عشق دلیل خوبی نیست!

منیر پناهی

قسمت دوم

بی‌خیال ماشین سواری شدم و تصمیم گرفتم بدون آلوده کردن هوا راهی انزلی گردی شوم. دلم می‌خواست دلیل تغییر رفتار خانواده‌ام را بدانم، اما حوصله سؤال و جواب نداشتم و بدم نمی‌آمد بدون هیچ حرف و سخنی وقتم را در کنار آب بگذرانم.

به مردان ماهیگیری که در کنار آب برای پر کردن سطل‌هایشان رقابت می‌کردند نگاه می‌کردم و روی موج شکن قدیمی قدم می‌زدم. چقدر با ابراهیم آنجا مسابقه دو داده و چه عکس‌های بامزه‌ای که نگرفته بودیم. قدم‌های بلند ابراهیم خیلی راحت می‌توانست برنده‌اش کند؛ اما بیشتر اوقات کند قدم برمی‌داشت که من پیروز شوم و دلم نشکند. چقدر بعد از رفتنش به آن بخش از شهر آمده بودم و به این فکر کرده بودم که چرا من را با نگاه سرزنش‌آمیز دیگران تنها گذاشت و رفت؟! دلم می‌خواست بدانم در تمام آن سال‌ها، یکبار هم شده که از فکر ظلمی که به من کرده، خواب و آرامش از سرش بپرد؟ می‌خواستم بدانم چون سال‌ها بود به‌خاطر او آرامشم را از دست داده و شهر و دیارم را ترک کرده بودم و غرق سکوتی ملال‌آور شده بودم.

هنوز وقت نهار نشده بود که به خانه برگشتم. معلوم نبود چقدر بتوانم در آنجا بمانم ولی یقین داشتم که کل تعطیلاتم را در آن شهر با تمام آشناها و همسایه‌هایی که یک دنیا سؤال از روزهای غیبتم داشتند؛ نخواهم گذراند. اتومبیل غریبه‌ای که کنار خانه پدریم پارک شده بود توجهم را جلب کرد. باید می‌دیدم کدام یک از افراد فامیل به دیدنمان آمده که در خرید ماشین انقدر دست و دلباز و خوش‌سلیقه است؟! به کلید درب حیاط که هنوز نگهش داشته بودم؛ نگاه کردم و در قفل چرخاندمش. با دیدن او که همراه پدرم روی ایوان ایستاده و در حال صحبت بود؛ درست مثل کسی که با فرشته مرگش دیدار کرده باشد؛ عقب‌گرد کردم و به سمت ماشینم دویدم. پشت سرم می‌آمد و صدایم می‌زد اما من بدون توجه پشت فرمان نشستم و حرکت کردم. نمی‌دانستم به کجا می‌روم! نه اشک می‌گذاشت که روبرو را ببینم‌‌؛ نه عقلم قدرت تشخیص مسیر را داشت. فقط می‌دانستم اتومبیل عقبی که داشت با چراغ زدن‌هایش کورم می‌کرد؛ کسی نیست جز ابراهیم که در خانه پدریم انتظار آمدنم را می‌کشید. پسرعموی بدقولم که دلیل تغییر رفتار پدر و مادر سر سفره صبحانه بود و علت اصلی تمام مشکلات من! کسی که نمی‌دانست چه حجم عظیمی از عذاب و تنهایی را به وجود رنجور من تحمیل کرده و هنوز دل کندن از او را یاد نگرفته بودم. بالأخره توانست مسیر عبورم را سد کند و با موهای خیسش که زیر باران نابهنگام خیس و ژولیده شده بود‌؛ کنار در ماشینم سبز شد. صورتش خیس بود و چشم‌هایش بدتر از نگاه داغ و نمور من سرخ! نمی‌توانستم باور کنم به خاطر من گریه کرده! نه؛ از آن هم بگذریم محال بود باور کنم کسی که روبروی درب نیمه باز ماشینم زانو زده و به من خیره شده، قاتل ساعت به ساعت روزهاییست که می‌توانست همگی به شادی و آسودگی بگذرد؛ نه اینقدر افسرده و خاک گرفته! سرم گیج می‌رفت. انگار دنیا رفته‌رفته تیره می‌شد و مرا با خود می‌برد.

