عطر گلاب

فاطمه سادات مدنی

پلک‌هایم سنگین است. چشمانم را که باز ‌‌‌‌می‌کنم یکپارچه، سفیدی ‌‌‌‌می‌بینم. نفس‌هایم گویی به شماره افتاده. برق نور خورشید از میان تارپود پارچه سفید به چشمانم ‌‌‌‌می‌رسد. شاید وقتش رسیده است. سرخوش شهادتین ‌‌‌‌می‌خوانم. قلبم اما نوسان دارد. گاه با شتاب ‌‌‌‌می‌زند و گاه به‌دنبال فرصتی است که از تپیدن فرار کند. حال عجیبی دارم. صداهای اطرافم نامفهوم هستند. گویی بالاس سرم رژه ‌‌‌‌می‌روند. گاه صدا نزدیک است و گاه دور‌‌‌‌ می‌شود. ناتوانم حتی از حرکت دستانم. بی‌حس و بی‌رمق است حتی زور مشت کردن دستانم را هم ندارم. دفترچه یادداشتم از گوشه شلوارم بیرون زده، دستم را به سمتش ‌‌‌‌می‌برم اما توان کشیدنش را ندارم. پاهایم را کمی ‌حرکت ‌‌‌‌می‌دهم. با هر حرکتی که از اندام‌های رخ ‌‌‌‌می‌دهد درد عجیبی در شکمم احساس ‌‌‌‌می‌کنم. دردی عمیق که به‌یک‌باره همه وجودم را تصرف ‌‌‌‌می‌کند‌‌‌‌‌‌. گویی چنگالی به تنم کرده‌اند و هر بار قسمتی از آن را جدا ‌‌‌‌می‌کنند. دهانم باز است و نفس را به‌زور به وجودم ‌‌‌‌می‌فرستم. گویی چوب خشکی در دهانم ‌‌‌‌می‌چرخد. زبانم به سقف دهانم چسبیده است.

گویی گروهی نزدیک ‌‌‌‌می‌شوند از گام‌هایشان مشخص است که چند نفر هستند. ریتم گام‌هایشان متفاوت است ‌‌‌‌کمی‌خسته، کمی ‌استوار و گاهی تند. صدای زنی بلند ‌‌‌‌می‌شود خسته و نالان، از لرزش صدایش معلوم است شکسته دلی دارد پر درد‌‌‌‌‌‌. سایه‌اش را روی خودم احساس ‌‌‌‌می‌کنم. یاد سایه مادرم ‌‌‌‌می‌افتم که از چهارسالگی از سرم رفت‌‌‌‌‌‌. صدای ضجه مردی در میان صدای زن گم ‌‌‌‌می‌شود. ذکر یا حسین بر لب دارد‌‌‌‌‌‌. دهانم معطر ‌‌‌‌می‌شود به ذکرش...

فضا نیز رنگ‌وبویی دیگر ‌‌‌‌می‌گیرد گلاب است که از دستان مادر بر پیکر فرزند جاری ‌‌‌‌می‌شود. رایحه‌اش به درون جانم ‌‌‌‌می‌رود. تمام وجودم به عملیات طریق‌القدس ‌‌‌‌می‌رود، بعد از عملیات حاج مصطفی فرمانده لشکر که خود از زادگاه گل و گلاب بود. شیشه کوچک گلاب ناب قمصر را به دستان ‌‌‌‌می‌دهد. او نیز ‌‌‌‌می‌داند که روحم با گلاب پیوندی دیرین دارد مقداری را هر روز به سر و صورتم ‌‌‌‌می‌زدم.

با موتور حاجی راهی منطقه عملیاتی شدیم. باید ‌‌‌‌می‌ماندم چند روزی کار داشت باید کمین ‌‌‌‌می‌کردم. تا طعمه را شکار کنم.

