بلند بلند خندید و رو به خانم آشتیانی گفت: «اینقدر مطمئنه که بچه‌ا‌ش دختره حتی اسم هم براش انتخاب کرده می‌خواد بزاره غزل» دست به پهلو و کمرش گرفت روی صندلی کنار دیگ نشست،گفت: «دیگه نمی‌تونم وایستم انگار با یه گرز زدن وسط کمرم» خانم آشتیانی دو بازوی نسرین را گرفت، سرش را کنار گوشش آورد و گفت: «خانم علوی! اسم غزل خیلی قشنگه من دوستش دارم شیک و امروزیه» و بعد رو به همه گفت: «چیه هرکی الان بچه دار میشه میزاره علی و فاطمه و زینب...»
دوباره به خودش آمد. درد پهلو و شکم امانش را بریده بود، دستگیره ماشین را فشار داد، در را باز کرد. با کوچکترین حرکت، درد کمرش بیشتر می‌شد. دانه‌های برف با شدت روی شیشه جلوی ماشین می‌نشستند. ردی از لاستیکِ دویست شش تا چند متر جلوتر کشیده بود. سر دویست شش به سمت ماشین آن‌ها چرخیده بود و کاپوتش مثل دستمال‌کاغذی مچاله شده خودنمایی می‌کرد. سرما بر تیره کمرش نشست، دستانش می‌لرزید. جلوتر رفت، راننده دویست شش روی فرمان افتاده بود و شیشه جلو مثل زمین خشک شده، هزار تکه شده بود. جیغ کشید و یک قدم تند به عقب برداشت، درد شدیدی بر پهلو و شکمش دوید. برف از کناره کفشش جورابش را خیس کرد.
به سمت ماشین برگشت، درِ سمت راننده را باز کرد، اشک مجالش نمی‌داد. صورت خیس و یخ شده‌اش را کنار صورت احسان برد و با بغض گفت: «احسان» گرمای نفس احسان روی صورتش نشست. احسان با صدایی گرفته گفت: «سرم داره گیج میره زنگ بزن اورژانس بیاد» نسرین موبایل را از جیب پالتواش درآورد، نوک انگشتان کرخ شده‌اش را به صفحه لمسی موبایل کشید. به محض شنیدن صدا شدت اشک‌هایش بیشتر شد گفت: «ببخشید آقا ما توی جاده آشتیان تصادف کردیم، تازه از شهر اومدیم بیرون و بعد به عقب برگشت، چراغ‌های روشن ساختمان را از دور دید و گفت: «یکم بالاتر از ساختمون جامعه المصطفی بخش برادران، اینجایی که دیگه تیر چراغ برق نیست و جاده تاریکه، یه دویست شش از پشت بهمون زد» نتوانست بگوید که راننده دویست و شش بی‌تحرک روی فرمان افتاده، بغض کرد و بدون خداحافظی تلفن را قطع کرد.
از صبح هرکس او را می‌دید، اولین چیزی که می‌گفت این بود: «ایشالا خود حضرت علی برات جبران کنه و بعد از این همه سال چشم انتظاری خدا یه «غزل» خوشگل و سالم بهت بده» وقتی خانم آشتیانی گفت: «یه آژانس بگیر برو از خونتون چندتا ظرف برای چیدن پرتقالا بیار» و کارتش را داد و گفت: «صد و پنجاه شصت تا هم کاسه یک بار مصرف و قاشق و بشقاب بگیر» خانم آشتیانی هم لیست سفارش‌ها را که گرفت، همین دعا را برایش کرد.
دیشب قبل از خواب زنگ زد به شیرینی فروشی سر بازار و گفت یک کیک سه طبقه و سه کیلو شیرینی ناپلئونی تازه برای جشنشان درست کند و رویش بنویسند «علی‌جان ولایتت مبارک» صبح که پیک قنادی جلوی مدرسه رسید، به خانم آشتیانی گفت: «زحمتی نیست با یکی دو تا از بچه‌ها برید دم در کیک سفارش دادم آوردن» خانم آشتیانی گفت: «مگه چه کیکی سفارش دادی که یه نفر نمی‌تونه بیاره داخل؟» و بعد خودش با لبخندی جواب داد: «بگو کیکی که به 150 نفر برسه» وقتی خانم آشتیانی و بچه‌ها جلوی در سالن رفتند از همان جا صلوات‌گویان، کیک را آوردند و روی میزهای وسط سالن گذاشتند، آن‌ها هم برای سلامتی او و غزلش دعا کردند و گفتند: «ایشالا که غزلِ خانم علوی سالم دنیا بیاد صلوات» و بعد صدای صلوات همه بلند شد و او که در آموزش نشسته بود، صدای آن‌ها را شنید و دست روی شکمش کشید و لبخند گوشه لبش نشست.
ادامه دارد...