***

می‌لرزیدم! انگار در سرمای قطب تنها و بدون بالاپوشی رهایم کرده بودند. می‌لرزیدم و تب صورتم را مثل یاقوت سرخ کرده بود. مادر گریه می‌کرد و نمی‌دانست باید چطور از آن وضعیت که اسیرش شده بودم نجاتم دهد. صدای دادزدن‌های پدر و التماس‌های ابراهیم از حیاط خانه پدری به گوشم می‌رسید و من با خودم فکر می‌کردم چرا کسی صدای مرا نمی‌شنود؟ صدای فریاد خاموش مرا که التماس می‌کردم ساکت شوند. مغزم در حال انفجار بود که ورود سوزن آمپول دکتری غریبه به رگم، یکدفعه همه جا را ساکت و تاریک کرد. به خواب رفته بودم.

آسوده آسوده در دیاری ناآشنا، در دشتی پر از گل‌های زرد و صورتی قدم می‌زدم و می‎خندیدم. صدای آواز دخترکی از دور توجهم را جلب کرد و به سمتش چرخیدم. خودم بودم‌! در سال‌های دورِ نوجوانی که دامنم را برای میوه‌هایی که ابراهیم از بالای درخت می‌انداخت کاسه کرده بودم. چقدر دلم برای آن دخترک شاد و بی‌خیال تنگ شده بود. برای او که همه دنیایش از ابراهیم شروع و به او ختم می‌شد! برای پسرعمویی که هیبت مردانه‌اش نمی‌گذاشت کسی جرأت کند نگاه چپ به من بیاندازد. یکدفعه یادم افتاد پسر میوه‌چین بالای درخت همانی‌ست که به خاطرش انقدر نیش زبان این و آن را تحمل کردم و در تنهایی به بخت بدم لعنت بفرستم. چشم‌هایم را باز کردم و در اتاقی که مادرم به دیوارش تکیه داده و کنار بسترم به خواب رفته بود؛ بیدار شدم. سوزن سِرُم را آرام از دستم بیرون کشیدم و لبم را از درد گاز گرفتم. فکر کردم شاید بهتر باشد بار و بندیلم را بردارم و راهی تهران شوم. خانه کوچکم می‌توانست باز مثل گذشته مرا از تمام این حرف و حدیث‌ها و هول و تکان‌ها دور کند. خانه کوچکی که در تمام این سال‌ها برایم شده بود دژی غیر قابل نفوذ و امن! اما از طرفی کسی در این شهر کوچک و بی‌سر و صدا بود که باید به همه سؤالاتم پاسخ می‌داد. باید می‌گفت چه گناهی کرده بودم که این گونه مجازاتم کرده؟ دلم می‌خواست به اندازه تمام فریادهایی که در گلویم خفه شده بود؛ سرش داد بکشم و به قدر همه تازیانه‌هایی که از نیش زبان این و آن روحم را خراش داده بود؛ سیلی‌اش بزنم اما هنوز از اتاق بیرون نرفته، ترس برم داشته بود که نکند در خانه خان‌عمو با همسر و فرزندانش روبرو شوم. لابد اگر آن‌ها را می‌دیدم؛ یکباره روحم را به ملک الموت تسلیم می‌کردم و جانم به در می‌رفت.