صدای حبیبی حبیبی‌شان فضا را پر کرده بود‌‌‌‌‌‌. فرمانده عراقی‌‌‌‌ها که رسید. قرها در کمر خشکید. دست‌های تاب‌خورده در آسمان سلام نظا‌‌‌‌می‌دادند. رادیوی آویزان به گوشه تانک همچنان ‌‌‌‌می‌خواند. باد و رقص خاک در آن میانه، همراهیش ‌‌‌‌می‌کردند. فرمانده لگدی حواله زیر پهلوی سرباز خواب رفته کرد. سرباز پرید غلتی خورد. با کله فرود آمد. نیم‌خیز از سنگر فرار کرد. باد نیز گویی هلش ‌‌‌‌می‌داد تا خود را به سکوی دیدبانی برساند. از سکو بالا نرفته بود که به پیشانیش زدم. نقش زمین شد. فرمانده با هراس برگشت‌‌‌‌‌‌. حیران و سرگردان ‌‌‌‌می‌چرخید. من هم از این کمینگاه شکارشان ‌‌‌‌می‌کردم. هفده نفری نقش زمین شدند. دفترچه را برداشتم و آمار را ثبت کردم.

مکانم لو رفته بود شرایط استتارم مناسب نبود تک‌تیرانداز عراقی از فرصت استفاده کرد و من را نشانه گرفت. گرمایی روی دوشم احساس کردم‌‌‌‌‌‌. قطراتی از گوشم روی دوشم ‌‌‌‌می‌ریخت دستانم را به سمت گوشم بردم سوزشی در بیرون گوشم احساس کردم به دستانم که نگاه کردم پر از خون شده بود.

با گوش‌های پانسمان شده دوباره روبروی تک‌تیرانداز نشستم. به گمانش مرا کشته است. انتقام فرماندهان و دوستان شهیدم، وجودم را متلاطم کرده بود. به‌یک‌باره بوی گلاب فضا را پر کرد دستانم را سمت جیب شلوارم بردم یک طرفش خیس شده بود و تمام لباسم عطر گلاب گرفته بود‌‌‌‌‌‌. دیگر مجال حرکت نبود. همان جا گودالی حفر کردم مترصد فرصتی بودم تا پیشانی تک‌تیرانداز را نشانه بگیرم همان جا چمباتمه‌زده نمازم را خواندم روزها یکی پس از دیگری سپری ‌‌‌‌می‌شد‌‌‌‌‌‌. تک‌تیر‌انداز رخ نشان نمی‌داد و خودش را مخفی کرده بود من هم صبورانه در انتظارش نشستم‌‌‌‌‌‌. تا اینکه از فرصت قضای حاجتش استفاده کردم و آفتابه به دست نقش زمینش کردم.

حاج‌مصطفی خودش را به من رساند وگفت:

‌‌‌ـ رسول چه جاهایی خفتشان ‌‌‌‌می‌کنی؟

هر دو لبخند زنان سخت همدیگر را در آغوش گرفتیم و هر دو باهم گفتیم چه عطر گلابی...

سایه‌‌‌‌ها را ‌‌‌‌می‌بینم. که از کنارم رد ‌‌‌‌می‌شوند در سایزهای مختلف، گاهی با هم قاطی ‌‌‌‌می‌شوند‌‌‌‌‌‌. شاید چشمان من است که سیاهی ‌‌‌‌می‌رود. اما کسی با من کاری ندارد.کسی حتی لحظه‌ای بالای سرم مکث ‌‌‌‌نمی‌کند...

صدایی با سوز و ناله دردناکی ‌‌‌‌می‌خواند جهت صدا را نمی‌دانم اما در تصوراتم درویشی سبزپوش را ‌‌‌‌می‌بینم که مثنوی ‌‌‌‌می‌خواند.

لطف تو ناگفته ما ‌‌‌‌می‌شنود...

تمام زیستنم در جنگ، مرور ‌‌‌‌می‌شود. روحم منتظر است که با هر محرکی به عملیات و جنگ برود.

روی تپه نشسته بودم‌‌‌‌‌‌. راه‌های نفوذ دشمن را از هر سو حدس ‌‌‌‌می‌زدم از دور چهار تیربار بی‌امان شلیک ‌‌‌‌می‌کردند. یک تیر بار هم برای یک گردان کافی بود باید چاره‌ای ‌‌‌‌می‌اندیشیدم‌‌‌‌‌‌. خوب که جاگیر شدم به سمتشان نشانه رفتم. نشانه‌‌‌‌ها به هدف خورد‌‌‌‌‌‌. از تکاپو افتادند.

خسته بودم تمام کوه‌ها را دویده بودم‌‌‌‌‌‌. پاهایم بی‌رمق و بی‌جان بودند. گوشه تپه نشستم‌‌‌‌‌‌. دشمن خیال محاصره داشت‌‌‌‌‌‌. شش‌دنگ حواسم را به روبرو دادم هر لحظه ممکن بود نفوذ کنند‌‌‌‌‌‌. دلم گواهی خیر نمی‌داد. دلشوره به جانم افتاده بود به اطراف نگاه کردم‌‌‌‌‌‌. لشکر بعث در حال صف‌آرایی بودند. تپه رامحاصره کرده بودند. تنها شده بودم تنها در محاصره، ارتباطم با همه قطع شده بود‌‌‌‌‌‌. تنها دارایی‌ام دو نارنجک بود. نشستم. سرم به آسمان بود ودلم در نجوا باپروردگار آسمان، به خود نهیب زدم. ذکری گفتم و دلم را قرص و محکم به او دادم‌‌‌‌‌‌. نارنجک تنها دارایی‌ام نبود. و ما رمیت اذ رمیت... را خواندم. جانی دوباره گرفتم تفنگم هنوز تیر داشت. خون در رگ‌‌‌‌هایم جاری شده بود. نشانه‌‌‌‌ها درست به هدف ‌‌‌‌می‌خورد. مثل برگ پاییزی نقش زمین ‌‌‌‌می‌شدند. در محاصره لطف الهی بودم.

صدایشان را ‌‌‌‌می‌شنیدم هرکدام به سمتی ‌‌‌‌می‌رفتند الفرارالفرار ‌‌‌‌می‌گفتند گوشه‌ای کمین کرده بودم دستانشان مبهم در هوار ‌‌‌‌می‌گشت مرا نشان ‌‌‌‌می‌دادند و فریاد ‌‌‌‌می‌زدند

‌‌‌ـ صیاد خمینی،صیاد خمینی‌‌‌‌‌‌...

من بودم تک‌تیراندازی تنها در مقابل یک لشکر دشمن

با چشمان خود دیدم که و جعلنا من بین ایدیهم‌‌‌‌‌‌... چه حصاری برایم ساخت تا از شرشان خلاص شدم.

در مسیر برگشت، مثل همیشه حاج‌مصطفی شعری با نکته‌بینی و ذکاوت عمیقی که داشت برایم خواند همیشه چکیده حرف‌هایش را دریک بیت خلاصه ‌‌‌‌می‌کرد.