رفتم سراغ پدر که در ایوان نشسته و قرآن می‌خواند. با دیدن من که با رنگ پریده و پتویی که دورم پیچیده بودم؛ سعی می‌‌کردم خودم سرپا نگه‌‌ دارم لبخند زد و اشاره کرد که کنارش بنشینم. پدر هنوز هم عین آن روزها آغوشش آرامش بود و امنیت! بدون اینکه حرفی بزند گذاشت حسابی در بغلش گریه کنم و موهایم را نوازش کرد. بعد که آرام شدم بدون اینکه چیزی به زبان بیاورم تمام سؤالات ذهن آشفته‌‌ام را جواب داد. تازه برایم معلوم شد که ابراهیم دل از من نبریده! فقط رفته تا مجبور به رفتن نشود. رفته تا ماندن پای یک ازدواج از پیش تعیین شده پای ماندنش را نبرد. که خیال می‌‌کرده اگر بماند بالأخره مجبور می‌‌شود به رفتن دنبال آرزوهایی که هیچوقت برآورده نشده بود و آن‌طور بیشتر به من آسیب می‌‌زد. حرف‌های پدر را درک نمی‌‌کردم! چرا باید می‌‌رفت وقتی حتی یکبار از اینکه دلش می‌‌خواسته بختش را در کشوری دیگر امتحان کند و آنجا به تحصیلاتش ادامه دهد چیزی نگفت؟! چرا انقدر با من غریبه بود و نمی‌‌دانستم؟! چرا پدر نگفت که آنجا به ابراهیم چه گذشته؟ با کسی وصلت کرده یا نه؟ باید از زبان خودش می‌‌شنیدم و پدر نمی‌‌خواست اجازه دهد به این راحتی‌ها با او روبرو شوم. تازه فهمیدم آن همه التماسش به پدر وقتی در بستر افتاده بودم برای دیدن من بوده و پدر چقدر محکم جلویش ایستاده و مخالفت کرده. انگار از کار پدر بدم نیامده بود. دخترکی شیطان و بازیگوش ته قلبم ذوق زده شده بود از کار و رفتار پدر که مثل کوه در برابرش سد شده بود. بدم نمی‌‌آمد او هم کمی معنی خواستن و نرسیدن را درک کند.

نوروز به نیمه رسیده بود و من برخلاف نقشه‌‌ اولم که می‌‌خواستم زود به تهران برگردم؛ در انزلی ماندگار شدم. بالأخره پدرم اجازه داد که ابراهیم و خان‌‌عمو که عجیب پیر و شکسته شده بود؛ به خانه‌‌یمان بیایند و ماجرای ناگفته را تعریف کنند. عمو از مخالفتش با رفتن پسر و ترساندنش از عاقبت کار گفت و ابراهیم از اینکه آرزوی بچگانه‌‌ای او را به مهاجرت ترغیب کرده و هیچوقت نتوانسته بود چیزی از آنچه می‌‌خواسته برایم بگوید. از اینکه خود را آماده‌‌ ازدواج نمی‌‌دیده و برخلاف علاقه‌‌ای که به من داشته، می‌‌ترسیده یک روز مهرش به نفرت مبدل شود. شاید چون این ازدواج از پیش تعیین شده دست و پایش را برای هر انتخابی بسته بوده. از اینکه هنوز مرا دوست دارد و به قصد وصلت با دختر عمویش به ایران بازگشته!

رفتند و من ماندم با یک دنیا جواب که برایش سؤال طرح می‌‌کردم. جواب این بود که او می‌‌خواسته زندگی دیگری را تجربه کند و انتخاب دیگری داشته باشد. و سؤال اینکه آیا زندگی کردن با من و انتخاب من راضیش نمی‌‌کرده؟! جواب این بود که نتوانسته بوده حرف دلش را با من بزند. و سؤال اینکه چرا مرا غریبه دانسته و حرفی با من نزده؟! یک دنیا جواب بود و یک دنیا سؤال! و خیال می‌‌کردم عشق دلیل خوبی نیست برای گذشتن از تمام این سؤال‌ها!