گر بپرانیم تیر آن نه زماست ما کمان و تیر اندازش خداست

طعم ناشناخته‌ای است که قاطی طعم دردآلود لحظه‌‌‌‌هایم شده است. طعم برزخی میان شهادت و زندگی، گویی یک پایم هنوز گیر همین دنیاست‌‌‌‌‌‌. طعم خمپاره هنوز ته گلویم هست و در تمام روده‌‌‌‌هایم پراکنده شده. در تونلی از گذشته سیر ‌‌‌‌می‌کنم. آینده‌ای از ذهنم عبور نمی‌کند. یادم آمد که به آسمان پرت شده بودم و در این رفت‌وبرگشت روده‌‌‌‌هایم از اصابت خمپاره به زمین ریخته بود روده‌‌‌‌ها را با دستانم جمع کرده بودم‌‌‌‌‌‌. گرمای روده‌‌‌‌هایم را حس ‌‌‌‌می‌کردم. با چفیه محکمش کردم. دردی جانکاه مرا مچاله کرده بود چشمانم تار ‌‌‌‌می‌دید. ازدور دیدم که چند نفری به سمتم ‌‌‌‌می‌آیند. از زمین جدا شده بودم. در خیالاتم مرا به سمتی نامعلو‌‌‌‌می ‌‌‌‌‌می‌بردند. هوشیاریم را ‌‌‌‌می‌دیدم که از دستم ‌‌‌‌می‌گریخت‌‌‌‌‌‌.

ولی حالا اینجا بودم به گمانم، اینجا ایستگاه آخر است. اما حال و هوشیاریم خبر از ایستگاهی دیگر ‌‌‌‌می‌دهد. اینجا پر از هیاهوست. شلوغی‌‌‌‌ها بیشتر شده گویی سراغ شهیدانشان آمده‌اند. چشمانم باز و بسته ‌‌‌‌می‌شود. سعی ‌‌‌‌می‌کنم چشمانم را باز نگه دارم‌‌‌‌‌‌. نور سفیدخورشید به چشمانم ‌‌‌‌می‌خورد. سریع چشمانم را ‌‌‌‌می‌بندم‌‌‌‌‌‌. این همه نور از کجا آمده بود؟ نسیم خنکی هم از صورتم ‌‌‌‌می‌گذرد‌‌‌‌‌‌. دوباره چشمانم را باز‌‌‌‌می‌کنم پارچه سفید کنار رفته و نصف بدنم آشکار ‌‌‌‌می‌شود. نگاهم به سقف بلند است چشمانم فقط همین سمت را ‌‌‌‌می‌بیند. چشمانم را به چپ و راست ‌‌‌‌می‌گردانم اما سرم به روبرو قفل شده است گویی به زمین چهارمیخ شده‌ام. هوای تازه وارد ریه‌ام ‌‌‌‌می‌شود. بوی گلاب شدیدتر شده نفس عمیقی ‌‌‌‌می‌کشم. چشمانم بسته است. اما احساس می‌کنم کسی در چشمانم زل زده و خیره به من نگاه ‌‌‌‌می‌کند. چشمانم راکه ‌‌‌‌می‌گشایم حاج‌مصطفی را ‌‌‌‌می‌بینم‌‌‌‌‌‌. نگاهمان با هم در یک نقطه جمع ‌‌‌‌می‌شود من زل زده‌ام به او، و او فریاد ‌‌‌‌می‌زند و مرا در آغوش ‌‌‌‌می‌گیرد. مثل همیشه عطر گلابش مستم ‌‌‌‌می‌کند. عطر گلابش مخصوص خودش است. گلاب حاج‌مصطفی

لبانم توانایی حرکت ندارد. باچشمانم سلامش ‌‌‌‌می‌کنم ولبخند ‌‌‌‌می‌زنم. سرمست و فاتحانه مرا نگاه ‌‌‌‌می‌کند‌‌‌‌‌‌. از نگاهش ‌‌‌‌می‌فهمم که وقت رفتن است‌‌‌‌‌‌. پاهایم از برزخ کنده شده‌‌‌‌‌‌. طعم برگشت به دنیا و عبور از وادی شهادت کامم را تلخ ‌‌‌‌می‌کند. به‌یک‌باره بی‌حس و خالی از انگیزه ‌‌‌‌می‌شوم. دردی استخوان‌سوز در همه وجودم ریشه دوانده است. دردی با طعم تلخ ماندن.

اما حاج‌مصطفی خوشحال است. باز طبع شعرش گٌل ‌‌‌‌می‌کند...

پس بدان این اصل را ای اصل جو

هرکه را درد است او برده است بو

فاطمه‌السادات مدنی