خان‌‌عمو و ابراهیم به خانه‌‌مان آمدند و رفتند بی‌‌آنکه بگویند یا بتوانم از آن‌ها بپرسم که او این سال‌های دوری، زنی را در کنار خود داشته یا نه؟! سؤالی که باید به دیدارش می‌‌رفتم و خودم از او می‌‌پرسیدم. سؤالی که باید چشم در چشمش نگاه می‌‌کردم وقتی جوابم را می‌‌داد.

پله‌‌های ساختمان را که بالا می‌‌رفتم انگار هرلحظه قلبم بیشتر به گلویم نزدیک می‌‌شد و بعید نبود که هر آن از دهانم بیرون بپرد. نمی‌‌دانستم بیشتر از جوابش می‌‌ترسم یا از سؤالی که می‌‌خواستم بپرسم. زنگ پشت در را که فشار دادم دخترک بلوند و چشم آبی قشنگی در را برایم باز کرد. بی‌‌اختیار مقابلش زانو زدم و گونه‌‌ صورتی رنگش را بوسیدم. چقدر شیرین و دوست‌‌داشتنی بود اما وقتی ابراهیم در کنارش قرار گرفت و دخترک بابا صدایش کرد؛ چیزی درونم فرو ریخت. برخلاف من که از آرزویم گذشته و پرستاری را کنار گذاشته بودم؛ ابراهیم پزشک شده بود ولی نیازی به مدرک دکترایش نداشت تا بفهمد چقدر از دیدن آن دخترک و عنوان بابا که به زبانش آمده آشفته شده بودم. آن‌قدر آشفته که گوش‌هایم سوت می‌‌زد و به‌سختی حرف‌های او را درباره‌‌ ازدواج مصلحتی‌‌اش با یک زن اروپایی برای گرفتن اقامت می‌‌شنید. آن‌قدر آشفته که مغزم نمی‌‌توانست دلیل بچه‌‌دار شدن و طلاقشان را بفهمد. و آن‌قدر آشفته که قلبم نمی‌‌توانست مسئولیت او را در قبال دخترکش که به تنهایی بزرگش کرده بود؛ درک کند!

سرد و تلخ بود. عین چای یخ کرده که از دهان می‌افتد و کسی رغبت نوشیدنش را ندارد. ولی ترکش کردم. همین قدر سرد، همین قدر تلخ، ولی رفتم. تا وسط راه‌پله هم صدای گام‌هایش را می‌‌شنیدم که بالأخره از رمق افتاد و مأیوس شد. گذاشتمش و رفتم. رفتم تا بمانم. چون اگر می ماندم، برای همیشه رفته بودم. ترکش کردم و بغض مردانه‌‌اش را بی‌‌تفاوت رها کردم. اشک‌هایی را که روزگاری از چشم‌های خودم سرازیر شده بود را، رها کردم و رفتم.

رفتم تا با خودم روبرو شوم. مثل خودش که رفته بود تا بفهمد ماندن ارزش داشت یا رفتن. یکراست راهی تهران شدم و خودم را بین دیوارهای خانه‌‌ کوچکم پنهان کردم. خودم را در تنهایی آن خانه گم کرده بودم پس باید همان جا پیدایش می‌‌کردم. چشم دوخته بودم به دیوارها که انگار هرلحظه ممکن بود به هم نزدیک شوند و خفه‌‌ام کنند. چقدر در آن خانه تنها بودم؛ نشسته بودم و به سال‌های رفته فکر می‌‌کردم که زنگ خانه‌‌ام به صدا درآمد. دخترک شیرین که پشت آیفون مامان صدایم کرد، انگار دیگر چیزی برایم مهم نبود. نه روزهای گذشته، نه تمام رنج‌هایی که کشیدم. من ابراهیم را با همه‌‌ اشتباهات گذشته‌‌اش، و آن دخترک شیرین را با اینکه به دنیایش نیاورده بودم؛ می‌‌خواستم. و عشق دلیلی خوبی برای از خودگذشتن بود.

پایان